I CZ 45/10

Sąd Najwyższy2010-06-16
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
zasiedzenienieruchomośćwłasnośćapelacjapełnomocnictwoumocowaniepostępowanie cywilneSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu apelacji z powodu braku wykazania umocowania pełnomocnika, wskazując na konieczność wezwania strony do zatwierdzenia czynności procesowej.

Sąd Okręgowy odrzucił apelację uczestniczki postępowania, uznając, że pełnomocnik nie wykazał należytego umocowania do jej wniesienia. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, wskazując, że w przypadku braku formalnego pisma procesowego w postaci nienależytego umocowania pełnomocnika, sąd powinien wezwać stronę do potwierdzenia dokonanych przez niego czynności, a nie do uzupełnienia braków przez pełnomocnika. Zastosowanie art. 97 § 2 k.p.c. jest kluczowe w takich sytuacjach.

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w sprawie o sygnaturze I CZ 45/10 rozpoznał zażalenie uczestniczki postępowania M. M. na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 23 listopada 2009 r., które odrzuciło apelację wniesioną przez radcę prawnego. Sąd Okręgowy uznał apelację za niedopuszczalną, ponieważ pełnomocnik nie wykazał swojego umocowania do złożenia wniosku o uzasadnienie postanowienia sądu niższej instancji ani do wniesienia samej apelacji. Mimo późniejszego złożenia pełnomocnictwa, sąd pierwszej instancji wezwał radcę prawnego do wykazania umocowania, co nie zostało skutecznie uczynione. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, odwołał się do własnego ugruntowanego orzecznictwa, w tym uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 23 stycznia 2009 r. (III CZP 118/08). Stwierdził, że brak formalny pisma procesowego w postaci nienależytego umocowania pełnomocnika może być usunięty przez potwierdzenie przez stronę czynności dokonanych przez rzekomego pełnomocnika. W tym celu sąd powinien wyznaczyć stronie odpowiedni termin. Sąd Najwyższy podkreślił, że sądy obu instancji nie powinny wzywać pełnomocnika do uzupełnienia braku formalnego, lecz zgodnie z art. 97 § 2 k.p.c. wezwać uczestniczkę postępowania do zatwierdzenia dokonanej w jej imieniu czynności. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak formalny pisma procesowego w postaci nienależytego umocowania pełnomocnika może być usunięty przez potwierdzenie przez stronę dokonanych przez niego czynności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na własne orzecznictwo wskazał, że w przypadku stwierdzenia nienależytego umocowania pełnomocnika, sąd powinien wezwać stronę do potwierdzenia czynności procesowych dokonanych przez niego, wyznaczając jej termin. Dopiero w razie bezskutecznego upływu terminu ocenia się brak umocowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

M. M.

Strony

NazwaTypRola
Miasto W.instytucjawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowyuczestnik postępowania
Prezydent W.organ_państwowyuczestnik postępowania
M. M.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
B. P.osoba_fizycznauczestnik postępowania
A. G.osoba_fizycznauczestnik postępowania
K. B.osoba_fizycznauczestnik postępowania
K. B.osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 97 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Udzielenie pełnomocnictwa po dokonaniu czynności przez rzekomego pełnomocnika może być uznane za zatwierdzenie tej czynności przez stronę.

Pomocnicze

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 97 § 2 k.p.c. poprzez wezwanie strony do zatwierdzenia czynności procesowej dokonanej przez rzekomego pełnomocnika, zamiast wzywania pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych. Uznanie, że brak formalny w postaci nienależytego umocowania pełnomocnika może być usunięty przez potwierdzenie czynności przez stronę.

Odrzucone argumenty

Odrzucenie apelacji z powodu braku wykazania przez pełnomocnika umocowania do jej wniesienia, bez wezwania strony do zatwierdzenia czynności.

Godne uwagi sformułowania

Brak formalny pisma procesowego w postaci nienależytego umocowania pełnomocnika może być usunięty potwierdzeniem strony dokonanych przez niego czynności. W tym celu sąd powinien wyznaczyć stronie odpowiedni termin. sądy obu instancji nie powinny wzywać pełnomocnika do uzupełnienia braku formalnego, lecz, stosownie do art. 97 § 2 k.p.c., wezwać uczestniczkę postępowania do zatwierdzenia dokonanej w jej imieniu czynności.

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

przewodniczący, sprawozdawca

Jan Górowski

członek

Jan Futro

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umocowania pełnomocnika w postępowaniu cywilnym, w szczególności procedury usuwania braków formalnych związanych z brakiem legitymacji procesowej pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pełnomocnik działał bez należytego umocowania, a strona ma możliwość potwierdzenia jego czynności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z reprezentacją stron przez pełnomocników, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy w celu zapewnienia stronom możliwości obrony ich praw.

Pełnomocnik działał bez umocowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak naprawić błąd!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 45/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 16 czerwca 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Jan Górowski 
SSA Jan Futro 
 
w sprawie z wniosku Miasta W. 
przy uczestnictwie Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta W., M. M., B. 
P., A. G., K. B., K. B. i M. S. 
o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 czerwca 2010 r., 
zażalenia uczestniczki postępowania M. M. 
na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 23 listopada 2009 r., sygn. akt IV Ca 
(…), 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 23 listopada 2009 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił na 
podstawie art. 373 k.p.c. apelację uczestniczki postępowania M. M. jako wniesioną 
przez osobę nieuprawnioną. Sąd Okręgowy podkreślił, że apelacja została wniesiona 
przez radcę prawnego, który nie wykazał, że był umocowany do złożenia w imieniu 
uczestniczki postępowania wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia Sądu 
Rejonowego z dnia 7 kwietnia 2009 r. oraz do wniesienia w jej imieniu apelacji dnia 6 
maja 2009 r. Pełnomocnictwo zostało złożone dnia 10 lipca 2009 r., jednak Sąd 

 
2 
Okręgowy zarządzeniem z dnia 19 listopada 2009 r. wezwał radcę prawnego do 
wykazania umocowania w rozważanym zakresie. Radca prawny złożył pełnomocnictwo 
z dnia 9 listopada 2009 r. do reprezentowania M. M. 
W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego radca prawny zaskarżył to 
postanowienie w całości, zarzucając naruszenie art. 370 w związku z art. 97 § 2 w 
związku z art. 391 § 1 k.p.c. Skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie pełnomocnictwo 
zostało złożone prawidłowo. Stwierdził, że, mimo złożenia pełnomocnictwa z datą 
późniejszą niż złożenie apelacji, należy uznać, zgodnie z art. 97 § 2 k.p.c., iż przez 
udzielenie takiego pełnomocnictwa strona zatwierdziła czynność dokonaną przez 
rzekomego pełnomocnika. Powołał się przy tym na orzecznictwo Sądu Najwyższego, 
mianowicie uchwałę z dnia 20 grudnia 1968 r., III CZP 93/68 (OSNCP 1969, nr 7-8, poz. 
129), wyrok z dnia 13 marca 1991 r., I CR 484/90 (OSNCP 1992, nr 7-8, poz. 138), 
uchwałę z dnia 18 września 1992 r., III CZP 112/92 (OSNC 1993, nr 5, poz. 75) 
postanowienie z dnia 29 września 1998 r., II CKN 529/98 (niepubl.), wyrok z dnia 10 
sierpnia 2000 r., IV CKN 1137/00 (niepubl.), wyrok z dnia 3 sierpnia 2000 r., II UKN 
666/99 (OSNAP 2002, nr 4, poz. 95) i postanowienie z dnia 28 sierpnia 2008 r., III CZP 
22/08 (niepubl.). 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Sąd Najwyższy stwierdził w punkcie drugim sentencji uchwały składu siedmiu 
sędziów z dnia 23 stycznia 2009 r., III CZP 118/08 (OSNC 2009, nr 6, poz. 76), że „Brak 
formalny pisma procesowego w postaci nienależytego umocowania pełnomocnika może 
być usunięty potwierdzeniem strony dokonanych przez niego czynności. W tym celu sąd 
powinien wyznaczyć stronie odpowiedni termin.”. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż 
stwierdziwszy, że pełnomocnik strony jest nienależycie umocowany, sąd powinien 
wezwać stronę do potwierdzenia czynności procesowych dokonanych przez niego, 
wyznaczając jej termin, a w razie jego bezskutecznego upływu, ocenić brak umocowania 
pełnomocnika stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Pogląd taki 
Sąd Najwyższy uznał za ugruntowany w doktrynie i orzecznictwie (m. in. orzeczenia z 
dnia 17 grudnia 1946 r., C III 804/46 i z dnia 20 grudnia 1968 r., III CZP 93/68). 
W niniejszej sprawie sądy obu instancji nie powinny wzywać pełnomocnika do 
uzupełnienia braku formalnego, lecz, stosownie do art. 97 § 2 k.p.c., wezwać 
uczestniczkę postępowania do zatwierdzenia dokonanej w jej imieniu czynności. 
Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji (art. 39815 § 1 w związku 
z art. 3941 § 2 i 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI