I CZ 137/12

Sąd Najwyższy2012-12-05
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty sądoweart. 102 k.p.c.sytuacja majątkowasytuacja osobistazażalenieSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy zmienił postanowienie sądu okręgowego, odstępując od obciążenia powódki kosztami postępowania apelacyjnego ze względu na jej trudną sytuację majątkową i osobistą.

Powódka zaskarżyła postanowienie sądu okręgowego o kosztach postępowania apelacyjnego, domagając się zastosowania art. 102 k.p.c. ze względu na swoją trudną sytuację majątkową i osobistą. Sąd Najwyższy, analizując przedstawione przez powódkę dokumenty, uznał, że jej sytuacja (bezrobocie, niepełnosprawność członków rodziny, ograniczone możliwości zarobkowe) stanowi szczególnie uzasadniony wypadek, pozwalający na odstąpienie od obciążania jej kosztami postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki na postanowienie sądu okręgowego dotyczące kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy zasądził od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 1200 złotych tytułem zwrotu kosztów, opierając się na art. 98 k.p.c. Powódka wniosła o zmianę tego postanowienia, powołując się na art. 102 k.p.c. i wskazując na swoją wyjątkową sytuację majątkową i osobistą. Sąd Najwyższy, analizując przedstawione przez powódkę dokumenty, stwierdził, że jej sytuacja – brak pracy bez prawa do zasiłku, umiarkowany stopień niepełnosprawności męża i córki, niskie dochody rodziny oraz konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi członkami rodziny – uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. W konsekwencji Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie i odstąpił od obciążenia powódki kosztami postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, trudna sytuacja majątkowa i osobista powódki stanowi szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu art. 102 k.p.c., pozwalający na odstąpienie od obciążenia jej kosztami postępowania apelacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja powódki (bezrobotna bez prawa do zasiłku, niepełnosprawność członków rodziny, niskie dochody, konieczność sprawowania opieki) spełnia kryteria "szczególnie uzasadnionego wypadku" określonego w art. 102 k.p.c., co uzasadnia odstąpienie od zasądzenia kosztów postępowania apelacyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

powódka

Strony

NazwaTypRola
K. S.osoba_fizycznapowódka
R. Polska S.A.spółkapozwana

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwala na odstąpienie od obciążenia strony kosztami postępowania w "szczególnie uzasadnionych wypadkach", uwzględniając całokształt okoliczności sprawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania od strony przegrywającej.

k.p.c. art. 394¹ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozpoznania zażalenia na postanowienie w przedmiocie kosztów procesu.

k.p.c. art. 398¹⁶

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja majątkowa i osobista powódki uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

"w szczególnie uzasadnionych wypadkach" Fakt ich nastąpienia (bądź braku) podlega ocenie sądu orzekającego w jednostkowym przypadku, także na tle całokształtu rozpoznanej sprawy.

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

przewodniczący

Jan Górowski

sprawozdawca

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zastosowania art. 102 k.p.c. w przypadku trudnej sytuacji materialnej i osobistej strony, nawet jeśli nie jest ona stroną wygrywającą w głównym procesie."

Ograniczenia: Każdy przypadek jest oceniany indywidualnie na podstawie całokształtu okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Pokazuje, jak sąd może uwzględnić trudną sytuację życiową strony przy rozliczaniu kosztów, co jest istotne z perspektywy praktycznej dla prawników i może być interesujące dla osób w podobnej sytuacji.

Sąd Najwyższy: Trudna sytuacja życiowa zwalnia z kosztów sądowych?

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 1200 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 137/12 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa K. S. przeciwko R. Polska S.A. o zapłatę i zadośćuczynienie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 grudnia 2012 r., zażalenia powódki na postanowienie w przedmiocie kosztów procesu zawarte w pkt. 2 wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 20 kwietnia 2012 r., zmienia zaskarżone postanowienie i odstępuje od obciążenia powódki kosztami postępowania apelacyjnego. 2 Uzasadnienie Postanowieniem zawartym w wyroku z 20 kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowy w W. zasądził od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 1200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Swoje rozstrzygnięcie oparł na treści art. 98 k.p.c. Powódka zaskarżyła to postanowienie zażaleniem, w którym wniosła o jego zmianę i odstąpienie od obciążania jej kosztami postępowania. Wskazała, że jej sytuacja majątkowa i osobista jest wyjątkowa, co uzasadnia zastosowanie w sprawie art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Artykuł 102 k.p.c. przewiduje wyjątek od – odnoszącej się do obowiązku rozliczania kosztów postępowania - zasady odpowiedzialności za wynik procesu i pozwala na odstąpienie od niej „w szczególnie uzasadnionych wypadkach”. Fakt ich nastąpienia (bądź braku) podlega ocenie sądu orzekającego w jednostkowym przypadku, także na tle całokształtu rozpoznanej sprawy. Z rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie wynika, że Sąd uznał, iż w sprawie nie ma szczególnych okoliczności, które przemawiają za zastosowaniem art. 102 k.p.c., skoro orzekł o kosztach na podstawie art. 98 k.p.c. Z taką oceną nie można się jednak zgodzić. Z dokumentów przedstawionych przez powódkę wynika, że jej sytuacja majątkowa i osobista pozwalają na uznanie, iż w sprawie mamy do czynienia z sytuacją „szczególną” w rozumieniu art. 102 k.p.c. Powódka jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a mąż i córka, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, posiadają umiarkowany stopień niepełnosprawności. Dochód rodziny stanowią świadczenia rentowe męża i córki oraz zasiłek pielęgnacyjny, które nie są wysokie. Należy także zwrócić uwagę, że powódka ma ograniczone możliwości zarobkowe z uwagi na fakt, że zarówno mąż jak i córka (jako osoby niepełnosprawne) potrzebują jej pomocy. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. i art. 39816 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. es

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI