III CZ 6/13

Sąd Najwyższy2013-02-28
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
przywrócenie terminuuzasadnienie orzeczeniaterminy procesowenależyta starannośćzażalenieSąd Najwyższypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie odrzucające wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, podkreślając obowiązek należytej staranności stron w dotrzymywaniu terminów procesowych.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego, które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i odrzuciło ten wniosek. Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię dopuszczalności zażalenia na takie postanowienie, stwierdzając, że jest ono kwestionowalne, jeśli miało wpływ na rozstrzygnięcie. Następnie Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis o przywróceniu terminu nie może być interpretowany rozszerzająco, a strony mają obowiązek zachowania należytej staranności, której miernikiem jest obiektywna staranność wymagana od osoby dbającej o swoje interesy procesowe.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie S. K. i K. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 31 października 2012 r., którym odmówiono im przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu postanowienia z uzasadnieniem oraz odrzucono ich wniosek o sporządzenie tego uzasadnienia. Sąd Okręgowy uznał, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia został złożony z uchybieniem terminu, a wniosek o przywrócenie terminu był bezzasadny. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 168 § 1 k.p.c. przez odmowę przywrócenia terminu i art. 328 § 1 k.p.c. przez nienależyte umotywowanie. Sąd Najwyższy stwierdził, że postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie orzeczenia, choć zazwyczaj nie jest kończące postępowanie, może być skutecznie kwestionowane w zażaleniu, jeśli miało wpływ na rozstrzygnięcie. Sąd podkreślił, że art. 168 § 1 k.p.c. nie może być interpretowany rozszerzająco, a strony ponoszą odpowiedzialność za niedochowanie terminów, nawet jeśli uchybienie wynika z działania pełnomocnika. Sąd uznał, że trudna sytuacja zdrowotna nie usprawiedliwiała uchybienia terminowi, gdyż nie wykazano nadzwyczajnych zdarzeń uniemożliwiających dochowanie terminu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zazwyczaj nie jest to orzeczenie kończące postępowanie i nie przysługuje od niego zażalenie. Jednakże na wniosek strony, zgłoszony w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu wniosku o doręczenie odpisu wyroku (postanowienia co do istoty sprawy) z uzasadnieniem, postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej może być skutecznie kwestionowane w tym zażaleniu, jeżeli miało wpływ na rozstrzygnięcie w nim zawarte.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że choć postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia zazwyczaj nie kończy postępowania, to w sytuacji, gdy miało wpływ na dalsze rozstrzygnięcie (np. odrzucenie wniosku o doręczenie uzasadnienia), może być przedmiotem zażalenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w K.

Strony

NazwaTypRola
S. K.inneskarżący
A. M.-B.innewnioskodawca
D. M.innewnioskodawca
M. B.inneuczestnik
K. K.inneuczestnik

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 168 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nie może być interpretowany rozszerzająco; strona ma obowiązek zachowania należytej staranności w celu dotrzymania terminu.

k.p.c. art. 394 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 328 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 94 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek pełnomocnika do działania za stronę po wypowiedzeniu pełnomocnictwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku (postanowienia co do istoty sprawy) wraz z uzasadnieniem może być skutecznie kwestionowane w zażaleniu, jeżeli miało wpływ na rozstrzygnięcie w nim zawarte. Art. 168 § 1 k.p.c. nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. Na stronie ciąży obowiązek zachowania należytej staranności w celu dotrzymania terminu, której miernikiem jest obiektywnie oceniana staranność. Niezachowanie terminu przez pełnomocnika procesowego musi być traktowane jako zaniechanie samej strony. Trudna sytuacja zdrowotna i względy humanitarne nie przemawiały za przywróceniem terminu, gdyż nie wykazano nadzwyczajnych zdarzeń uniemożliwiających dochowanie terminu.

Odrzucone argumenty

Postanowienie Sądu Okręgowego z 31 października 2012 r. zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 168 § 1 k.p.c. przez odmowę przywrócenia im terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie orzeczenia i w konsekwencji przez odrzucenie wniosku o doręczenie im odpisu postanowienia z uzasadnieniem; art. 328 § 1 k.p.c. przez nienależyte umotywowanie przez Sąd Okręgowy zajętego stanowiska.

Godne uwagi sformułowania

zasadą jest, że czynności procesowe powinny być dokonywane w terminie miernikiem jest obiektywnie oceniana staranność, jakiej można wymagać od osoby właściwie dbającej o swoje interesy procesowe nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu czynności w terminie niezależnie od poglądu pełnomocnika, strona powinna zachować zapobiegliwość i należytą staranność w prowadzeniu własnych spraw

Skład orzekający

Marta Romańska

przewodniczący-sprawozdawca

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Agnieszka Piotrowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu procesowego, obowiązek należytej staranności stron i pełnomocników, dopuszczalność zażalenia na postanowienia dotyczące uzasadnienia orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania cywilnego dotyczące terminów i staranności, co jest istotne dla praktyków. Podkreśla odpowiedzialność strony za działania pełnomocnika.

Nawet lekkie niedbalstwo pełnomocnika może kosztować Cię utratę terminu – Sąd Najwyższy wyjaśnia, kto odpowiada za błędy w postępowaniu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 6/13 POSTANOWIENIE Dnia 28 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marta Romańska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie ze skargi S. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 17 marca 1995 r., z wniosku A. M.-B. i D. M. przy uczestnictwie M. B. i in. , o zasiedzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 lutego 2013 r., zażalenia skarżącego S. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 31 października 2012 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z 31 października 2012 r. Sąd Okręgowy w K. odmówił uczestnikom S. K. i K. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie 2 i doręczenie im odpisu postanowienia Sądu Okręgowego w K. z 12 lipca 2012 r. z uzasadnieniem oraz odrzucił ich wniosek o sporządzenie i doręczenie im uzasadnienia tego postanowienia. Sąd wskazał, że wniosek uczestników S. K. i K. K. o sporządzenie uzasadnienia postanowienia z 12 lipca 2012 r. został złożony z uchybieniem terminowi, a ich wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej był bezzasadny. W zażaleniu na postanowienie z 31 października 2012 r. S. K. i K. K. zarzucili, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 168 § 1 k.p.c. przez odmowę przywrócenia im terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie orzeczenia i w konsekwencji przez odrzucenie wniosku o doręczenie im odpisu postanowienia z uzasadnieniem; - art. 328 § 1 k.p.c. przez nienależyte umotywowanie przez Sąd Okręgowy zajętego stanowiska. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku (postanowienia co do istoty sprawy) wraz z uzasadnieniem nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie i nie przysługuje od niego zażalenie do Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z 20 maja 2002 r., I PZ 38/02, OSNP - wkł., 2002, nr 20, poz. 11). Jednakże na wniosek strony, zgłoszony w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu wniosku o doręczenie odpisu wyroku (postanowienia co do istoty sprawy) z uzasadnieniem, postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej może być skutecznie kwestionowane w tym zażaleniu, jeżeli miało wpływ na rozstrzygnięcie w nim zawarte (zob.: postanowienie Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2008 r., II UZ 28/07, OSNP 2009, nr 15–16, poz. 214). Skarżący taki wniosek zgłosili, a oddalenie ich wniosku o przywrócenie terminu miało bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie odrzucenia wniosku o doręczenie odpisu postanowienia z uzasadnieniem. Artykuł 168 § 1 k.p.c. dotyczący przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej nie może być interpretowany w sposób rozszerzający, 3 ponieważ zasadą jest, że czynności procesowe powinny być dokonywane w terminie (postanowienia Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2010 r., III CZ 1/10, niepubl.; z 5 maja 2009 r., I UO 3/08, niepubl.). Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, na stronie zobowiązanej do dokonania czynności procesowej w określonym terminie ciąży obowiązek zachowania należytej staranności w celu jego dotrzymania, której miernikiem jest obiektywnie oceniana staranność, jakiej można wymagać od osoby właściwie dbającej o swoje interesy procesowe. Uchybienie w tym względzie, spowodowane nawet lekkim niedbalstwem, narusza obiektywny miernik staranności i stanowi podstawę do oddalenia wniosku o przywrócenie terminu, skoro nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu czynności w terminie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 23 listopada 2005 r., II CZ 103/05, niepubl.; z 26 kwietnia 2007 r., III CZ 22/07, niepubl.). W doktrynie i judykaturze ustalone jest stanowisko, że niezachowanie terminu przez przedstawiciela ustawowego i pełnomocnika procesowego musi być traktowane jako zaniechanie samej strony, która nie może twierdzić, że za działanie tych osób nie ponosi odpowiedzialności (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 27 października 2009 r., II UZ 35/09, Lex nr 564801; z 30 maja 2007 r., II CSK 167/07, Lex nr 346193). Pełnomocnik, który wypowiedział pełnomocnictwo na mocy art. 94 § 2 k.p.c. obowiązany jest działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. Złożenie skarżącym przez ich pełnomocnika oświadczenia o bezzasadności składania w sprawie skargi kasacyjnej nie zwalniało ich z zapobiegliwości i należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Pogląd pełnomocnika mogli skonsultować z inną osobą. Zasadnie też Sąd Okręgowy przyjął, że trudna sytuacja zdrowotna uczestniczki i względy humanitarne nie przemawiały za przywróceniem terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie orzeczenia. Skarżący nie powołali się na jakieś nadzwyczajne zdarzenia związane ze stanem zdrowia uczestniczki w okresie biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia, które by uniemożliwiły dochowanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia. 4 Zważywszy na powyższe, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., orzeczono jak w sentencji. db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI