I CZ 127/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPozwana Spółdzielnia Pracy "G." złożyła skargę o wznowienie postępowania, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 12 lutego 2014 r. w sprawie z powództwa W. S. o zapłatę. Skarżąca argumentowała, że Sąd Apelacyjny rozpoznawał trzy podobne sprawy dotyczące wypłaty udziałów, a wyrok z dnia 8 lutego 2017 r. wydany w sprawie J. K. (który został uchylony przez Sąd Najwyższy i ostatecznie oddalił powództwo) dotyczy tego samego stosunku prawnego. Ponadto, skarżąca wskazała na nowe okoliczności faktyczne, takie jak brak określonych elementów w uchwałach Walnego Zgromadzenia z lat 1996-2002 dotyczących podziału nadwyżki finansowej. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, stwierdzając, że późniejszy wyrok nie może być podstawą wznowienia, jeśli został wydany po zakończeniu pierwotnego postępowania, a podnoszone okoliczności faktyczne (treść uchwał) były znane i stanowiły część materiału dowodowego w pierwotnej sprawie. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, potwierdził, że zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c., wznowienie postępowania uzasadnia jedynie późniejsze wykrycie prawomocnego wyroku dotyczącego tego samego stosunku prawnego, który istniał przed zakończeniem pierwotnego postępowania, lub wykrycie okoliczności faktycznych/dowodów, z których strona nie mogła skorzystać. Sąd Najwyższy podkreślił, że wyrok z dnia 8 lutego 2017 r. został wydany po prawomocnym zakończeniu postępowania, którego dotyczyła skarga, a podnoszone kwestie dotyczące uchwał były już przedmiotem oceny w pierwotnym postępowaniu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i zasądził koszty postępowania zażaleniowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., w szczególności dotyczących późniejszego wykrycia wyroku i okoliczności faktycznych, a także rozróżnienie między wykładnią prawa a nowymi okolicznościami faktycznymi.
Dotyczy specyficznych przesłanek wznowienia postępowania w polskim prawie cywilnym. Konieczność analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy późniejsze wykrycie prawomocnego wyroku dotyczącego tego samego stosunku prawnego, który został wydany po prawomocnym zakończeniu postępowania, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, późniejsze wykrycie prawomocnego wyroku dotyczącego tego samego stosunku prawnego nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania, jeśli wyrok ten został wydany po prawomocnym zakończeniu postępowania, które ma podlegać wznowieniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo wyjaśnił, że wymaganie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku oznacza, że wyrok ten musiał istnieć przed prawomocnym zakończeniem postępowania, a jego późniejsze ujawnienie narusza jego prawomocność. Wyrok wydany po zakończeniu postępowania nie może być podstawą jego wznowienia.
Czy późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania, jeśli strona mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, jeśli strona mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, ale tego nie uczyniła z powodu opieszałości, zaniedbania lub błędnej oceny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że okoliczności faktyczne powoływane jako podstawa wznowienia muszą istnieć już w toku postępowania, które ma podlegać wznowieniu, i nie mogą stanowić elementu materiału procesowego, który został już rozstrzygnięty. Następcze uświadomienie sobie przez stronę jurydycznego znaczenia danej okoliczności, nawet pod wpływem późniejszego orzeczenia, nie uzasadnia wznowienia, jeśli strona mogła się na nią powołać wcześniej.
Czy odmienna wykładnia prawa dokonana przez inny sąd w późniejszym orzeczeniu, dotycząca tych samych uchwał, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmienna ocena prawna ustaleń faktycznych, związana z uznaniem za prawidłową innej interpretacji prawa, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że rozbieżności interpretacyjne są znamienne dla procesu sądowego stosowania prawa i wynikają z niezawisłości sędziowskiej. Celem skargi o wznowienie postępowania nie jest ujednolicanie prawomocnych orzeczeń, a odmienna ocena prawna nie jest podstawą do wznowienia postępowania w świetle art. 403 § 2 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółdzielnia Pracy "G." | spółdzielnia | skarżąca |
| W. S. | osoba_fizyczna | powód |
| J. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| G. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| D. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 403 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wznowienie postępowania uzasadnia późniejsze wykrycie prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku prawnego, albo wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 365
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie prawomocne wiąże strony i sąd, który je wydał oraz inne sądy i inne organy państwowe.
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej.
k.p.c. art. 410 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga o wznowienie postępowania niedopuszczalna jest z przyczyn wskazanych w art. 403 § 2.
k.p.c. art. 410 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odrzuci skargę o wznowienie postępowania, jeżeli została ona wniesiona po upływie terminu, lub jeżeli skarga nie pochodzi od strony lub nie została złożona w ostatnim dniu terminu do jej wniesienia, lub jeżeli zawiera braki, których nie usunięto pomimo wezwania.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienia sądu pierwszej instancji są zaskarżalne zażaleniem m.in. gdy sąd odrzucił skargę o wznowienie postępowania.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienia sądu pierwszej instancji są zaskarżalne zażaleniem m.in. gdy sąd zasądził lub ustalił obowiązek zapłaty od strony kosztów, albo gdy odmówił ich zasądzenia lub ustalenia.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienia sądu pierwszej instancji są zaskarżalne zażaleniem m.in. gdy sąd zasądził lub ustalił obowiązek zapłaty od strony kosztów, albo gdy odmówił ich zasądzenia lub ustalenia.
k.p.c. art. 398
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy oddala skargę kasacyjną, jeżeli jest ona oczywiście bezzasadna.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Późniejszy wyrok dotyczący tego samego stosunku prawnego, wydany po zakończeniu pierwotnego postępowania, nie może stanowić podstawy do jego wznowienia. • Okoliczności faktyczne, które istniały w trakcie pierwotnego postępowania i z których strona mogła skorzystać, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania, nawet jeśli ich znaczenie zostało dostrzeżone później. • Odmienna wykładnia prawa dokonana w późniejszym orzeczeniu nie jest podstawą do wznowienia postępowania.
Odrzucone argumenty
Późniejsze wykrycie wyroku dotyczącego tego samego stosunku prawnego, wydanego po zakończeniu pierwotnego postępowania, uzasadnia wznowienie. • Nowe okoliczności faktyczne (brak określonych elementów w uchwałach) uzasadniają wznowienie postępowania. • Tożsamość przedmiotowa spraw i stosunku prawnego między sprawą J. K. a sprawą W. S. uzasadnia wznowienie.
Godne uwagi sformułowania
Wymaganie, aby doszło do późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, oznacza, że wznowienie postępowania może nastąpić tylko wtedy, gdy ów prawomocny wyrok istniał przed prawomocnym zakończeniem postępowania, a jedynie został w późniejszym momencie ujawniony. • Konstrukcyjnymi założeniami wznowienia postępowania [...] zmierzają do ochrony prawomocności materialnej wcześniejszego orzeczenia sądowego, które istniało już przed zakończeniem postępowania mającego podlegać wznowieniu, i którego prawomocność została naruszona orzeczeniem późniejszym, dotyczącym tego samego stosunku prawnego. • Oddalenie zaś powództwa o zasądzenie świadczenia nie jest tożsame z ustaleniem nieistnienia stosunku prawnego, na którym powództwo to było oparte. • Rozbieżności interpretacyjne są znamienne dla procesu sądowego stosowania prawa, odbywającego się w warunkach niezawisłości sędziowskiej. • Celem skargi o wznowienie postępowania nie jest ujednolicanie prawomocnych orzeczeń sądowych, a odmienna ocena prawna ustaleń faktycznych, związana z uznaniem za prawidłową innej interpretacji prawa, nie stanowi [...] podstawy wznowienia postępowania.
Skład orzekający
Krzysztof Pietrzykowski
przewodniczący
Paweł Grzegorczyk
sprawozdawca
Monika Koba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., w szczególności dotyczących późniejszego wykrycia wyroku i okoliczności faktycznych, a także rozróżnienie między wykładnią prawa a nowymi okolicznościami faktycznymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przesłanek wznowienia postępowania w polskim prawie cywilnym. Konieczność analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawomocnością orzeczeń i możliwością ich wzruszenia, co jest istotne dla praktyków prawa. Wyjaśnia granice między wykładnią prawa a nowymi okolicznościami faktycznymi.
“Czy późniejszy wyrok może unieważnić prawomocne orzeczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice wznowienia postępowania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.