I Cz 122/13

Sąd Okręgowy w ElbląguElbląg2013-03-18
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
koszty sądowezwolnienie od kosztówapelacjasytuacja materialnamajątekdochodygospodarstwo rolnezażalenie

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie pozwanej na postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając ją za osobę majętną.

Pozwana E.S. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w części dotyczącej opłaty od apelacji, który został oddalony przez Sąd Rejonowy. Sąd pierwszej instancji uznał, że pozwana, będąca właścicielką nieruchomości rolnej i ruchomości o znacznej wartości oraz dzierżawcą gruntów, nie jest osobą ubogą. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie pozwanej i podkreślając, że jej dochody i majątek pozwalają na uiszczenie opłaty.

Sąd Okręgowy w Elblągu rozpoznał zażalenie pozwanej E.S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Iławie, który oddalił jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Rejonowy argumentował, że pozwana, posiadając nieruchomość rolną o powierzchni 6,5 ha i dzierżawiąc kolejne 63 ha, a także ruchomości o wartości ponad 500 000 zł i inwentarz żywy o podobnej wartości, z rocznym dochodem około 150 000 zł, nie może być uznana za osobę ubogą. Pozwana wskazywała na koszty utrzymania trójki dzieci, domu i rodziny, jednak sąd pierwszej instancji uznał, że jej sytuacja materialna pozwala na uiszczenie opłaty w wysokości 1800 zł. W zażaleniu pozwana zarzuciła sądowi błędne zakwalifikowanie 150 000 zł jako dochodu, twierdząc, że jest to przychód, a jej miesięczny dochód wynosi około 3000 zł. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podzielając ustalenia Sądu Rejonowego. Podkreślono, że pozwana ma możliwość uiszczenia opłaty bez uszczerbku dla utrzymania rodziny, a nawet przy założeniu dochodu 3000 zł miesięcznie, mogłaby zgromadzić potrzebne środki w ciągu dwóch miesięcy. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest pomocą dla osób ubogich, a pozwana nie spełnia tego kryterium.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli posiadany majątek i dochody pozwalają na uiszczenie opłaty sądowej bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwana, mimo wskazania na koszty utrzymania rodziny, posiada majątek (nieruchomości, ruchomości, inwentarz) i dochody z gospodarstwa rolnego, które umożliwiają jej pokrycie opłaty apelacyjnej bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w Iławie (utrzymanie postanowienia)

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapowód
E. S.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (3)

Główne

u.k.s.c. art. 102 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zwolnienia od kosztów sądowych może domagać się osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwana posiada znaczny majątek i dochody, które pozwalają na uiszczenie opłaty sądowej bez uszczerbku dla utrzymania. Oświadczenie o stanie majątkowym pozwanej zostało zweryfikowane i nie potwierdziło jej ubóstwa.

Odrzucone argumenty

Kwota 150 000 zł stanowi przychód, a nie dochód z gospodarstwa rolnego. Miesięczny dochód w wysokości około 3000 zł jest niewystarczający do pokrycia opłaty apelacyjnej bez uszczerbku dla utrzymania.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób zatem przyjąć, aby pozwana był osobą ubogą i nie miała możności uiszczenia opłaty sądowej w wysokości l 800 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. skarżąca ma możliwość uiszczenia opłaty od apelacji w wysokości 1800 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób ubogich

Skład orzekający

Teresa Zawistowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja kryteriów zwolnienia od kosztów sądowych dla osób prowadzących działalność rolniczą."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i oceny majątku/dochodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o kosztach sądowych i kryteriów oceny sytuacji materialnej, co jest istotne dla prawników procesowych.

Czy bogaty rolnik może liczyć na zwolnienie z opłat sądowych? Sąd odpowiada.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Cz 122/13 POSTANOWIENIE Dnia 18 marca 2013 r. Sąd Okręgowy w Elblągu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Teresa Zawistowska po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2013 r. w Elblągu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. przeciwko E. S. o wydanie na skutek zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Rejonowego w Iławie z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt I C 377/12 postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Iławie oddalił wniosek E. S. o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że pozwana E. S. wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych w części dotyczącej opłaty od apelacji. W ocenie Sądu pierwszej instancji wniosek nie był zasadny. Zgodnie z art.102 ust. l ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 05 Nr 167, póz.1398) zwolnienia od kosztów sądowych może domagać się osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczono, że z pisma i oświadczenia majątkowego pozwanej wynika, iż jest ona właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 6,5 ha i dzierżawcą kolejnych 63 ha. Nadto właścicielem ruchomości o wartości ponad 500 000 zł oraz inwentarza żywego o wartości około 500 000 zł. Dochód z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego wynosi około 150 000 zł rocznie. Pozwana wskazała ponadto, iż ponosi koszty utrzymania trójki dzieci w wieku przedszkolnym, domu w kwocie około 500 zł oraz utrzymania i leczenia rodziny w kwocie około l 000 zł. W ocenie Sądu Rejonowego nie sposób zatem przyjąć, aby pozwana był osobą ubogą i nie miała możności uiszczenia opłaty sądowej w wysokości l 800 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wręcz przeciwnie, w ocenie Sądu Rejonowego, pozwana jest osobą majętną posiadającą taką możliwość. W zażaleniu pozwana E. S. wniosła o uchylenie powyższego postanowienia. Motywując swe stanowisko wskazała, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że kwota 150 000 zł stanowi osiągany przez nią dochód. Wyjaśniła, że w rzeczywistości kwota ta odpowiada wysokości uzyskiwanego przez nią przychodu z gospodarstwa rolnego. Zaznaczyła, że jej miesięczny dochód wynosi około 3000 zł, a wobec tego kwota 800 zł stanowi dla niej znaczny wydatek. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie jako bezzasadne nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko Sądu Rejonowego, iż skarżąca ma możliwość uiszczenia opłaty od apelacji w wysokości 1800 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Twierdzenie to jest uzasadnione w świetle uzyskiwanych przez skarżącą dochodów i posiadanego majątku. Podkreślić należy, że wnioskujący o zwolnienie od kosztów sądowych obowiązany jest poprzez złożenie oświadczenia zawierającego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to jest nieodzowną przesłanką przyznania zwolnienia od kosztów sądowych po weryfikacji zawartych w nim danych przez sąd. Stanowi ono wskazany przez ustawodawcę środek dowodowy, za pomocą którego ma zostać wykazana zasadność wniosku. Pozwana E. S. zarzuca, że Sąd Rejonowy błędnie przyjął, że podana przez nią kwota 150 000 zł stanowi dochód, podczas gdy kwota ta jest przychodem, który uzyskuje ona z prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego. Wskazać trzeba, że Sąd Rejonowy dokonał ustaleń zgodnych z danymi ujawnionymi w złożonym przez skarżącą oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, a także w piśmie z dnia 23 stycznia 2013 r. Informacje, który zostały zawarte w oświadczeniu pozwanej w żadnym razie nie pozwalały na uznanie, iż nie jest ona w stanie uiścić opłaty od apelacji w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu Okręgowego okoliczności podniesione przez pozwaną w środku odwoławczym nie mogły zmienić oceny jej sytuacji majątkowej. Nawet gdyby hipotetycznie założyć, że po potrąceniu z przychodu kosztów prowadzenia działalności ( których jednak nie podano) pozwanej pozostaje do dyspozycji dochód w wysokości 3000 zł miesięcznie, to jest to i tak kwota znaczna, pozwalająca czynić pewne oszczędności. Przypomnieć trzeba, że sama skarżąca wskazała, iż jej comiesięczne wydatki wynoszą łącznie 1500 zł ( kwota 500 zł - koszty utrzymania domu, kwota 1000 zł – koszty utrzymania rodziny i leczenia; patrz pismo z dnia 23.01.2013 r. k. 101). Skoro więc w każdym miesiącu pozwana dysponuje dochodem w kwocie około 3000 zł, to z podanych przez nią informacji wynika, że w ciągu zaledwie dwóch miesięcy mogła ona zgromadzić środki znacznie przekraczające wysokość opłaty od apelacji w niniejszej sprawie. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób ubogich, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez uszczerbku utrzymania swojego i rodziny. W niniejszej sprawie trudno jest uznać skarżącą za osobę ubogą (nie pozwala na to już sama wartość majątku pozwanej) i bez wątpienia nie można stwierdzić, aby uiszczenie opłaty w wysokości 1800 zł przekraczało jej możliwości finansowe i wpływało na możliwość poniesienia przez nią koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. zażalenie oddalono.