I CZ 117/07

Sygn. akt I CZ 117/07 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 19 października 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian (przewodniczący) 
SSN Jan Górowski 
SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości D. Spółki z o.o.  
przeciwko I.H. 
o wydanie nieruchomości, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 19 października 2007 r., 
zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt [...], 
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
2 
Uzasadnienie 
 
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2007 r. ustalił wartość 
przedmiotu zaskarżenia na kwotę 15.000 zł i odrzucił skargę kasacyjną powoda od 
wyroku tego Sądu z dnia 7 maja 2007 r. w sprawie z powództwa syndyka masy 
upadłości „D.” spółki z o.o. przeciwko I.H. o wydanie nieruchomości. W 
uzasadnieniu Sąd Apelacyjny podkreślił, że powód w skardze kasacyjnej wskazał 
wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 321.120 zł. W orzecznictwie Sądu 
Najwyższego jest ugruntowany pogląd, że sąd drugiej instancji może ustalić 
wartość przedmiotu zaskarżenia w każdym czasie, opierając się na aktach sprawy 
lub wynikach przeprowadzonego dochodzenia (np. postanowienie z dnia 6 marca 
2002 r., V CKN 858/00, niepubl.; postanowienie z dnia 21 listopada 2001 r., I CZ 
152/01, niepubl.). Zgodnie z art. 232 k.p.c., w sprawach o wydanie nieruchomości 
posiadanej bez tytułu prawnego lub na podstawie tytułu innego niż najem i 
dzierżawa wartość przedmiotu sporu oblicza się, przyjmując stosownie do rodzaju 
nieruchomości i sposobu korzystania z niej, podaną przez powoda sumę 
odpowiadającą trzymiesięcznemu czynszowi najmu lub dzierżawy należnemu od 
danego rodzaju nieruchomości. W piśmie z dnia 13 stycznia 2003 r. powód wskazał 
wysokość trzymiesięcznego czynszu na kwotę 15.000 zł. W związku z tym wartość 
przedmiotu zaskarżenia wynosi 15.000 zł. Dopuszczalność skargi kasacyjnej 
limituje wartość przedmiotu zaskarżenia. Zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c., w sprawach 
cywilnych o prawa majątkowe skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, gdy wartość 
przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50.000 zł. Wartość przedmiotu zaskarżenia 
w 
niniejszej 
sprawie 
wynosi 
15.000 zł, 
zatem 
skarga 
kasacyjna 
jest 
niedopuszczalna. 
W zażaleniu pełnomocnik powoda podkreślił, że postanowienie Sądu 
Apelacyjnego 
jest 
niezasadne 
oraz 
niesłuszne, 
szczególnie 
w 
świetle 
wcześniejszego postępowania prowadzonego przez ten Sąd. Wyrok Sądu 
Apelacyjnego, od którego została wniesiona przez powoda skarga kasacyjna, 
został wydany na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w W. z 
dnia 26 lipca 2006 r. W apelacji pełnomocnik pozwanej wskazał na kwotę 321.120 

 
 
3 
zł jako wartość przedmiotu zaskarżenia. Sąd Okręgowy, przyjmując apelację do 
rozpoznania i wyliczając wpis od apelacji, ustalił go na kwotę 16.056 zł. Sąd 
Apelacyjny nie kwestionował wpisu w tak ustalonej wysokości, a przez 
to niewątpliwie przyjął za prawidłową wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę 
wskazaną przez pełnomocnika pozwanej w apelacji. Gdyby pozwana opłaciła 
apelację w wysokości wskazanej przez Sąd Okręgowy, apelacja powinna ulec 
odrzuceniu przez Sąd Apelacyjny jako nienależnie opłacona. Sąd Apelacyjny 
jednakże takich działań nie podjął, w związku z czym należy uznać, iż zarówno 
wpis wyliczony przez Sąd Okręgowy, jak i wartość przedmiotu zaskarżenia 
wskazana przez pozwaną, były prawidłowe. Zdziwienie budzi więc fakt, iż kwotę 
321.120 zł, wskazaną przez powoda w skardze kasacyjnej, Sąd Apelacyjny uznał 
za błędną, skoro przy obliczaniu wpisu od apelacji Sąd ten niejako zatwierdził 
tę kwotę. Jednocześnie takie działania Sądu Apelacyjnego, który dla wnoszącego 
apelację przyjmuje inną wartość przedmiotu zaskarżenia, natomiast dla 
wnoszącego skargę kasacyjną ustala za prawidłową inną wartość, są dla powoda 
zupełnie niezrozumiałe oraz mogą budzić wątpliwości co do równego traktowania 
stron procesu. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W niniejszej sprawie wymaga wyjaśnienia, czy Sąd Apelacyjny mógł 
dokonać kontroli wartości przedmiotu zaskarżenia po wniesieniu skargi kasacyjnej. 
Na pytanie to należy udzielić odpowiedzi twierdzącej, zgodnie z poglądem 
przyjętym w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Pogląd taki został wypowiedziany 
w dwóch postanowieniach powołanych w uzasadnieniu postanowienia Sądu 
Apelacyjnego, a także m. in. w postanowieniu z dnia 27 października 2004 r., IV CZ 
125/04 (niepubl.) i w postanowieniu z dnia 8 listopada 2005 r., I CZ 121/05 
(niepubl.). Sąd Apelacyjny mógł więc zbadać wartość przedmiotu zaskarżenia 
również po wniesieniu skargi kasacyjnej, pomimo tego, że przed rozpoznaniem 
apelacji ten sam Sąd przyjął, iż wartość przedmiotu zaskarżenia orzeczenia 
apelacją jest równa wartości nieruchomości. 
Sąd Apelacyjny zastosował w kwestii obliczenia wartości przedmiotu 
zaskarżenia art. 232 k.p.c., który został wprowadzony przez art. 126 pkt 2 ustawy 

 
 
4 
z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, 
poz. 1398 ze zm.; dalej: u.k.s.c.) z dniem 2 marca 2006 r. Obecnie więc wartość 
przedmiotu sporu, wpływająca także na ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia, 
jest określana jednakowo dla wszystkich przypadków wydania nieruchomości, 
w szczególności po zakończeniu stosunku najmu lub dzierżawy (art. 23 k.p.c.), 
a także wydania nieruchomości posiadanej bez tytułu prawnego lub na podstawie 
tytułu innego niż najem lub dzierżawa (art. 232 k.p.c.). Powstaje jednak pytanie, 
czy art. 232 k.p.c. w ogóle powinien być stosowany w niniejszej sprawie, skoro 
wszedł w życie w toku sprawy, w czasie, w którym wartość przedmiotu sporu była 
już ustalona przez Sądy pierwszej i drugiej instancji, zaś Sąd Apelacyjny ustalił 
„nową” wartość przedmiotu zaskarżenia dopiero po wydaniu przez siebie wyroku 
i wniesieniu przez stronę powodową skargi kasacyjnej. 
Rozważenia w pierwszej kolejności wymaga, czy do art. 232 k.p.c., 
wprowadzonego przez ustawę o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, stosuje 
się art. 149 ust. 1 u.k.s.c., który przewiduje stosowanie dotychczasowych przepisów 
o kosztach sądowych w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, 
do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Udzielenie na to pytanie 
odpowiedzi twierdzącej wymagałoby uznania, że art. 232 k.p.c. jest przepisem 
o kosztach sądowych. Tymczasem trzeba przyjąć, że nie jest on takim przepisem, 
dotyczy bowiem wartości przedmiotu sporu i został zamieszczony w Kodeksie 
postępowania cywilnego, a nie w ustawie o kosztach sądowych w sprawach 
cywilnych, chociaż przez tę ustawę został wprowadzony do porządku prawnego.  
Należy zatem uznać, że w kwestii określenia czasowego zakresu 
obowiązywania art. 232 k.p.c., wobec braku szczególnego unormowania w ustawie 
o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, mają zastosowanie ogólne zasady 
prawa międzyczasowego prywatnego, sformułowane w ustawie – Przepisy 
wprowadzające kodeks postępowania cywilnego. Wartości przedmiotu sporu 
dotyczy wprawdzie art. XVIII § 1 p.w.k.p.c., ale jedynie w związku z zagadnieniem 
właściwości rzeczowej sądu. W tej sytuacji w rozważanym zakresie stosuje się 
w drodze analogii ogólną zasadę bezpośredniego działania nowej ustawy 
(art. XV § 1 p.w.k.p.c.). Oznacza to, że od dnia wejścia w życie ustawy o kosztach 
sądowych w sprawach cywilnych wartość przedmiotu sporu, a w konsekwencji 

 
 
5 
także wartość przedmiotu zaskarżenia, w sprawach o wydanie nieruchomości 
posiadanej bez tytułu prawnego lub na podstawie tytułu innego niż najem lub 
dzierżawa, jest określana na podstawie art. 232 k.p.c. 
Zażalenie podlegało więc oddaleniu na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku 
z art. 3941 § 1 i 3 k.p.c.