I CZ 113/11

Sąd Najwyższy2011-11-24
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
przywrócenie terminudoręczenie uzasadnieniaskarga kasacyjnaSąd NajwyższySąd Apelacyjnypełnomocnikbłąd kancelariizawinienie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku, uznając błąd kancelarii za zawiniony.

Powodowie (Gminy M., M. X. i Miasto W.) wnieśli zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło ich wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku, co uniemożliwiło wniesienie skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające wniosek o przywrócenie terminu nie było postanowieniem kończącym postępowanie i tym samym nie podlegało zaskarżeniu. Mimo to, Sąd Najwyższy rozpoznał merytorycznie sprawę, stwierdzając, że błąd popełniony przez personel kancelarii pełnomocnika powodów (omyłkowe wysłanie wniosku do niewłaściwego sądu) stanowił zawinione uchybienie terminowi, co uzasadniało odrzucenie wniosku.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 25 maja 2011 r., które odrzuciło wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku, uniemożliwiając tym samym wniesienie skargi kasacyjnej. Sąd Apelacyjny odrzucił również wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Sąd Najwyższy na wstępie rozważył kwestię zaskarżalności postanowienia Sądu Apelacyjnego. Stwierdził, że postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia, jako niekończące postępowania w sprawie, jest niezaskarżalne. Postanowieniem kończącym postępowanie jest dopiero postanowienie o odrzuceniu wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Mimo to, Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 380 w zw. z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c., rozpoznał merytorycznie argumentację powodów. Pełnomocnik powodów przyznał, że wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem został omyłkowo przesłany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a następnie po odesłaniu, do Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że brak winy w uchybieniu terminowi ocenia się według obiektywnego miernika staranności, a nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu czynności w terminie. W przypadku reprezentacji przez zawodowego pełnomocnika, jego zaniedbania, w tym zaniedbania personelu kancelarii, obciążają pełnomocnika. Błąd sekretariatu i pracowników kancelarii jest przejawem zawinionego działania adwokata. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako bezzasadne i zasądził od powodów koszty zastępstwa procesowego na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku, jako niekończące postępowania w sprawie, jest niezaskarżalne. Postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie jest dopiero postanowienie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie odrzucenia wniosku o doręczenie wyroku Sądu Apelacyjnego z uzasadnieniem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do art. 3941 § 2 k.p.c., zgodnie z którym zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie. Postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu nie spełnia tej definicji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa – Minister Środowiska

Strony

NazwaTypRola
Gmina M.instytucjapowód
Gmina M. X.instytucjapowód
Miasto W.instytucjapowód
Skarb Państwa – Minister Środowiskaorgan_państwowypozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 3941 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 3981 k.p.c., a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 168 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przywrócenie terminu. Nie rozróżnia stopni winy, nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu czynności w terminie.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

Pomocnicze

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy może dokonać pośredniej kontroli postanowienia sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie i tym samym nie podlega zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego. Błąd popełniony przez personel kancelarii pełnomocnika strony stanowi zawinione uchybienie terminowi, co wyklucza możliwość przywrócenia terminu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja powodów wskazująca na brak winy w uchybieniu terminowi z powodu błędu personelu kancelarii.

Godne uwagi sformułowania

Niedokonanie czynności w terminie, jak również związane z tym komplikacje i niejasności, były efektem uchybienia w pracy personelu kancelarii. W judykaturze panuje zgodność, że brak winy w uchybieniu terminowi oceniany jest z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy, przy uwzględnieniu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Art. 168 § 1 k.p.c. nie rozróżnia stopni winy co oznacza, że nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu czynności w terminie. W sytuacji, w której strona jest reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, którego obciążają zaniedbania osób, którymi on się posługuje, w tym także personelu kancelarii prawnej. Błąd sekretariatu i zatrudnionych pracowników kancelarii jest przejawem zawinionego działania adwokata.

Skład orzekający

Antoni Górski

przewodniczący-sprawozdawca

Dariusz Dończyk

członek

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stanowiska Sądu Najwyższego w zakresie zaskarżalności postanowień proceduralnych oraz oceny zawinienia przy uchybieniu terminom procesowym przez profesjonalnych pełnomocników i ich personel."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z zaskarżaniem postanowień Sądu Apelacyjnego oraz oceny zawinienia w kontekście błędów kancelaryjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z zaskarżaniem orzeczeń i przywracaniem terminów, co jest istotne dla praktyków prawa, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo ciekawy.

Błąd kancelarii kosztował prawo do kasacji – Sąd Najwyższy wyjaśnia, kto ponosi winę.

0
Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 113/11 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
 
Dnia 24 listopada 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Dariusz Dończyk 
SSN Zbigniew Kwaśniewski 
 
 
w sprawie z powództwa Gminy M., Gminy M. X. i Miasta W. przeciwko Skarbowi 
Państwa – Ministrowi Środowiska 
o odszkodowanie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 24 listopada 2011 r., 
zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 25 maja 2011 r.,  
 
 
oddala zażalenie; zasądza od strony powodowej na rzecz 
Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 120 
(sto 
dwadzieścia) 
zł 
kosztów 
zastępstwa 
procesowego 
w  postępowaniu zażaleniowym. 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
 
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 25 maja 2011 r. odrzucił – jako 
spóźniony – wniosek powodów Gminy /…/ o przywrócenie terminu do złożenia 
wniosku o  doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu celem wniesienia skargi 
kasacyjnej. Jednocześnie odrzucono wniosek powodów o doręczenie wyroku Sądu 
Apelacyjnego z uzasadnieniem. W zażaleniu skarżący wnosił o uchylenie 
postanowienia o odrzuceniu wniosku o doręczenie wyroku Sądu Apelacyjnego 
z  uzasadnieniem. 
Skarżący 
argumentował, 
że 
czynności zmierzające 
do 
przywrócenia terminu podjął już w dniu rzeczywistego uzyskania wiedzy 
o  zaistniałej w sprawie pomyłce. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 3941 § 2 k.p.c., w sprawach, w których przysługuje skarga 
kasacyjna, zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu 
drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, 
o  których mowa w art. 3981 k.p.c., a także postanowień wydanych w wyniku 
rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Istotne 
znaczenie ma zatem rozstrzygnięcie, czy postanowienie w określonym wyżej 
przedmiocie ma charakter kończącego postępowanie w sprawie. 
Postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 25 maja 2011 r. o odrzuceniu 
wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku Sądu 
Apelacyjnego z uzasadnieniem, jako niekończące postępowania w sprawie, jest 
niezaskarżalne. Postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie jest dopiero 
postanowienie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie odrzucenia wniosku o doręczenie 
wyroku Sądu Apelacyjnego z uzasadnieniem (por. uzasadnienie uchwały składu 
siedmiu sędziów z dnia 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, OSNC 2001, nr 1, poz. 1). 
W  zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 25 maja 2011 r. 
zgłoszony został wniosek w trybie art. 380 w zw. z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c., 
o  dokonanie pośredniej kontroli postanowienia o odrzuceniu wniosku o doręczenie 
wyroku Sądu Apelacyjnego z uzasadnieniem. 
Takie 
stanowisko 
umożliwia 
zajęcie 
się 
merytorycznym 
aspektem 
rozważanego zagadnienia, przy czym stwierdzić należy, że wywody powoda 

 
3 
zmierzające do wykazania, że Sąd Apelacyjny uchybił przepisom dotyczącym 
instytucji przywrócenia terminu, są nietrafne. 
Skarżący przyznał, że w dniu 7 grudnia 2010 r. jako pełnomocnik powodów 
sporządził wniosek o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Wniosek ten został 
omyłkowo 
przesłany 
wraz 
z 
korespondencją 
do 
Wojewódzkiego 
Sądu 
Administracyjnego, a po odesłaniu stamtąd – przesłany do Sądu Apelacyjnego. 
Niedokonanie czynności w terminie, jak również związane z tym komplikacje 
i  niejasności, były efektem uchybienia w pracy personelu kancelarii. 
W judykaturze panuje zgodność, że brak winy w uchybieniu terminowi 
oceniany 
jest 
z 
uwzględnieniem 
okoliczności 
konkretnej 
sprawy, 
przy 
uwzględnieniu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od 
strony należycie dbającej o swoje interesy. Art. 168 § 1 k.p.c. nie rozróżnia stopni 
winy co oznacza, że nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym 
niedokonaniu czynności w terminie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 
29 października 1999 r., I CKN 556/98, niepubl., z dnia 8 grudnia 2004 r., I CZ 
142/04, niepubl.; z dnia 11 stycznia 2007 r., II CZ 116/06, niepubl., z dnia 
26  kwietnia 2007 r., III CZ 22/07, niepubl., z dnia 23 listopada 2005 r., II CZ 
103/05, niepubl.). 
W sytuacji, w której strona jest reprezentowana przez zawodowego 
pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na 
uwadze działania pełnomocnika, którego obciążają zaniedbania osób, którymi 
on się posługuje, w tym także personelu kancelarii prawnej (por. postanowienia SN 
z  dnia 12 marca 1999 r., I PKN 76/99, OSNP 2000, Nr 11, poz. 431, z dnia 
15  marca 2000 r., II CKN 554/00, niepubl., z dnia 28 października 2004 r., 
III CZ 93/04, niepubl., z dnia 23 stycznia 2008 r., V CZ 134/07, niepubl.). 
Odpowiedzialności pełnomocnika nie wyłącza okoliczność, że pełnomocnik strony 
powodowej, korzystał z obsługi sekretariatu „Kancelarii R. i Partnerzy” jako adwokat 
„of counsel”. 
Argumentacja pełnomocnika wskazująca na podjęcie wiedzy o zaistniałej 
pomyłce dopiero w dniu 11 lutego 2011 r. nie wpływa na okoliczność zaistniałego 
uchybienia oraz przyczyn jego powstania. Zawinienie pełnomocnika w uchybieniu 

 
4 
terminu jest równoznaczne z uchybieniem samej strony, a przy ocenie, czy doszło 
do zawinionego działania, należy odwoływać się do obiektywnych mierników 
staranności. Błąd sekretariatu i zatrudnionych pracowników kancelarii jest 
przejawem zawinionego działania adwokata. 
Wobec powyższego zażalenie podlega oddaleniu (art. 39814 k.p.c. w zw. 
z  art. 3941 § 3 k.p.c.). 
Postanowienie o kosztach uzasadnia art. 98 § 1 k.p.c. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
md

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI