I CZ 124/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że wykładnia prawa przez Sąd Najwyższy nie stanowi nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c.
Skarżący domagał się wznowienia postępowania, powołując się na nowe okoliczności faktyczne, które miały wynikać z wykładni przepisów dokonanej przez Sąd Najwyższy w innej sprawie. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, a Sąd Najwyższy w postępowaniu zażaleniowym utrzymał to postanowienie w mocy. Sąd Najwyższy podkreślił, że wykładnia prawa dokonana przez sąd nie może być traktowana jako nowa okoliczność faktyczna w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., a jedynie jako podstawa do oceny zasadności przyjęcia skargi kasacyjnej.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skarżącego A. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 13 sierpnia 2013 r., którym odrzucono skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnymi wyrokami Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego w sprawie o odszkodowanie przeciwko Skarbowi Państwa. Sąd Apelacyjny uznał, że nie zachodziła podstawa do wznowienia postępowania przewidziana w art. 403 § 2 k.p.c. Skarżący w zażaleniu podnosił naruszenie przepisów proceduralnych oraz prawa do rzetelnego procesu, wskazując na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2012 r. jako na nową okoliczność faktyczną. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że interpretacja przepisów prawa dokonana przez Sąd Najwyższy w innym postępowaniu nie może być uznana za "okoliczność faktyczną" w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Sąd podkreślił, że wykładnia prawa służy ocenie potrzeby przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a nie stanowi samodzielnej podstawy do wznowienia postępowania. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisów k.p.c. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wykładnia przepisów prawa dokonana przez Sąd Najwyższy nie może być traktowana jako nowa okoliczność faktyczna w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wykładnia prawa służy ocenie potrzeby przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie może być utożsamiana z faktyczną podstawą rozstrzygnięcia sądowego. Nie ma znaczenia, czy wykładnia pozostaje w związku z prawomocnym rozstrzygnięciem objętym skargą o wznowienie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
| Krajowa Rada Sądownictwa | organ_państwowy | reprezentujący Skarb Państwa |
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | reprezentujący Skarb Państwa |
| Prezes Sądu Apelacyjnego | organ_państwowy | reprezentujący Skarb Państwa |
| Prezes Sądu Okręgowego w P. | organ_państwowy | reprezentujący Skarb Państwa |
| adwokat E. M. -K. | osoba_fizyczna | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 403 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Okoliczności faktyczne, o których mowa w art. 403 § 2 k.p.c., nie obejmują wykładni prawa dokonanej przez sąd.
Pomocnicze
k.p.c. art. 410 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 412 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 148 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 45 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
EKPC art. 6
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
MPPOiP art. 14 § ust. 1
Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych
p.u.s.p. art. 42 § § 2 i § 3
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Ustawa o zmianach organizacji i funkcjonowaniu jednostek... art. 5 § ust. 2
k.p.c. art. 3989 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 6, 13 i 20
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykładnia prawa dokonana przez Sąd Najwyższy nie stanowi nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2012 r. (sygn. akt … 497/11) o odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania stanowi nową okoliczność faktyczną. Naruszenie art. 410 § 2 k.p.c. w zw. z art. 412 § 1 k.p.c. Naruszenie art. 148 § 1 k.p.c. w zw. z art. 45 ust. 2 Konstytucji RP Naruszenie art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności Naruszenie art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych Naruszenie art. 42 § 2 i § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Godne uwagi sformułowania
Skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym rozstrzygnięciem merytorycznym stanowi nadzwyczajny środek kontroli takich orzeczeń. Nie można bowiem de lege lata utożsamiać samej faktycznej podstawy rozstrzygnięcia sądowego (właśnie okoliczności faktycznych) i interpretacji przepisów prawa, dokonywanej w toku stosowania prawa. Wykładnia prawa służy tu zatem ocenie potrzeby przyjęcia do rozpoznania tego szczególnego środka zaskarżenia.
Skład orzekający
Dariusz Zawistowski
przewodniczący
Mirosław Bączyk
sprawozdawca
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wznowienia postępowania w sytuacji, gdy strona powołuje się na wykładnię prawa jako nową okoliczność faktyczną."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skargi o wznowienie postępowania i wykładni prawa dokonanej przez Sąd Najwyższy w kontekście przyjęcia skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie precyzyjnie rozgranicza pojęcie 'okoliczności faktycznych' od 'wykładni prawa' w kontekście nadzwyczajnych środków zaskarżenia, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego.
“Czy nowa wykładnia prawa to zawsze nowa okoliczność faktyczna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CZ 124/14 POSTANOWIENIE Dnia 11 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie ze skargi A. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnymi wyrokami: Sądu Okręgowego w W. z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt … 751/08 i Sądu Apelacyjnego z dnia 4 lutego 2011 r., sygn. akt … 517/10, wydanymi w sprawie z powództwa A. S. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Krajową Radę Sądownictwa, Ministra Sprawiedliwości, Prezesa Sądu Apelacyjnego /…/, Prezesa Sądu Okręgowego w P. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 lutego 2015 r., zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 13 sierpnia 2013 r., 1. oddala zażalenie; 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego adwokat E. M. -K. kwotę 5 400 (pięć tysięcy czterysta) zł powiększoną o stawkę podatku VAT z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2013 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę A. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnymi wyrokami Sądu Okręgowego z dnia 29 października 2009 r. (sygn. akt … 751/08) i Sądu Apelacyjnego z dnia 4 lutego 2011 r. (sygn. akt … 751/10). W ocenie Sądu Apelacyjnego, nie zachodziła podstawa do uwzględnienia skargi, przewidziana w art. 403 § 2 k.p.c. Cech takiej podstawy nie może mieć postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2012 r. (sygn. akt … 497/11) o odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania. Niezależnie od tego postanowienie to zapadło w przedmiocie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania od wyroku kończącego postępowanie w sprawie objętej skargą o wznowienie. W zażaleniu na postanowienie z dnia 13 stycznia 2013 r. skarżący podnosił naruszenie art. 410 § 2 k.p.c. w zw. z art. 412 § 1 k.p.c., art. 148 § 1 k.p.c. w zw. z art. 45 ust. 2 Konstytucji RP, art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz art. 42 § 2 i § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 427). Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym rozstrzygnięciem merytorycznym stanowi nadzwyczajny środek kontroli takich orzeczeń. Musi zatem istnieć prawna podstawa takiej kontroli, przewidziana m.in. w art. 403 § 2 k.p.c. (facta nova). W zażaleniu skarżący stara się wykazać istnienie tej podstawy w postaci „wykrycia nowych okoliczności faktycznych, o których mowa w art. 403 § 2 k.p.c.” przy czym skarżącemu nie chodzi o wydanie samego, wspomnianego postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2012 r., ale o dokonaną przez Sąd Najwyższy „nową wykładnię” aktu prawnego „zmieniającego stan prawny sprawy”. Skoro bowiem - jak wywodzi skarżący - art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 1 marca 2002 r. o zmianach organizacji i funkcjonowaniu 3 jednostek (…) (Dz.U. z 2002 r., nr 25, poz. 253 ze zm.) zawiera okoliczności faktyczne będące podstawą żądania, to fakt dokonania przez Sąd Najwyższy prawidłowej (…) wykładni (tego przepisu) może mieć istotny wpływ na wynik sprawy odszkodowawczej wszczętej przez powoda” (s. 5-6 zażalenia). Należy stwierdzić, że interpretacja odpowiednich przepisów prawa, dokonana przez Sąd Najwyższy w toku postępowania w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie może być w ogóle traktowana jako „okoliczność faktyczna” w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., nawet przy najbardziej ogólnym i szeroki ujęciu tej formuły prawnej w praktyce sądowej. Nie można bowiem de lege lata utożsamiać samej faktycznej podstawy rozstrzygnięcia sądowego (właśnie okoliczności faktycznych) i interpretacji przepisów prawa, dokonywanej w toku stosowania prawa. Nie ma przy tym znaczenia to, czy taka wykładnia sądowa pozostaje w merytorycznym związku z prawomocnym rozstrzygnięciem objętym skargą o wznowienie postępowania. Ponadto dokonywanie przez Sąd Najwyższy stosownej interpretacji prawa materialnego w toku tzw. przedsądu determinowane pozostaje potrzebą zweryfikowania przez sąd wystąpienia w rozpoznawanej sprawie sugerowanych przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną przesłanek uzasadniających jej przyjęcie do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.). Wykładnia prawa służy tu zatem ocenie potrzeby przyjęcia do rozpoznania tego szczególnego środka zaskarżenia. Z przedstawionych względów nie doszło do naruszenia przepisów wskazanych na wstępie zażalenia i dlatego Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c. oddalił zażalenie jako nieuzasadnione. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. i §§ 6, 13 i 20 rozporządzenia MS z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI