I CZ 114/06

Sąd Najwyższy2007-01-10
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zasiedzenienieruchomościkoszty sądoweapelacjaprawo międzyczasowepostępowanie cywilneSąd Najwyższyopłata sądowa

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie o odrzuceniu apelacji jako nienależycie opłaconej, potwierdzając prawidłowe zastosowanie nowych przepisów o kosztach sądowych.

Sąd Okręgowy odrzucił apelację wnioskodawczyni od postanowienia o oddaleniu wniosku o zasiedzenie, uznając ją za nienależycie opłaconą. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie ustawy o kosztach sądowych. Sąd Najwyższy, powołując się na zasadę bezpośredniego działania ustawy nowej oraz art. 149 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych, uznał, że do opłaty apelacji wniesionej po wejściu w życie nowej ustawy stosuje się nowe przepisy, w tym art. 40 w zw. z art. 18 ust. 2, przewidujące opłatę stałą w wysokości 2000 zł. Ponieważ apelacja została opłacona jedynie kwotą 40 zł, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako bezzasadne.

Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w R., który odrzucił jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w L. oddalającego wniosek o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Powodem odrzucenia apelacji było jej nienależyte opłacenie. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd Najwyższy rozważył kwestię prawa międzyczasowego, podkreślając zasadę bezpośredniego działania ustawy nowej, wyrażoną w przepisach wprowadzających Kodeks postępowania cywilnego. Zastosowanie tej zasady oznacza, że przepisy ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych, która weszła w życie 2 marca 2006 r., miały zastosowanie do opłaty apelacji, mimo że postępowanie przed sądem pierwszej instancji zakończyło się przed tą datą. Kluczowy okazał się art. 149 ust. 1 tej ustawy, który stanowił wyjątek od zasady bezpośredniego działania, ale dotyczył spraw wszczętych przed wejściem w życie ustawy, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W tej sprawie postępowanie przed sądem pierwszej instancji zakończyło się przed wejściem w życie nowej ustawy, ale apelacja została wniesiona już po jej wejściu w życie. Zgodnie z art. 40 w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych, opłata od apelacji w sprawie o zasiedzenie nieruchomości wynosi 2000 zł. Apelacja wnioskodawczyni została opłacona jedynie kwotą 40 zł. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował sankcję z art. 1302 § 3 k.p.c., który przewiduje odrzucenie pisma bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeśli zostało wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika i podlega opłacie stałej lub stosunkowej. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Do opłaty apelacji wniesionej po wejściu w życie nowej ustawy o kosztach sądowych stosuje się nowe przepisy, zgodnie z zasadą bezpośredniego działania ustawy nowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na zasadę bezpośredniego działania ustawy nowej oraz art. 149 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych, który stanowi wyjątek od tej zasady, ale dotyczy spraw wszczętych przed wejściem w życie ustawy. W przypadku apelacji wniesionej po wejściu w życie ustawy, stosuje się nowe przepisy, w tym dotyczące wysokości opłaty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w R. (utrzymanie postanowienia w mocy)

Strony

NazwaTypRola
A. T.osoba_fizycznawnioskodawczyni
R. K.osoba_fizycznauczestnik
E. P.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (7)

Główne

Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm. art. 40

Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Wskazuje, że od apelacji w sprawie z wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie pobiera się opłatę stałą w wysokości 2.000 zł.

Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm. art. 18 § ust. 2

Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Wskazuje, że opłata stała w sprawie o zasiedzenie nieruchomości wynosi 2.000 zł.

k.p.c. art. 1302 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Określa sankcję odrzucenia pisma (środka odwoławczego lub zaskarżenia) wniesionego przez profesjonalnego pełnomocnika, które podlega opłacie stałej lub stosunkowej, jeśli opłata nie została uiszczona.

Pomocnicze

Dz.U. Nr 43, poz. 297 ze zm. art. XV § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1994 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania cywilnego

Wyraża zasadę ogólną bezpośredniego działania ustawy nowej w prawie procesowym cywilnym.

Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm. art. 149 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Stanowi wyjątek od zasady bezpośredniego działania ustawy nowej, stosując dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia zażalenia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia zażalenia przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada bezpośredniego działania ustawy nowej w prawie procesowym cywilnym. Art. 149 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych jako wyjątek od zasady bezpośredniego działania, ale nie mający zastosowania do apelacji wniesionej po wejściu w życie ustawy. Art. 40 w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych określający wysokość opłaty od apelacji w sprawie o zasiedzenie. Art. 1302 § 3 k.p.c. jako podstawa do odrzucenia apelacji wniesionej przez profesjonalnego pełnomocnika z rażąco niską opłatą.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przez Sąd Okręgowy.

Godne uwagi sformułowania

Podstawową zasadą prawa międzyczasowego w dziedzinie procesu cywilnego jest zasada bezpośredniego działania ustawy nowej. Przyjąć należy, że wskazana zasada ma znaczenie ogólne w dziedzinie prawa procesowym cywilnym. Istotny wyjątek od zasady bezpośredniego działania ustawy nowej przewidziany został w art. 149 ust. 1 powołanej ustawy. Taką właśnie sankcję zastosował trafnie Sąd Okręgowy w zaskarżonym postanowieniu.

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

przewodniczący, sprawozdawca

Marian Kocon

członek

Iwona Koper

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w kontekście prawa międzyczasowego, zwłaszcza w sprawach o zasiedzenie."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Interpretacja art. 149 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z kosztami sądowymi i prawem międzyczasowym, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć dla szerszej publiczności.

Jak prawo międzyczasowe wpływa na opłaty sądowe? Sąd Najwyższy wyjaśnia w sprawie o zasiedzenie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 114/06 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 10 stycznia 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Marian Kocon 
SSN Iwona Koper 
 
 
w sprawie z wniosku A. T. 
przy uczestnictwie R. K. i E. P. 
o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 10 stycznia 2007 r., 
zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w R. 
z dnia 19 września 2006 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Postanowieniem z dnia 19 września 2006 r. Sąd Okręgowy w R. odrzucił – 
jako nienależycie opłaconą – apelację wnioskodawczyni od postanowienia Sądu 
Rejonowego w L. z dnia 23 maja 2006 r. oddalającego wniosek o stwierdzenie 
nabycia własności określonej nieruchomości przez zasiedzenie.  
W zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 
28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 
1398 ze zm.), wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Podstawową zasadą prawa międzyczasowego w dziedzinie procesu 
cywilnego 
jest 
zasada 
bezpośredniego 
działania 
ustawy 
nowej. 
Zasada  ta  wyrażona została w art. XV § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1994 r. - 
Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 297 
ze zm.). Przyjąć należy, że wskazana zasada ma znaczenie ogólne w dziedzinie 
w  prawie procesowym cywilnym (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu 
Najwyższego z  dnia 17 stycznia 2001 r. – zasadę prawną, III CZP 49/00, OSNC 
2001, nr 4, poz. 53, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2003 r., IV CKN 
310/01, niepubl.) i  znajduje ona również zastosowanie w odniesieniu do przepisów 
ustawy z dnia 28  lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, 
mających charakter przepisów prawa procesowego, która weszła w życie z dniem 
2  marca 2006 r.  
Istotny wyjątek od zasady bezpośredniego działania ustawy nowej 
przewidziany został w art. 149 ust. 1 powołanej ustawy. Przepis ten stanowi, 
że  w  sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się, 
do  czasu zakończenia postępowania w danej instancji, dotychczasowe przepisy 
o  kosztach sądowych. W rozpoznawanej sprawie wejście w życie ustawy nastąpiło 
w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Postępowanie to zakończyło 
się w dniu 23 maja 2006 r. wydaniem postanowienia oddalającego wniosek 
o stwierdzenie zasiedzenia, natomiast wniesienie apelacji od tego postanowienia 

 
3 
miało miejsce w czasie obowiązywania nowej ustawy o kosztach sądowych. 
W konsekwencji, zgodnie z zasadą bezpośredniego działania ustawy nowej, do 
opłacenia apelacji  zastosowanie znajdują nowe przepisy o kosztach sądowych.  
W myśl art. 40 w zw. z 18 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach 
cywilnych, od apelacji w sprawie z wniosku o stwierdzenie nabycia własności 
nieruchomości przez zasiedzenie pobiera się opłatę stałą w wysokości 2.000 zł. 
Apelacja wnioskodawczyni została tymczasem opłacona znakami opłaty sądowej 
na kwotę 40 zł.  
Skutki nieuiszczenia opłat od środków odwoławczych i środków zaskarżenia 
wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników określa obecnie art. 1302 § 3 
k.p.c. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty pismo 
wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego środki 
odwoławcze lub środki zaskarżenia (apelację, zażalenie, skargę kasacyjną, skargę 
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sprzeciw od 
wyroku zaocznego, zarzuty od nakazu zapłaty, skargę na orzeczenie referendarza 
sądowego) podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od 
wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia. Taką właśnie sankcję 
zastosował trafnie Sąd Okręgowy w zaskarżonym postanowieniu.  
Z podanych względów, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., 
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI