I CZ 13/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, uznając, że skarżąca nie została pozbawiona możności działania wskutek naruszenia prawa.
Sąd Okręgowy odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając ją za nieopartą na ustawowej podstawie. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, twierdząc, że nie została pouczona o sposobie zaskarżenia orzeczenia, co pozbawiło ją możności działania. Sąd Najwyższy uznał jednak, że obowiązek pouczenia nie miał zastosowania, gdyż skarżąca nie była obecna na rozprawie apelacyjnej, mimo prawidłowego zawiadomienia.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w W., który odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sprawie o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Sąd Okręgowy uznał, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie. Skarżąca K. B. zarzuciła w zażaleniu naruszenie art. 401 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 327 § 1 k.p.c. i art. 361 k.p.c., twierdząc, że wskutek braku pouczenia o sposobie zaskarżenia orzeczenia została pozbawiona możności działania. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że wydanie zaskarżonego postanowienia było zgodne z prawem. Sąd Najwyższy podkreślił, że obowiązek pouczenia strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika o sposobie zaskarżenia orzeczenia istnieje tylko w odniesieniu do strony obecnej przy ogłoszeniu orzeczenia. Ponieważ skarżąca nie była obecna na rozprawie apelacyjnej, mimo prawidłowego zawiadomienia, nie doszło do naruszenia przepisów prawa, a tym samym nie wystąpiła ustawowa podstawa wznowienia postępowania. Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. w zw. z art. 398¹⁴ k.p.c., art. 394¹ § 3 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek pouczenia istnieje tylko w odniesieniu do strony obecnej przy ogłoszeniu orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że obowiązek pouczenia strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika o sposobie zaskarżenia orzeczenia, wynikający z art. 327 § 1 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c., dotyczy jedynie sytuacji, gdy strona była obecna przy ogłoszeniu orzeczenia. W przypadku nieobecności strony mimo prawidłowego zawiadomienia, brak pouczenia nie stanowi naruszenia prawa pozbawiającego możności działania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w W. (utrzymanie w mocy postanowienia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. B. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| E. B. | osoba_fizyczna | pełnomocnik skarżącej (radca prawny) |
| Skarb Państwa – Sąd Okręgowy w W. | instytucja | podmiot zobowiązany do zapłaty kosztów pomocy prawnej |
| [...] | inne | uczestnik postępowania pierwotnego |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 410 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 401 § pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 327 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek pouczenia strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika o sposobie zaskarżenia orzeczenia istnieje tylko w odniesieniu do strony obecnej przy ogłoszeniu orzeczenia.
k.p.c. art. 361
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 8 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 15
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 16
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek pouczenia strony o sposobie zaskarżenia orzeczenia dotyczy tylko strony obecnej przy ogłoszeniu orzeczenia. Brak obecności strony na rozprawie apelacyjnej mimo prawidłowego zawiadomienia wyklucza zastosowanie przepisu o pozbawieniu możności działania. Skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na ustawowej podstawie.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 327 § 1 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. poprzez brak pouczenia o sposobie zaskarżenia, co pozbawiło stronę możności działania.
Godne uwagi sformułowania
pozbawienia strony możności działania, ale wyłącznie wskutek naruszenia przepisów prawa Wynikający z tego przepisu obowiązek istnieje bowiem tylko w odniesieniu do takiej strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika procesowego, która była obecna przy ogłoszeniu orzeczenia
Skład orzekający
Zbigniew Kwaśniewski
przewodniczący, sprawozdawca
Jan Górowski
członek
Grzegorz Misiurek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 327 § 1 k.p.c. w kontekście obowiązku pouczenia strony nieobecnej na rozprawie w postępowaniu o wznowienie postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku obecności strony na rozprawie apelacyjnej i jej konsekwencji procesowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotny aspekt prawa procesowego cywilnego dotyczący obowiązku pouczania stron, co jest ważne dla praktyków.
“Czy brak pouczenia o zaskarżeniu orzeczenia zawsze oznacza naruszenie prawa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CZ 13/14 POSTANOWIENIE Dnia 10 lipca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jan Górowski SSN Grzegorz Misiurek w sprawie ze skargi K. B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt I Ns …/10, w sprawie z wniosku K. B. przy uczestnictwie […] o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 lipca 2014 r., zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 14 maja 2013 r., 1) oddala zażalenie; 2) przyznaje radcy prawnej E. B. z Kancelarii Radcy Prawnego od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w W. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) wraz z należnym podatkiem od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej skarżącej K. B. w postępowaniu zażaleniowym. UZASADNIENIE Sąd drugiej instancji postanowieniem z dnia 14 maja 2013 r., wydanym na podstawie art. 410 k.p.c., odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sprawie o zmianę postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku, uznając, że skarga ta nie została oparta na ustawowej podstawie. W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 401 pkt 2 k.p.c., twierdząc, że w następstwie naruszenia przepisów prawa w postaci art. 327 § 1 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. została ona pozbawiona możności działania, bo wskutek braku uzyskania pouczenia o sposobie zaskarżenia niekorzystnego dla niej orzeczenia Sądu odwoławczego pozbawiona została możliwości skutecznego dochodzenia swoich praw w sytuacji braku profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, ponieważ wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło zgodnie z art. 410 § 1 k.p.c., wobec zasadnego uznania przez Sąd Okręgowy, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie, w tym także określonej w art. 401 pkt 2 k.p.c. Ostatnio wymieniony przepis uznaje za ustawową podstawę wznowienia postępowania m.in. pozbawienia strony możności działania, ale wyłącznie wskutek naruszenia przepisów prawa. Wbrew stanowisku żalącej, przewodniczący nie naruszył jednak art. 327 § 1 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. nie udzielając skarżącej wskazówek co do sposobów i terminów wniesienia środka zaskarżenia. Wynikający z tego przepisu obowiązek istnieje bowiem tylko w odniesieniu do takiej strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika procesowego, która była obecna przy ogłoszeniu orzeczenia (por. postanowienie SN z dnia 23 listopada 2007 r., sygn. akt II UZ 31/07, OSNP 2009/5-6/82). Tymczasem z protokołu rozprawy apelacyjnej z dnia 21 marca 2012 r. wynika, że skarżąca wnioskodawczyni nie była obecna na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie niekorzystnego dla niej orzeczenia z dnia 21 marca 2012 r. (V Ca 2578/11), pomimo prawidłowego zawiadomienia jej o terminie rozprawy apelacyjnej. W tej sytuacji pozbawienie strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika możności działania nie nastąpiło wskutek naruszenia przepisów prawa, tj. art. 327 § 1 k.p.c., wobec czego nie wystąpiła ustawowa podstawa wznowienia postępowania określona w art. 401 pkt 2 k.p.c., co bezzasadnie zarzuca żaląca. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 398 14 k.p.c. w zw. z art. 394 1 § 3 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie § 8 pkt 2 w zw. z §§ 15 i 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. 2013 r. poz. 490).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI