IV CZ 20/13

Sąd Najwyższy2013-04-12
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
apelacjatermindoręczeniepełnomocnictwoSąd Najwyższyk.p.c.skuteczność doręczenia

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, uznając ją za wniesioną w terminie.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanej spółki jako wniesioną po terminie, licząc go od dnia doręczenia wyroku z uzasadnieniem jej byłemu pełnomocnikowi. Sąd Najwyższy uznał jednak, że doręczenie to było nieskuteczne, ponieważ nastąpiło w tym samym dniu, co zawiadomienie sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. W związku z tym, termin na wniesienie apelacji należało liczyć od daty doręczenia wyroku bezpośrednio pozwanej, co oznaczało, że apelacja została wniesiona w terminie.

Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej spółki kwotę 1 315 000 zł z odsetkami. Pozwana złożyła wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi pozwanej, który jednak poinformował sąd o wypowiedzeniu mu pełnomocnictwa. Sąd Okręgowy nakazał doręczenie wyroku bezpośrednio pozwanej, co nastąpiło następnego dnia. Pozwana wniosła apelację, którą Sąd Apelacyjny odrzucił, uznając ją za wniesioną po terminie, licząc go od dnia doręczenia wyroku z uzasadnieniem byłemu pełnomocnikowi. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, wskazując, że zgodnie z art. 94 § 1 k.p.c., wypowiedzenie pełnomocnictwa odnosi skutek wobec sądu z chwilą zawiadomienia go o tym. W sytuacji, gdy doręczenie byłemu pełnomocnikowi i zawiadomienie sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa nastąpiły tego samego dnia, doręczenie to należy uznać za nieskuteczne. Termin na wniesienie apelacji powinien być liczony od dnia doręczenia wyroku z uzasadnieniem bezpośrednio pozwanej, co oznaczało, że apelacja została wniesiona w terminie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie takie nie jest skuteczne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem byłemu pełnomocnikowi oraz zawiadomienie sądu o wypowiedzeniu mu pełnomocnictwa nastąpiły tego samego dnia, doręczenie to należy uznać za nieskuteczne na podstawie art. 94 § 1 k.p.c. Minimalną jednostką czasu przy obliczaniu terminów w postępowaniu cywilnym jest dzień, a w sytuacjach wątpliwych należy unikać negatywnych skutków dla stron.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

pozwana

Strony

NazwaTypRola
"E. – B." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w O.spółkapowód
S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S.spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 94 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu z chwilą zawiadomienia go o tym. Doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem byłemu pełnomocnikowi we wszystkich przypadkach, w których dzień doręczenia pokrywa się z dniem zawiadomienia sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, należy odmówić skuteczności.

Pomocnicze

k.p.c. art. 133 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Doręczeń dokonuje się nie bezpośrednio stronie, lecz jej pełnomocnikowi procesowemu.

k.p.c. art. 369

Kodeks postępowania cywilnego

Określa dwutygodniowy termin do wniesienia apelacji.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia apelacji.

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia apelacji.

k.c. art. 38

Kodeks cywilny

Dotyczy reprezentacji spółki z o.o.

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna uchylenia orzeczenia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem byłemu pełnomocnikowi, które nastąpiło w tym samym dniu co zawiadomienie sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, jest nieskuteczne. Termin do wniesienia apelacji należy liczyć od dnia doręczenia wyroku z uzasadnieniem bezpośrednio stronie.

Odrzucone argumenty

Doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem pełnomocnikowi procesowemu jest skuteczne, nawet jeśli nastąpiło w tym samym dniu co zawiadomienie sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Termin do wniesienia apelacji należy liczyć od dnia doręczenia wyroku z uzasadnieniem pełnomocnikowi procesowemu.

Godne uwagi sformułowania

wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu z chwilą zawiadomienia go o tym w dziedzinie postępowania cywilnego ustawa tylko wyjątkowo wiąże skutki prawne z chwilą zdarzenia określoną w godzinach i minutach; minimalną jednostką czasu przy obliczaniu terminów jest tu w zasadzie dzień należy odmówić skuteczności na podstawie art. 94 §1 k.p.c. doręczeniu odpisu wyroku z uzasadnieniem byłemu pełnomocnikowi we wszystkich tych przypadkach, w których dzień doręczenia pokrywa się z dniem zawiadomienia sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa przyjęta wykładnia art. 94 § 1 k.p.c. pozostaje w zgodzie z poglądami preferującymi takie rozumienie i stosowanie przepisów postępowania, które w sytuacjach wątpliwych nie powoduje dla stron skutków negatywnych dalej idących niż te, które wyraźnie wynikają z ustawy

Skład orzekający

Kazimierz Zawada

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Marta Romańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 94 § 1 k.p.c. w kontekście jednoczesnego doręczenia pisma byłemu pełnomocnikowi i zawiadomienia sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie doręczenie i zawiadomienie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa zbiegają się w jednym dniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia procesowego - skuteczności doręczeń w sytuacji zbiegu zdarzeń, co ma bezpośrednie przełożenie na terminy i możliwość obrony praw strony.

Czy doręczenie pisma byłemu pełnomocnikowi w tym samym dniu co wypowiedzenie mu pełnomocnictwa jest skuteczne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 1 315 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 20/13 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 12 kwietnia 2013 r. 
 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Zbigniew Kwaśniewski 
SSN Marta Romańska 
 
 
 
w sprawie z powództwa "E. – B." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością  
w O. 
przeciwko S. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 12 kwietnia 2013 r., 
zażalenia strony pozwanej  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 7 grudnia 2012 r.,  
 
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2012 r. zasądził od pozwanej 
spółki kwotę 1 315 000 zł z odsetkami ustawowymi. W dniu 24 kwietnia 2012 r. 
pozwana działając osobiście, tj. przez organ zarządzający (art. 38 k.c.), złożyła 
wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Odpis wyroku z uzasadnieniem 
został doręczony J. J. Z., który był pełnomocnikiem procesowym pozwanej, w dniu 
16 maja 2012 r. W tym samym dniu J. J. Z. powiadomił Sąd Okręgowy o 
wypowiedzeniu mu przez pozwaną pełnomocnictwa z dniem 26  stycznia 2012 r. 
Zarządzeniem z dnia 17 kwietnia 2012 r. przewodniczący w  Sądzie Okręgowym 
nakazał doręczyć odpis wyroku z uzasadnieniem bezpośrednio pozwanej. 
Doręczenie pozwanej odpisu wyroku z uzasadnieniem nastąpiło dnia następnego.  
W dniu 1 czerwca 2012 r. pozwana reprezentowana przez nowego pełnomocnika 
procesowego, będącego adwokatem, wniosła apelację od wyroku Sądu 
Okręgowego z dnia 18 kwietnia 2012 r. 
Po przekazaniu akt sprawy Sądowi Apelacyjnemu, Sąd ten postanowieniem 
z dnia 7 grudnia 2012 r. odrzucił na podstawie art. 373 w związku z art.  370 k.p.c. 
apelację pozwanej jako wniesioną po terminie określonym w art. 369 k.p.c. 
Zdaniem Sądu Apelacyjnego, termin ten należało liczyć od dnia doręczenia odpisu 
wyroku z uzasadnieniem radcy prawnemu J. J. Z., tj. od dnia 16  maja 2012 r., a nie 
od dnia doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem bezpośrednio pozwanej, tj. od 
dnia 18 maja 2012 r. Według bowiem art. 94 § 1 k.p.c., wypowiedzenie 
pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku 
do sądu dopiero z chwilą zawiadomienia go o tym, a  zgodnie z bezwzględnie 
obowiązującą normą art. 133 § 3 k.p.c., doręczeń dokonuje się nie bezpośrednio 
stronie, lecz jej  pełnomocnikowi procesowemu. Określony w art. 369 k.p.c. 
dwutygodniowy termin do wniesienia apelacji, liczony od dnia od dnia 16 maja 2012 
r. minął z dniem 30 maja 2012 r.  
W zażaleniu pozwana kwestionuje zasadność odrzucenia wniesionej przez 
nią 
apelacji, 
podważając 
m.in. 
skuteczność 
doręczenia 
odpisu 
wyroku 
z  uzasadnieniem w dniu 16 maja 2012 r. radcy prawnemu J. J. Z.  

 
3 
Sąd Najwyższy zważył co następuje.  
Artykuł 
94 
§1 
k.p.c. 
stanowi, 
że 
wypowiedzenie 
pełnomocnictwa 
procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu 
z  chwilą zawiadomienia  go  o  tym,  w  stosunku  zaś  do przeciwnika i innych 
uczestników – z  chwilą doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd. 
Jak zostało wyjaśnione w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2002 r., 
I  PZ 58/02,  zgodnie z art. 94 §1 k.p.c. skuteczne są dokonane  przed 
zawiadomieniem sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa zarówno czynności 
byłego pełnomocnika wobec sądu, jak i czynności sądu wobec byłego 
pełnomocnika, z tym, że te ostatnie, jeżeli ich skutek zależy od doręczenia, tylko 
o  tyle, o ile także doręczenie  byłemu pełnomocnikowi nastąpiło przed 
zawiadomieniem sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. W razie więc doręczenia 
odpisu wyroku z uzasadnieniem byłemu pełnomocnikowi już po zawiadomieniu 
sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, doręczenie to będzie nieskuteczne, 
choćby samo wysłanie odpisu wyroku z uzasadnieniem byłemu pełnomocnikowi 
nastąpiło jeszcze przed zawiadomieniem sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa.  
W 
sprawie 
wystąpiła 
sytuacja 
szczególna, 
zawiadomienie 
sądu 
o  wypowiedzeniu pełnomocnictwa przez pozwaną oraz doręczenie byłemu 
pełnomocnikowi pozwanej odpisu wyroku z uzasadnieniem nastąpiło w tym samym 
dniu. 
W sytuacjach, w których zdarzenia te następują w tym samym dniu, 
rozstrzygnięcie o skuteczności doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem byłemu 
pełnomocnikowi mogłoby teoretycznie nastąpić przez porównanie godziny i minuty 
tego doręczenia z godziną i minutą zawiadomienia sądu o wypowiedzeniu 
pełnomocnictwa. Gdyby ustalony z uwzględnieniem godzin i minut czas doręczenia 
był wcześniejszy od czasu zawiadomienia, doręczenie byłoby skuteczne, gdyby zaś 
był późniejszy, doręczenie byłoby nieskuteczne. Nie zawsze  jednak da się ustalić 
określony w godzinach i minutach czas obu zdarzeń, dlatego że w dziedzinie 
postępowania cywilnego ustawa tylko wyjątkowo wiąże skutki prawne z chwilą 
zdarzenia określoną w godzinach i minutach; minimalną jednostką czasu przy 
obliczaniu terminów jest tu w zasadzie dzień (zob. postanowienie Sądu 

 
4 
Najwyższego z dnia 25 października I CZ 153/12). W związku z tym należy 
odmówić skuteczności na podstawie art. 94 §1 k.p.c. doręczeniu odpisu wyroku 
z  uzasadnieniem byłemu pełnomocnikowi we wszystkich tych przypadkach, 
w  których  dzień doręczenia pokrywa się z dniem zawiadomienia sądu 
o  wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Przyjęta wykładnia art. 94 § 1 k.p.c. pozostaje 
w  zgodzie z poglądami preferującymi takie rozumienie i stosowanie  przepisów 
postępowania, które  w sytuacjach wątpliwych nie powoduje dla stron skutków 
negatywnych 
dalej 
idących 
niż te, 
które 
wyraźnie 
wynikają 
z 
ustawy 
(por.  postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2010 r., IV CZ 107/09). 
Prawidłowo więc przewodniczący w Sądzie Okręgowym zarządzeniem 
z  dnia 17 maja 2012 r. nakazał doręczyć odpis wyroku z uzasadnieniem 
bezpośrednio pozwanej. Dopiero zatem od dokonanego w wyniku tego zarządzenie 
doręczenia  w dniu 18 maja 2012 r. należało liczyć dwutygodniowy termin 
do  wniesienia apelacji od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 18 kwietnia 2012 r. 
W  rezultacie wniesienie apelacji przez pozwaną w dniu 1 czerwca 2012 r. nastąpiło 
z zachowaniem ustawowego terminu. 
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 
3941 § 3 k.p.c. postanowił jak w sentencji. 
 
 
 
 
 
 
 
 
es

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI