I CZ 131/17

Sąd Najwyższy2017-12-06
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zachowekwartość przedmiotu sporuskarga kasacyjnaapelacjaodsetkirozszerzenie zaskarżeniazasada stałościSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych, potwierdzając niedopuszczalność rozszerzenia wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej ponad kwotę wskazaną w apelacji.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanych z powodu niedopuszczalnego rozszerzenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Pozwani próbowali doliczyć odsetki za okres po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji, co naruszało zasadę stałości wartości przedmiotu sporu. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko sądu niższej instancji, oddalając zażalenie pozwanych.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło ich skargę kasacyjną. Powodem odrzucenia skargi było niedopuszczalne rozszerzenie wartości przedmiotu zaskarżenia. Pozwani, którzy pierwotnie zaskarżyli wyrok Sądu Okręgowego w zakresie kwoty 48.965 zł (obejmującej należność główną i odsetki do dnia 26 czerwca 2015 r.), w skardze kasacyjnej próbowali podnieść tę wartość do 62.396 zł, wliczając odsetki za dalszy okres po wydaniu wyroku przez Sąd Okręgowy. Sąd Najwyższy podkreślił regułę stałości wartości przedmiotu sporu w postępowaniu apelacyjnym i kasacyjnym, zgodnie z którą nie można rozszerzać zakresu zaskarżenia ponad to, co zostało wskazane w apelacji. Sąd odwołał się do art. 20 k.c., który generalnie wyłącza wliczanie odsetek do wartości przedmiotu sporu, oraz do art. 481 k.c. dotyczącego odsetek za opóźnienie. Stwierdzono, że rozszerzenie przedmiotu zaskarżenia o odsetki za dalszy okres opóźnienia narusza zasadę stałości wartości przedmiotu zaskarżenia. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, niedopuszczalne jest rozszerzenie zakresu zaskarżenia w skardze kasacyjnej ponad wartość wskazaną pierwotnie w apelacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił regułę stałości wartości przedmiotu sporu w postępowaniu apelacyjnym i kasacyjnym. Rozszerzenie przedmiotu zaskarżenia o odsetki za dalszy okres opóźnienia po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji narusza tę zasadę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

pozwani (w kontekście zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
M. G.osoba_fizycznapowódka
B. K.osoba_fizycznapozwany
J. A.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398² § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa warunki dopuszczalności skargi kasacyjnej, w tym wymóg wartości przedmiotu zaskarżenia.

k.p.c. art. 394¹ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej (w tym przypadku zażalenia na odrzucenie skargi).

Pomocnicze

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy związania sądu wartością przedmiotu zaskarżenia.

k.p.c. art. 368 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje kwestie związane z zakresem zaskarżenia w apelacji.

k.c. art. 20

Kodeks cywilny

Określa, co wlicza się do wartości przedmiotu sporu, wyłączając zasadniczo odsetki.

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Reguluje odsetki za opóźnienie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Reguła stałości wartości przedmiotu sporu w postępowaniu apelacyjnym i kasacyjnym. Niedopuszczalność rozszerzenia zakresu zaskarżenia w skardze kasacyjnej ponad wartość wskazaną w apelacji. Odsetki za opóźnienie zasadniczo nie wliczają się do wartości przedmiotu sporu (art. 20 k.c.).

Odrzucone argumenty

Pozwani argumentowali, że do wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji należało doliczyć sporne odsetki za czas trwania postępowania od wydania wyroku przez Sąd pierwszej instancji do orzekania przez Sąd drugiej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Pozwani nie mogą zatem rozszerzać w skardze kasacyjnej zakresu zaskarżenia ponad ten wskazany pierwotnie w apelacji. Rozszerzenie przedmiotu zaskarżenia o wartość odsetek za opóźnienie za dalszy okres opóźnienia nie może naruszać wspomnianej zasady stałości wartości przedmiotu zaskarżenia.

Skład orzekający

Maria Szulc

przewodniczący

Mirosław Bączyk

sprawozdawca

Bogumiła Ustjanicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady stałości wartości przedmiotu sporu w postępowaniu kasacyjnym oraz dopuszczalności rozszerzenia zaskarżenia o odsetki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozszerzenia wartości przedmiotu sporu w skardze kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą wartości przedmiotu sporu w postępowaniu kasacyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Czy można 'dopisać' odsetki do wartości sporu w Sądzie Najwyższym? Wyjaśniamy, dlaczego nie.

Dane finansowe

WPS: 48 965 PLN

zachowek: 100 903,69 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 131/17
POSTANOWIENIE
Dnia 6 grudnia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szulc (przewodniczący)
‎
SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)
‎
SSN Bogumiła Ustjanicz
w sprawie z powództwa M. G.
‎
przeciwko B. K. i J. A.
‎
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
‎
w dniu 6 grudnia 2017 r.,
‎
zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 22 maja 2017 r., sygn. akt VI ACa (…),
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 22 maja 2017 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną pozwanych wyroku od tego Sądu z dnia 2 grudnia 2016 r., ponieważ była ona niedopuszczalna ze względu na występującą w sprawie możliwą wartość przedmiotu zaskarżenia. Pozwani nie mogli bowiem skutecznie rozszerzyć w skardze zakresu zaskarżenia ponad wartość zaskarżenia wskazaną wcześniej w apelacji (w tym środku odwoławczym wskazano wartość przedmiotu zaskarżenia w kwocie 48.965 zł, a w skardze kasacyjnej już kwotę 62.396 zł).
W zażaleniu pozwanych wskazano naruszenie art. 398
2
§ 1 k.p.c. w zw. z art. 398
21
k.p.c. w zw. z art. 368 § 2 k.p.c. Zdaniem pozwanych, do wartości przedmiotu zaskarżenia, wskazywanego w apelacji, należało jeszcze doliczyć sporne odsetki za czas trwania postępowania od wydania wyroku przez Sąd pierwszej instancji do orzekania przez Sąd odwoławczy. Oznaczało to spełnienie wymagania przewidzianego w art. 398
2
§ 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo powódki o zachowek w zakresie kwoty 100.903,69 zł z odsetkami od 14 marca 2013 r. Pozwani w apelacji zaskarżyli ten wyrok w zakresie zasądzającym kwotę 38.507,69 zł z odsetkami od tej kwoty oraz w zakresie odsetek zasądzonych od kwoty 62.393 zł za okres od dnia 14 marca 2013 r. do dnia 26 czerwca 2015 r. (wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła w apelacji 48.965 zł (38.507,69 + 10.457,21). Apelacja ta została oddalona i pozwani zaskarżyli wyrok Sądu Apelacyjnego w całości skargą kasacyjną. Na wartość przedmiotu zaskarżenia złożyły się kwoty: 38.507,69 zł jako należność główna oraz kwota 23.548,08 jako odsetki ustawowe od kwoty 62.396 za okres od dnia 14 marca 2013 r. do dnia 2 grudnia 2016 r. Z akt sprawy wynika, że wyrok Sądu Okręgowego zapadł w dniu 26 czerwca 2015 r., a wyrok Sądu Apelacyjnego w dniu 2 grudnia 2016 r. Pozwani kwestionowali zatem w skardze kasacyjnej dalsze odsetki za opóźnienie po wydaniu wyroku drugiej instancji, przy czym w apelacji zaskarżeniem objęli okres opóźnienia od dnia 14 marca 2013 r. do dnia 26 czerwca 2015 r. (odsetki za opóźnienie w tym okresie zamykały się w kwocie 10.457,21 zł).
Należy podzielić stanowisko Sądu Apelacyjnego dotyczące reguły stałości wartości przedmiotu sporu w toku postępowania w postępowaniu apelacyjnym i postępowaniu kasacyjnym. Pozwani nie mogą zatem rozszerzać w skardze kasacyjnej zakresu zaskarżenia ponad ten wskazany pierwotnie w apelacji. W apelacji – jak wspomniano – wskazano wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 48.965 zł, a w skardze już kwotę 62.055,77 zł. Kwota ta została obliczana właśnie w wyniku rozszerzenia zakresu zaskarżenia na dalszy okres opóźnienia po dniu 26 czerwca 2015 r., tj. po dniu wydania wyroku Sądu Okręgowego. Zgodnie z art. 20 k.c., do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się w zasadzie odsetek, w tym odsetek za opóźnienie(art. 481 k.c.). Rozszerzenie przedmiotu zaskarżenia o wartość odsetek za opóźnienie za dalszy okres opóźnienia nie może naruszać wspomnianej zasady stałości wartości przedmiotu zaskarżenia. Nie ma w tym zakresie znaczenia stanowisko skarżących, że od momentu orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji do chwili wyrokowania przez Sąd drugiej instancji minęło wiele miesięcy, a taki wpływ czasu w sposób oczywisty wpływa ostatecznie na wysokość zobowiązania pozwanych.
Dla biegu postępowania zażaleniowego nie ma oczywiście, znaczenia to, że pozwani uregulowali na rzecz powódki należność objętą zachowkiem (por. pismo powoda z dnia 21 sierpnia 2017 r.).
W tej sytuacji Sąd Najwyższy na podstawie art. 394
1
§ 1 k.p.c. w zw. z art. 398
14
k.p.c. oddalił zażalenie.
aj
r.g.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI