III CZ 62/11

Sygn. akt III CZ 62/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 25 listopada 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Mirosław Bączyk 
SSN Marta Romańska 
 
 
w sprawie z powództwa K. S. oraz małoletnich W. S.  
i E. S. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego - matkę K. S. 
przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej  
Szpitalowi w B. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 25 listopada 2011 r., 
zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 12 kwietnia 2011 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 24 marca 2011 r. oddalił apelację powódek 
od wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 13 października 2010 r. a 
postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2011 r. uzupełnił ten wyrok w ten sposób, że 
odstąpił od obciążenia powódek kosztami procesu.   
W zażaleniu na powyższe postanowienie pozwany wniósł o jego zmianę 
i zasądzenie od powódek na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego oraz 
zażaleniowego, podnosząc zarzut naruszenia art. 102 k.p.c. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. 
Sąd Apelacyjny, rozstrzygając o kosztach procesu za drugą instancję uznał, 
że  zachodzi  podstawa do nieobciążenia powódek kosztami procesu za drugą 
instancję. Wskazał przy tym, że powódka K. S., reprezentująca w sprawie 
małoletnich E. S. i W. S., znajduje się w trudnym położeniu. Utrzymuje siebie i 
dzieci z niewysokich  dochodów, zaś występując z powództwem w niniejszej 
sprawie - z przeświadczeniem o jego zasadności - dążyła do  realizacji roszczeń 
związanych ze śmiercią męża.   
Podniesione w zażaleniu zarzuty, zmierzające do podważenia powyższej 
oceny, nie mogły wywrzeć zamierzonego skutku.  
Artykuł 102 k.p.c. przewiduje wyjątek od zasady odpowiedzialności strony 
przegrywającej sprawę za koszty procesu (art. 98 § 1 k.p.c.). Zgodnie z tym 
przepisem, w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony 
przegrywającej tylko część kosztów procesu albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. 
W orzecznictwie Sądu Najwyższego zostało już wyjaśnione, że ustalenie, czy 
w sprawie zachodzi "wypadek szczególnie uzasadniony", zależy od swobodnej 
oceny sądu (zob. m.in. wyroki: z dnia 19 maja 2006 r., III CK 221/05, niepubl.; 
z dnia 3 lutego 2010 r., II PK 192/09, niepubl. i z dnia 27 maja 2010 r., II PK 359/09, 
niepubl. oraz postanowienia: z dnia 13 grudnia 2007 r., I CZ 110/07, niepubl.; z dnia 
27 stycznia 2010 r., II CZ 88/09, niepubl. i z dnia 11 lutego 2010 r., I CZ 112/09, 
niepubl.). Podkreśla się, że art. 102 k.p.c. nie może być rozszerzająco wykładany, 

 
3 
wyklucza uogólnienie i może być stosowany w zależności od konkretnego 
przypadku (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 1981 r., IV PZ 
11/81, niepubl.). 
W świetle przytoczonej wykładni art.102 k.p.c., eksponowana  w zażaleniu  
powinność przewidywania przez stronę powodową możliwości oddalenia wniesionej 
przez nią apelacji nie sprzeciwiała się zastosowaniu tego przepisu, tym bardziej, 
że - jak podkreślił Sąd Apelacyjny - wniesienie tego środka odwoławczego 
podyktowane było  głębokim przeświadczeniem skarżących o jego zasadności, 
spotęgowanym opiniami lekarskimi. Subiektywne przekonanie powoda o słuszności 
swojego żądania, usprawiedliwione okolicznościami konkretnej sprawy, może 
stanowić 
podstawę 
odstąpienia 
od 
obciążenia 
go 
kosztami 
ostatecznie 
przegranego procesu (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 1979 r., 
III PR78/79, niepubl.).   
Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 w związku z art. 
3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jw