I CZ 117/11

Sąd Najwyższy2012-05-25
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zasiedzenienieruchomościkoszty postępowanianacjonalizacjaspółdzielnia mieszkaniowaSąd Najwyższykodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddalił zażalenia na postanowienie o kosztach postępowania w sprawie o zasiedzenie, uznając, że uchylenie decyzji nacjonalizacyjnej stanowi szczególną okoliczność uzasadniającą odstąpienie od obciążania uczestników kosztami.

Sprawa dotyczyła zażaleń na postanowienie o kosztach postępowania w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Sąd Okręgowy orzekł, że każda strona ponosi koszty swojego udziału w postępowaniu. Sąd Najwyższy, analizując art. 520 § 2 k.p.c. i art. 102 k.p.c., uznał, że uchylenie decyzji nacjonalizacyjnej stanowi szczególną okoliczność, która uzasadnia odstąpienie od obciążania uczestników kosztami postępowania, tym samym oddalając zażalenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenia wnioskodawczyni (Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej E. w W.) oraz uczestnika (Miasta Stołecznego Warszawy) na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 16 maja 2011 r., dotyczące rozstrzygnięcia o kosztach sądowych w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Sąd Okręgowy pierwotnie orzekł, że każda ze stron ponosi koszty postępowania związane ze swoim uczestnictwem. Wnioskodawca zaskarżył to postanowienie, domagając się przyznania mu kosztów od uczestników na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 520 § 2 k.p.c., wskazał, że w postępowaniu o zasiedzenie interesy uczestników są sprzeczne, co uzasadnia stosowanie tego przepisu. Ponadto, sąd podkreślił możliwość zastosowania art. 102 k.p.c. w wypadkach szczególnie uzasadnionych. W tej konkretnej sprawie, uchylenie decyzji nacjonalizacyjnej pozbawiającej prawa własności poprzednika skarżących zostało uznane za taką szczególną okoliczność, która uzasadnia odstąpienie od obciążania uczestników kosztami postępowania. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał postanowienie Sądu Okręgowego za zgodne z prawem i oddalił przedmiotowe zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w postępowaniu o zasiedzenie, gdzie interesy uczestników są sprzeczne, sąd powinien oprzeć rozstrzygnięcie o kosztach na treści art. 520 § 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że w postępowaniu o zasiedzenie interesy uczestników są z natury sprzeczne, co uzasadnia stosowanie przepisu pozwalającego na stosunkowe rozdzielenie kosztów lub obciążenie nimi jednego z uczestników.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażaleń

Strona wygrywająca

uczestnicy (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa E. w W.spółdzielniawnioskodawczyni
M. B.osoba_fizycznauczestnik
Miasto Stołeczne Warszawaorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu o zasiedzenie uczestnicy mają sprzeczne interesy, co uzasadnia stosowanie tego przepisu przy rozstrzyganiu o kosztach.

Pomocnicze

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwala na odstąpienie od obciążania strony kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Umożliwia zastosowanie art. 102 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394¹

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchylenie decyzji nacjonalizacyjnej jako szczególna okoliczność uzasadniająca zastosowanie art. 102 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Obciążenie uczestników kosztami postępowania na zasadach ogólnych (art. 520 § 1 k.p.c.)

Godne uwagi sformułowania

W postępowaniu o zasiedzenie uczestnicy postępowania mają sprzeczne interesy, oscylujące wokół przedmiotu własności, do którego każda z nich rości sobie prawo. Decyzja nacjonalizacyjna pozbawiająca prawa własności przedsiębiorstwa, które prowadził na spornych nieruchomościach poprzednik skarżących została uchylona. Ten fakt stanowi szczególną okoliczność w rozumieniu art. 102 k.p.c., która uzasadnia odstąpienie od obciążania uczestników kosztami postępowania w sprawie.

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący, sprawozdawca

Józef Frąckowiak

członek

Iwona Koper

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odstąpienia od obciążania stron kosztami w sprawach o zasiedzenie w szczególnych okolicznościach, takich jak uchylenie decyzji nacjonalizacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji nacjonalizacyjnej i zastosowania art. 102 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania cywilnego, jakim są koszty, a także odnosi się do historycznych kwestii nacjonalizacji, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie rzeczowym i historii prawa.

Nacjonalizacja i koszty w zasiedzeniu: Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można uniknąć opłat.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 117/11 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 25 maja 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Józef Frąckowiak 
SSN Iwona Koper 
 
w sprawie z wniosku Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej E.  
w W. 
przy uczestnictwie M. B., i innych o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości 
przez zasiedzenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 maja 2012 r., 
zażaleń wnioskodawczyni i uczestnika Miasta Stołecznego Warszawy 
na postanowienie Sądu Okręgowego  
z dnia 16 maja 2011 r., w części obejmującej rozstrzygnięcie o kosztach sądowych,  
 
 
 
oddala zażalenia. 
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
Postanowieniem zawartym w wyroku z dnia 16 maja 2011 r., Sąd Okręgowy 
orzekł, że każda ze stron ponosi koszty postępowania związane ze  swoim 
uczestnictwem. 
Wnioskodawca zaskarżył postanowienie o kosztach w całości, wnosząc 
o  przyznanie mu kosztów postępowania od uczestników, na podstawie art. 520 § 2 
k.p.c. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 520 § 2 k.p.c. jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu 
zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, sąd może 
stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego 
z  uczestników w całości. To samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania 
wyłożonych przez uczestników. W postępowaniu o zasiedzenie uczestnicy 
postępowania mają sprzeczne interesy, oscylujące wokół przedmiotu własności, 
do  którego każda z nich rości sobie prawo. Z tego też względu w tym 
postępowaniu Sąd rozstrzygając o kosztach powinien swoje orzeczenia oprzeć 
o treść art. 520 § 2 k.p.c., a nie art. 520 § 1 k.p.c. 
 Rozstrzygnięcie o kosztach wymaga jednak rozważenia całości okoliczności 
sprawy, w tym również pod kątem przesłanek zawartych w art. 102 k.p.c., który na 
podstawie art. 13 § 2 k.p.c. może znaleźć w sprawie zastosowanie. W wypadkach 
szczególnie uzasadnionych sąd może więc zasądzić od strony przegrywającej tylko 
część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Z ustaleń faktycznych 
poczynionych w sprawie wynika, że decyzja nacjonalizacyjna pozbawiająca prawa 
własności przedsiębiorstwa, które prowadził na spornych nieruchomościach 
poprzednik skarżących została uchylona. Ten fakt stanowi szczególną okoliczność 
w rozumieniu art. 102 k.p.c., która uzasadnia odstąpienie od obciążania 
uczestników kosztami postępowania w sprawie. 
Z uwagi na powyższe, postanowienie Sądu Okręgowego odpowiada prawu, 
a zatem Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 k.p.c., orzekł, jak 
w sentencji. 
 

 
3

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI