I CZ 113/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku, uznając błąd kancelarii za zawiniony.
Powodowie (Gminy M., M. X. i Miasto W.) wnieśli zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło ich wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku, co uniemożliwiło wniesienie skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające wniosek o przywrócenie terminu nie było postanowieniem kończącym postępowanie i tym samym nie podlegało zaskarżeniu. Mimo to, Sąd Najwyższy rozpoznał merytorycznie sprawę, stwierdzając, że błąd popełniony przez personel kancelarii pełnomocnika powodów (omyłkowe wysłanie wniosku do niewłaściwego sądu) stanowił zawinione uchybienie terminowi, co uzasadniało odrzucenie wniosku.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 25 maja 2011 r., które odrzuciło wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku, uniemożliwiając tym samym wniesienie skargi kasacyjnej. Sąd Apelacyjny odrzucił również wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Sąd Najwyższy na wstępie rozważył kwestię zaskarżalności postanowienia Sądu Apelacyjnego. Stwierdził, że postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia, jako niekończące postępowania w sprawie, jest niezaskarżalne. Postanowieniem kończącym postępowanie jest dopiero postanowienie o odrzuceniu wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Mimo to, Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 380 w zw. z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c., rozpoznał merytorycznie argumentację powodów. Pełnomocnik powodów przyznał, że wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem został omyłkowo przesłany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a następnie po odesłaniu, do Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że brak winy w uchybieniu terminowi ocenia się według obiektywnego miernika staranności, a nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu czynności w terminie. W przypadku reprezentacji przez zawodowego pełnomocnika, jego zaniedbania, w tym zaniedbania personelu kancelarii, obciążają pełnomocnika. Błąd sekretariatu i pracowników kancelarii jest przejawem zawinionego działania adwokata. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako bezzasadne i zasądził od powodów koszty zastępstwa procesowego na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku, jako niekończące postępowania w sprawie, jest niezaskarżalne. Postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie jest dopiero postanowienie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie odrzucenia wniosku o doręczenie wyroku Sądu Apelacyjnego z uzasadnieniem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do art. 3941 § 2 k.p.c., zgodnie z którym zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie. Postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu nie spełnia tej definicji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa – Minister Środowiska
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina M. | instytucja | powód |
| Gmina M. X. | instytucja | powód |
| Miasto W. | instytucja | powód |
| Skarb Państwa – Minister Środowiska | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 3941 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 3981 k.p.c., a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 168 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przywrócenie terminu. Nie rozróżnia stopni winy, nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu czynności w terminie.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Pomocnicze
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy może dokonać pośredniej kontroli postanowienia sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie i tym samym nie podlega zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego. Błąd popełniony przez personel kancelarii pełnomocnika strony stanowi zawinione uchybienie terminowi, co wyklucza możliwość przywrócenia terminu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja powodów wskazująca na brak winy w uchybieniu terminowi z powodu błędu personelu kancelarii.
Godne uwagi sformułowania
Niedokonanie czynności w terminie, jak również związane z tym komplikacje i niejasności, były efektem uchybienia w pracy personelu kancelarii. W judykaturze panuje zgodność, że brak winy w uchybieniu terminowi oceniany jest z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy, przy uwzględnieniu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Art. 168 § 1 k.p.c. nie rozróżnia stopni winy co oznacza, że nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu czynności w terminie. W sytuacji, w której strona jest reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, którego obciążają zaniedbania osób, którymi on się posługuje, w tym także personelu kancelarii prawnej. Błąd sekretariatu i zatrudnionych pracowników kancelarii jest przejawem zawinionego działania adwokata.
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący-sprawozdawca
Dariusz Dończyk
członek
Zbigniew Kwaśniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stanowiska Sądu Najwyższego w zakresie zaskarżalności postanowień proceduralnych oraz oceny zawinienia przy uchybieniu terminom procesowym przez profesjonalnych pełnomocników i ich personel."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z zaskarżaniem postanowień Sądu Apelacyjnego oraz oceny zawinienia w kontekście błędów kancelaryjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z zaskarżaniem orzeczeń i przywracaniem terminów, co jest istotne dla praktyków prawa, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo ciekawy.
“Błąd kancelarii kosztował prawo do kasacji – Sąd Najwyższy wyjaśnia, kto ponosi winę.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CZ 113/11 POSTANOWIENIE Dnia 24 listopada 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie z powództwa Gminy M., Gminy M. X. i Miasta W. przeciwko Skarbowi Państwa – Ministrowi Środowiska o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 listopada 2011 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 25 maja 2011 r., oddala zażalenie; zasądza od strony powodowej na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 120 (sto dwadzieścia) zł kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. Uzasadnienie 2 Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 25 maja 2011 r. odrzucił – jako spóźniony – wniosek powodów Gminy /…/ o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu celem wniesienia skargi kasacyjnej. Jednocześnie odrzucono wniosek powodów o doręczenie wyroku Sądu Apelacyjnego z uzasadnieniem. W zażaleniu skarżący wnosił o uchylenie postanowienia o odrzuceniu wniosku o doręczenie wyroku Sądu Apelacyjnego z uzasadnieniem. Skarżący argumentował, że czynności zmierzające do przywrócenia terminu podjął już w dniu rzeczywistego uzyskania wiedzy o zaistniałej w sprawie pomyłce. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3941 § 2 k.p.c., w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 3981 k.p.c., a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Istotne znaczenie ma zatem rozstrzygnięcie, czy postanowienie w określonym wyżej przedmiocie ma charakter kończącego postępowanie w sprawie. Postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 25 maja 2011 r. o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku Sądu Apelacyjnego z uzasadnieniem, jako niekończące postępowania w sprawie, jest niezaskarżalne. Postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie jest dopiero postanowienie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie odrzucenia wniosku o doręczenie wyroku Sądu Apelacyjnego z uzasadnieniem (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, OSNC 2001, nr 1, poz. 1). W zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 25 maja 2011 r. zgłoszony został wniosek w trybie art. 380 w zw. z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c., o dokonanie pośredniej kontroli postanowienia o odrzuceniu wniosku o doręczenie wyroku Sądu Apelacyjnego z uzasadnieniem. Takie stanowisko umożliwia zajęcie się merytorycznym aspektem rozważanego zagadnienia, przy czym stwierdzić należy, że wywody powoda 3 zmierzające do wykazania, że Sąd Apelacyjny uchybił przepisom dotyczącym instytucji przywrócenia terminu, są nietrafne. Skarżący przyznał, że w dniu 7 grudnia 2010 r. jako pełnomocnik powodów sporządził wniosek o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Wniosek ten został omyłkowo przesłany wraz z korespondencją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a po odesłaniu stamtąd – przesłany do Sądu Apelacyjnego. Niedokonanie czynności w terminie, jak również związane z tym komplikacje i niejasności, były efektem uchybienia w pracy personelu kancelarii. W judykaturze panuje zgodność, że brak winy w uchybieniu terminowi oceniany jest z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy, przy uwzględnieniu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Art. 168 § 1 k.p.c. nie rozróżnia stopni winy co oznacza, że nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu czynności w terminie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1999 r., I CKN 556/98, niepubl., z dnia 8 grudnia 2004 r., I CZ 142/04, niepubl.; z dnia 11 stycznia 2007 r., II CZ 116/06, niepubl., z dnia 26 kwietnia 2007 r., III CZ 22/07, niepubl., z dnia 23 listopada 2005 r., II CZ 103/05, niepubl.). W sytuacji, w której strona jest reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, którego obciążają zaniedbania osób, którymi on się posługuje, w tym także personelu kancelarii prawnej (por. postanowienia SN z dnia 12 marca 1999 r., I PKN 76/99, OSNP 2000, Nr 11, poz. 431, z dnia 15 marca 2000 r., II CKN 554/00, niepubl., z dnia 28 października 2004 r., III CZ 93/04, niepubl., z dnia 23 stycznia 2008 r., V CZ 134/07, niepubl.). Odpowiedzialności pełnomocnika nie wyłącza okoliczność, że pełnomocnik strony powodowej, korzystał z obsługi sekretariatu „Kancelarii R. i Partnerzy” jako adwokat „of counsel”. Argumentacja pełnomocnika wskazująca na podjęcie wiedzy o zaistniałej pomyłce dopiero w dniu 11 lutego 2011 r. nie wpływa na okoliczność zaistniałego uchybienia oraz przyczyn jego powstania. Zawinienie pełnomocnika w uchybieniu 4 terminu jest równoznaczne z uchybieniem samej strony, a przy ocenie, czy doszło do zawinionego działania, należy odwoływać się do obiektywnych mierników staranności. Błąd sekretariatu i zatrudnionych pracowników kancelarii jest przejawem zawinionego działania adwokata. Wobec powyższego zażalenie podlega oddaleniu (art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.). Postanowienie o kosztach uzasadnia art. 98 § 1 k.p.c. md
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI