I CZ 135/06

Sąd Najwyższy2007-01-10
SNCywilneprawa rzeczoweŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaniedopuszczalnośćzastępstwo procesowewartość przedmiotu sporuprzewód gazowniczynieruchomośćprawo rzeczowepostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając ją za niedopuszczalną z powodu braku zastępstwa procesowego i zbyt niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego J. J. od wyroku nakazującego usunięcie przewodu gazowniczego, wskazując na niedopuszczalność skargi z powodu niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia (1000 zł) oraz braku zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego. Pozwany wniósł zażalenie, zarzucając błędne zakwalifikowanie sprawy jako majątkowej. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając niedopuszczalność skargi kasacyjnej z powodu naruszenia art. 871 k.p.c. oraz wskazując, że sprawa o nakazanie usunięcia przewodu gazowniczego ma charakter majątkowy.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanego J. J. na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 lipca 2006 r., które odrzuciło jego skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 14 marca 2006 r. (oddalającego apelację pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 24 listopada 2004 r.). Wyrok Sądu Rejonowego nakazywał pozwanym B. i J. J. usunięcie z nieruchomości przewodu gazowniczego. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną z dwóch powodów: niedopuszczalności skargi ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia poniżej ustawowej granicy (1.000 zł) oraz wniesienia skargi bez zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego. Pozwany w zażaleniu zarzucił błędne zakwalifikowanie sprawy jako sprawy o prawa majątkowe. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, podkreślił obligatoryjność zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym (art. 871 § 1 k.p.c.), z wyłączeniami, które nie miały zastosowania w tej sprawie. Skarga kasacyjna została wniesiona osobiście przez pozwanego, co stanowiło uchybienie niepodlegające sanacji. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał skargę za niedopuszczalną. Sąd Najwyższy odniósł się również do zarzutu dotyczącego charakteru sprawy, wskazując, że sprawy o świadczenie, ustalenie lub ukształtowanie prawa lub stosunku prawnego, które mają bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron, mają charakter majątkowy. Powództwo o nakazanie usunięcia przewodu gazowniczego zostało trafnie zakwalifikowane jako roszczenie o zwrot przedmiotu użyczenia, wpływające na stosunki majątkowe stron. Wobec niedopuszczalności skargi kasacyjnej, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 398^14 k.p.c. w związku z art. 394^1 § 3 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sprawa o nakazanie usunięcia przewodu gazowniczego ma charakter majątkowy, ponieważ powódka dochodzi roszczenia o zwrot przedmiotu użyczenia po wypowiedzeniu umowy, co wpływa bezpośrednio na stosunki majątkowe stron.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo wskazał, że sprawy o świadczenie, ustalenie lub ukształtowanie prawa lub stosunku prawnego, które mają bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron, mają charakter majątkowy. Roszczenie o usunięcie przewodu gazowniczego zostało zakwalifikowane jako roszczenie o zwrot przedmiotu użyczenia, co wpływa na stosunki majątkowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

J. J. (pozwany)

Strony

NazwaTypRola
C. G.osoba_fizycznapowódka
J. J.osoba_fizycznapozwany
J. J.osoba_fizycznapozwany
E. J.osoba_fizycznapozwany
B. J.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 871 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje obligatoryjne zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddala zażalenie.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o skardze kasacyjnej do zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 871 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłączenia od obowiązku zastępstwa procesowego.

k.p.c. art. 871 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłączenie od obowiązku zastępstwa procesowego w przypadku zastępstwa Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa.

k.p.c. art. 398² § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Definicja sprawy o prawa majątkowe w rozumieniu skargi kasacyjnej (w brzmieniu obowiązującym przed 6 lutego 2005 r. art. 393² § 1 k.p.c.).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna została wniesiona osobiście przez pozwanego, bez zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 1.000 zł, co jest poniżej ustawowej granicy dopuszczalności skargi kasacyjnej. Sprawa o nakazanie usunięcia przewodu gazowniczego ma charakter majątkowy.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędnego zakwalifikowania sprawy jako sprawy o prawa majątkowe.

Godne uwagi sformułowania

Przymus adwokacko-radcowski jest wyłączony jedynie w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego... Uchybienie to nie stanowi braku formalnego ani też innej wadliwości podlegającej konwalidacji (sanacji)... charakter sprawy o prawa majątkowe ... mają zarówno sprawy o świadczenie, jak i o ustalenie oraz ukształtowanie prawa lub stosunku prawnego, jeżeli żądanie powoda zmierza do realizacji prawa lub uprawnienia mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

przewodniczący, sprawozdawca

Marian Kocon

członek

Iwona Koper

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad dotyczących dopuszczalności skargi kasacyjnej, w tym wymogu zastępstwa procesowego i znaczenia wartości przedmiotu sporu, a także kwalifikacji spraw jako majątkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów proceduralnych obowiązujących w dacie orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego, ponieważ precyzuje zasady dopuszczalności skargi kasacyjnej, w tym kwestie przymusu adwokacko-radcowskiego i wartości przedmiotu sporu.

Kiedy skarga kasacyjna jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe błędy formalne.

Dane finansowe

WPS: 1000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 135/06 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 10 stycznia 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Marian Kocon 
SSN Iwona Koper 
 
 
w sprawie z powództwa C. G. 
przeciwko J. J., J. J. i E. J. 
o nakazanie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 10 stycznia 2007 r., 
zażalenia pozwanego J. J.  
na postanowienie Sądu Okręgowego w W. 
z dnia 24 lipca 2006 r., 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Wyrokiem z dnia 14 marca 2006 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację 
pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 24 listopada 2004 r. 
nakazującego pozwanym B. i J. J. usunięcie z określonej nieruchomości przewodu 
gazowniczego. 
Postanowieniem z dnia 24 lipca 2006 r. Sąd Okręgowy  odrzucił skargę 
kasacyjną 
pozwanego 
J. 
J. 
od 
wskazanego 
wyroku 
ze 
względu 
na 
niedopuszczalność skargi kasacyjnej wynikającą z określenia wartości przedmiotu 
zaskarżenia poniżej ustawowej granicy oraz wniesienie skargi bez zachowania 
przymusu adwokacko-radcowskiego. 
W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie lub zmianę zaskarżonego 
postanowienia, zarzucając błędne zakwalifikowanie rozpoznawanej sprawy jako 
sprawy o prawa majątkowe. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W myśl art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym 
obowiązuje obligatoryjne zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. 
Przymus 
adwokacko-radcowski 
jest 
wyłączony 
jedynie 
w 
postępowaniu 
o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy 
prawnego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub 
pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor 
habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej 
przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii 
Generalnej Skarbu Państwa (art. 871 § 2 k.p.c.), a ponadto gdy zastępstwo 
procesowe Skarbu Państwa jest wykonywane przez Prokuratorię Generalną Skarbu 
Państwa (art. 871 § 3 k.p.c.). Przymus adwokacko-radcowski obowiązuje w każdym 
postępowaniu, z wyjątkiem wymienionych postępowań wpadkowych, w tym również 
w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną. Skarga pozwanego została 
tymczasem sporządzona i wniesiona przez niego osobiście, a zatem bez 
zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego. Uchybienie to nie stanowi braku 
formalnego ani też innej wadliwości podlegającej konwalidacji (sanacji), w tym 

 
3 
„uzupełnieniu” wskutek wniesienia kolejnej skargi przez osobę mającą zdolność 
postulacyjną w postępowaniu przed Sądem Najwyższym (art. 871 k.p.c.). 
W konsekwencji uznać należy, że Sąd drugiej instancji ocenił trafnie przedmiotową 
skargę jako niedopuszczalną.  
Ze względu na niedopuszczalność skargi kasacyjnej pozwanego wynikającą 
z naruszenia art. 871 k.p.c. nie ma procesowej potrzeby dokonywania oceny 
zarzutu błędnego zakwalifikowania rozpoznawanej sprawy jako sprawy o prawa 
majątkowe. Ubocznie tylko należy przypomnieć, że w utrwalonym orzecznictwie 
Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że charakter sprawy o prawa majątkowe 
w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. (przed dniem 6 lutego 2005 r. – art. 3932 § 1 
k.p.c.) mają zarówno sprawy o świadczenie, jak i o ustalenie oraz ukształtowanie 
prawa lub stosunku prawnego, jeżeli żądanie powoda zmierza do realizacji prawa 
lub uprawnienia mającego bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron (por. 
m.in. niepublikowane postanowienia z dnia 13 sierpnia 2002 r., IV CKN 329/01, 
z dnia 21 marca 2003 r., II CZ 18/03, oraz z dnia 28 kwietnia 2004 r., II CK 88/04). 
Powódka żądała nakazania pozwanym usunięcie przewodu gazowniczego z działki 
określonej bliżej w pozwie. Sądy obu instancji przyjęły trafnie, że powódka dochodzi 
roszczenia o zwrot przedmiotu użyczenia po wypowiedzeniu umowy użyczenia. 
Roszczenie takie wpływa bezpośrednio na stosunki majątkowe stron, a tym samym 
– wbrew stanowisku skarżącego – rozpoznawana sprawa ma charakter majątkowy 
(por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 1997 r., I CKN 15/97, niepubl., 
i z dnia 22 lipca 1997 r., I CKN 202/97, niepubl.). Przy wartości przedmiotu 
zaskarżenia wynoszącej 1.000 zł pozwanemu nie przysługuje zatem skarga 
kasacyjna.  
Z podanych względów, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 
3 k.p.c., Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI