II CZ 32/11

Sąd Najwyższy2011-04-08
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
sąd najwyższyzażalenieskarga o stwierdzenie niezgodności z prawemprzymus adwokacko-radcowskizastępstwo procesowekpcodrzucenie pisma

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na odrzucenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, wskazując na obowiązek zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego przed SN.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie A. T. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Głównym powodem odrzucenia skargi przez Sąd Apelacyjny był brak zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego przed Sądem Najwyższym. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za oczywiście bezzasadne, podkreślając, że w postępowaniu przed SN obowiązuje zastępstwo przez adwokatów lub radców prawnych, a naruszenie tego przepisu skutkuje odrzuceniem pisma.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie A. T. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 1 lipca 2010 r., którym odrzucono jego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 3 kwietnia 2001 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę z powodu niedochowania przymusu adwokacko-radcowskiego, obowiązującego przed Sądem Najwyższym (art. 871 § 1 k.p.c.). Pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 130 § 1 k.p.c. i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za oczywiście bezzasadne. Podkreślono, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, z pewnymi wyjątkami, obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, które dotyczy również czynności procesowych podejmowanych przed sądem niższej instancji. Pisma procesowe sporządzone z naruszeniem tego obowiązku podlegają zwrotowi lub odrzuceniu, jeśli są niedopuszczalne. Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym wniesienie środka zaskarżenia przez stronę nieposiadającą zdolności postulacyjnej skutkuje jego odrzuceniem a limine. Podniesiono, że brak pouczenia o sposobie zaskarżenia lub jego nieprecyzyjny charakter nie stoją temu na przeszkodzie. Ponadto, wniesienie oczywiście bezzasadnego środka prawnego przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu nie uzasadnia przyznania mu kosztów pomocy prawnej z budżetu państwa. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego przed Sądem Najwyższym skutkuje odrzuceniem pisma procesowego jako niedopuszczalnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na art. 871 § 1 k.p.c. i utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym wniesienie środka zaskarżenia przez stronę nieposiadającą zdolności postulacyjnej przed SN powoduje jego odrzucenie a limine.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny (w zaskarżonym postanowieniu)

Strony

NazwaTypRola
A. T.osoba_fizycznaskarżący
M. T.osoba_fizycznapowód
A. T.osoba_fizycznapowód
J. S.osoba_fizycznapozwany
W. S.osoba_fizycznapozwany
P. S.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 871 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, dotyczy także czynności podejmowanych przed sądem niższej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 130 § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Pisma procesowe sporządzone z naruszeniem art. 871 k.p.c. podlegają zwrotowi bez wzywania do usunięcia braków, chyba że ustawa stanowi inaczej (np. odrzucenie niedopuszczalnych środków odwoławczych).

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego przed Sądem Najwyższym. Naruszenie obowiązku zastępstwa procesowego skutkuje odrzuceniem pisma jako niedopuszczalnego. Utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego w przedmiocie przymusu adwokacko-radcowskiego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 130 § 1 k.p.c. przez niezastosowanie. Brak pouczenia o sposobie zaskarżenia lub jego niepełny/nieprecyzyjny charakter.

Godne uwagi sformułowania

zazalenie okazało się oczywiście bezzasadne obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych wniesienie środka zaskarżenia lub środka odwoławczego przez stronę nie mającą – ze względu na przymus adwokacko-radcowski – zdolności postulacyjnej w tym zakresie, powoduje jego odrzucenie a limine, jako środka prawnego niedopuszczalnego

Skład orzekający

Henryk Pietrzkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Wojciech Katner

członek

Marta Romańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego stosowania przymusu adwokacko-radcowskiego przed Sądem Najwyższym i konsekwencji jego naruszenia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań przed Sądem Najwyższym i sytuacji naruszenia przymusu procesowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie potwierdza fundamentalną zasadę postępowania cywilnego dotyczącą przymusu adwokacko-radcowskiego przed Sądem Najwyższym, co jest istotne dla praktyków prawa.

Przymus adwokacki przed Sądem Najwyższym: Jakie są konsekwencje jego naruszenia?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 32/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 8 kwietnia 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Wojciech Katner 
SSN Marta Romańska 
 
w sprawie ze skargi A. T. 
o stwierdzenie niezgodności z prawem  
prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego  
z dnia 3 kwietnia 2001r., wydanego 
w sprawie z powództwa M. T. i A. T. 
przeciwko J. S., W. S. i P. S. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 8 kwietnia 2011 r., 
zażalenia A. T.  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 1 lipca 2010 r.,  
 
 
oddala zażalenie oraz wniosek o przyznanie kosztów 
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu 
zażaleniowym 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
 
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 lipca 2010 r. Sąd Apelacyjny, z 
powodu niedochowania przymusu adwokacko – radcowskiego obowiązującego 
przed Sądem Najwyższym (art. 871 § 1 k.p.c.), odrzucił zażalenie A. T. na 
postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 18  czerwca 2010 r., na podstawie 
którego odrzucono jego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem 
prawomocnego orzeczenia Sądu Apelacyjnego z dnia 3 kwietnia 2001 r.  
W zażaleniu pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 130 § 1 k.p.c. 
przez jego niezastosowanie i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz 
wezwanie powoda do usunięcia braków formalnych przez przedłożenie pisma 
procesowego sporządzonego przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie okazało się oczywiście bezzasadne. 
W postępowaniu przed Sądem Najwyższym, z wyjątkami określonymi w art. 
871 § 2 i 3 k.p.c., które nie zachodzą w rozpoznawanej sprawie, obowiązuje 
zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo to dotyczy 
także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem 
Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji (art. 871 § 1 k.p.c.).  
Zgodnie z art. 130 § 5 k.p.c. pisma procesowe sporządzone z naruszeniem 
art. 871 k.p.c. podlegają zwrotowi bez wzywania do usunięcia braków, chyba że 
ustawa stanowi inaczej. Inaczej stanowią przepisy w przypadku środków 
odwoławczych i środków zaskarżenia, które w przypadku, gdy są niedopuszczalne, 
podlegają odrzuceniu. 
W zażaleniu podniesiony został oczywiście bezzasadny zarzut naruszenia 
art.130 § 1 k.p.c. W utrwalonym, jednolitym i powszechnie znanym orzecznictwie 
przyjmuje się, że wniesienie środka zaskarżenia lub środka odwoławczego przez 
stronę nie mającą – ze względu na przymus adwokacko-radcowski – zdolności 
postulacyjnej w tym zakresie, powoduje jego odrzucenie a limine, jako środka 
prawnego niedopuszczalnego.  
 
Nie stoją temu na przeszkodzie okoliczności, które wskazuje w uzasadnieniu 
zażalenia pełnomocnik skarżącego, a więc brak pouczenia o sposobie zaskarżenia, 
czy też jego niepełny lub nieprecyzyjny charakter (zob. m. in. postanowienia SN: 

 
3 
z  dnia 28 stycznia 2011 r., I CZ 167/10 nie publ., z 19 marca 1998 r., I CZ 21/98, 
nie publ. oraz z 19 sierpnia 2004 r., V CZ 79/04, nie publ.). 
Wniesienie przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd środka prawnego 
oczywiście bezzasadnego nie uzasadnia przyznania mu od Skarbu Państwa 
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (postanowienie SN 
z  dnia 20 września 2007 r., II CZ 69/07, OSNC 2008 nr 3, poz.41).  
Wobec powyższego, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd 
Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI