IV CZ 44/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił zażalenie w części dotyczącej oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu niedopuszczalności, a w pozostałym zakresie oddalił zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej.
Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił skargę kasacyjną z powodu uchybienia terminu i oddalił wniosek o przywrócenie tego terminu. Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie w części dotyczącej oddalenia wniosku o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne, ponieważ nie jest to postanowienie podlegające zaskarżeniu w tym trybie. W pozostałym zakresie Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając prawidłowość odrzucenia skargi kasacyjnej jako wniesionej po terminie.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestniczki postępowania A. P. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 23 marca 2010 r., które oddaliło wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a w konsekwencji odrzuciło tę skargę. Sąd Apelacyjny uznał, że nie zachodziły okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu, gdyż niedokonanie czynności procesowej nastąpiło z winy pełnomocnika. Skarga kasacyjna została wniesiona po terminie, który upłynął 3 października 2009 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że zażalenie w części zaskarżającej postanowienie o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne, gdyż nie jest to postanowienie wymienione w art. 3941 § 1 k.p.c. ani kończące postępowanie w sprawie. W związku z tym, na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c., zażalenie w tej części zostało odrzucone. Sąd Najwyższy podkreślił, że okoliczności usprawiedliwiające niedokonanie czynności procesowej mogą być rozważane jedynie w ramach wniosku o przywrócenie terminu, a nie przy rozpoznawaniu zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej. Ponadto, kontrola postanowienia sądu drugiej instancji, na które nie przysługuje zażalenie, może nastąpić na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c., ale wymaga wyraźnego wniosku strony o rozpoznanie tego postanowienia, czego w niniejszej sprawie zabrakło. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna została wniesiona po terminie, a Sąd Apelacyjny trafnie ją odrzucił. Zażalenie w części dotyczącej odrzucenia skargi kasacyjnej zostało oddalone na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zażalenie w tej części jest niedopuszczalne, ponieważ nie jest to postanowienie wymienione w art. 3941 § 1 k.p.c. ani postanowienie kończące postępowanie w sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na art. 3941 § 1 i § 2 k.p.c. oraz orzecznictwo, stwierdził, że postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie podlega zaskarżeniu zażaleniem w trybie zwykłym, a jedynie może być przedmiotem kontroli Sądu Najwyższego na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c., pod warunkiem złożenia stosownego wniosku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie zażalenia w części i oddalenie w pozostałym zakresie
Strona wygrywająca
Sąd Apelacyjny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prokurator Okręgowy w B. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| A. P. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| E. P. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| J. P. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (9)
Pomocnicze
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowany do odrzucenia niedopuszczalnego zażalenia.
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do kontroli postanowień sądu drugiej instancji, na które nie przysługuje zażalenie, pod warunkiem złożenia wniosku.
k.p.c. art. 3941 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
k.p.c. art. 3941 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa postanowienia kończące postępowanie w sprawie, na które przysługuje zażalenie.
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje kwestie związane z zażaleniem na postanowienia sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 3985 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa termin do wniesienia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 3986 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej wniesionej po terminie.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje rozpoznawanie zażaleń w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowany w zw. z innymi przepisami, reguluje kwestie zaskarżania postanowień w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zażalenie w części zaskarżającej postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej jest niedopuszczalne, ponieważ nie jest ono ani postanowieniem wymienionym w art. 3941 § 1 k.p.c., ani nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie (art. 3941 § 2 k.p.c.). Warunkiem przeprowadzenia kontroli postanowienia sądu drugiej instancji na podstawie art. 380 k.p.c. jest zawarcie w zażaleniu wniosku o rozpoznanie tego postanowienia, czego strona żaląca nie uczyniła. Skarga kasacyjna została wniesiona po upływie terminu określonego w art. 3985 § 1 k.p.c., co uzasadnia jej odrzucenie na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Pełnomocnik procesowy z urzędu ustanowiony w dniu 26 października 2009 r. nie mógł ponosić winy za uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który upłynął 3 października 2009 r. Sąd Apelacyjny błędnie ocenił argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Zażalenie do Sądu Najwyższego okazało się niedopuszczalne w części zaskarżającej postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej (pkt 1 sentencji), ponieważ nie jest ono ani postanowieniem wymienionym w art. 3941 § 1 k.p.c., ani nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie (art. 3941 § 2 k.p.c.). Okoliczności usprawiedliwiające niedokonanie w terminie czynności procesowej (wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej) mogą być rozważane w ramach rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu, a nie przy rozpoznawaniu zażalenia na orzeczenie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Warunkiem przeprowadzenia stosownej kontroli – zgodnie z dyspozycją art. 380 k.p.c. – jest jednak zawarcie w zażaleniu wniosku o rozpoznanie tego postanowienia. Wniosek taki, w przypadku środków zaskarżenia wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników, powinien być jednoznacznie sformułowany, gdyż nie ma podstaw do przypisywania im treści wprost w nich nie wyrażonych.
Skład orzekający
Jan Górowski
przewodniczący
Irena Gromska-Szuster
członek
Zbigniew Kwaśniewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty zaskarżania postanowień w postępowaniu kasacyjnym, w szczególności niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz wymogi formalne wniosku o rozpoznanie postanowienia na podstawie art. 380 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, związanej z zaskarżaniem postanowień.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne rozgraniczenie dopuszczalności środków zaskarżenia i warunków kontroli orzeczeń sądu drugiej instancji przez Sąd Najwyższy.
“Kiedy zażalenie na postanowienie SN jest niedopuszczalne? Kluczowe zasady z orzecznictwa.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CZ 44/10 POSTANOWIENIE Dnia 24 czerwca 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) w sprawie z wniosku Prokuratora Okręgowego w B. przy uczestnictwie A. P., E. P. i J. P. o ubezwłasnowolnienie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 czerwca 2010 r., zażalenia uczestniczki postępowania A. P. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt I ACa (…), odrzuca zażalenie w części zaskarżającej orzeczenie zawarte w punkcie 1 (pierwszym) postanowienia, a w pozostałym zakresie oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 23 marca 2010 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a w konsekwencji uchybienia terminowi odrzucił skargę kasacyjną. W ocenie tego Sądu w sprawie nie zachodziły okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, ponieważ nie zostało uprawdopodobnione, że niedokonanie tej czynności procesowej w odpowiednim czasie nastąpiło bez winy pełnomocnika strony skarżącej. 2 W tej sytuacji Sąd uznał, że skoro termin do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął bieg 3 sierpnia 2009 r. i upłynął bezskutecznie w dniu 3 października 2009 r., to na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. spóźnioną skargę kasacyjną należało odrzucić. Postanowienie to zaskarżyła w całości uczestniczka postępowania A. P. i wnioskowała o jego uchylenie w całości i przyjęcie do rozpoznania złożonej skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu zażalenia, sporządzonego przez kolejnego pełnomocnika procesowego z urzędu, pełnomocnik podniósł, że dopiero w dniu 26 października 2009 r. otrzymał z ORA zawiadomienie o ustanowieniu go pełnomocnikiem. Nadto stwierdził, że ponawia argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej z dnia 8 marca 2010 r., błędnie ocenione przez Sąd Apelacyjny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie do Sądu Najwyższego okazało się niedopuszczalne w części zaskarżającej postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej (pkt 1 sentencji), ponieważ nie jest ono ani postanowieniem wymienionym w art. 3941 § 1 k.p.c., ani nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie (art. 3941 § 2 k.p.c.). W tej sytuacji, jako niedopuszczalne, podlegało ono odrzuceniu na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c. Okoliczności usprawiedliwiające niedokonanie w terminie czynności procesowej (wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej) mogą być rozważane w ramach rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu, a nie przy rozpoznawaniu zażalenia na orzeczenie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy rozpoznając zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną wniesioną po upływie wymaganego terminu, rozpoznaje również – ale tylko na wniosek strony złożony na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c. – postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie tego terminu (postanowienia SN z dnia 27 lutego 2001 r., V CZ 8/01, niepubl.; z dnia 4 września 2002 r., I CZ 105/02, niepubl.). W judykaturze ugruntowane jest stanowisko, że postanowienie sądu drugiej instancji, na które nie przysługuje zażalenie może być przedmiotem kontroli Sądu Najwyższego wyłącznie na podstawie art. 380 w zw. z art. 39821 k.p.c. (por. m.in. postanowienie SN z dnia 8 marca 2000 r., sygn. akt I CZ 259/99, publ. Biul. SN 2000, nr 7, poz. 8; postanowienie SN z dnia 15 stycznia 2001 r.. sygn. akt II CZ 197/04, niepubl.; 3 postanowienie SN z dnia 21 listopada 2001 r., syn. akt I CZ 165/01, OSNC 2002, nr 7-8; postanowienie SN z dnia 23 września 2004 r., sygn. akt III CZ 71/04, niepubl.). Warunkiem przeprowadzenia stosownej kontroli – zgodnie z dyspozycją art. 380 k.p.c. – jest jednak zawarcie w zażaleniu wniosku o rozpoznanie tego postanowienia (por. postanowienie SN z dnia 23 września 2004 r., sygn. akt III CZ 71/04, niepubl.; postanowienie SN z dnia 3 marca 2005 r., sygn. akt II CZ 197/04, niepubl.). Wniosek taki, w przypadku środków zaskarżenia wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników, powinien być jednoznacznie sformułowany, gdyż nie ma podstaw do przypisywania im treści wprost w nich nie wyrażonych (por. postanowienie z dnia 4 października 2006 r., sygn. akt I CZ 81/06, niepubl.; postanowienie z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt I CZ 55/09, niepubl.). Tymczasem w niniejszej sprawie strona żaląca wniosku takiego w zażaleniu nie złożyła. W konsekwencji powyższego, skoro skarga kasacyjna została wniesiona po upływie terminu określonego w art. 3985 § 1 k.p.c., przeto Sąd Apelacyjny trafnie ją odrzucił na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. Wobec powyższego zażalenie w części zaskarżającej odrzucenie skargi kasacyjnej (pkt 2 sentencji) podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI