I CZ 113/09

Sąd Najwyższy2010-01-28
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaskarga o wznowieniemajątek dorobkowyksięgi wieczystenowe dowodyart. 403 k.p.c.nieruchomośćpostanowienie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, uznając, że nowe okoliczności nie spełniają wymogów art. 403 § 2 k.p.c.

Uczestnik postępowania wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie o podział majątku dorobkowego, powołując się na nowe okoliczności faktyczne i dowody, w tym pisma dotyczące wpisu nieruchomości do księgi wieczystej. Sąd Okręgowy odrzucił skargę jako niedopuszczalną, wskazując, że podstawy wznowienia nie mogą stanowić kwestionowanie oceny dowodów czy wykładni prawa. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że nowe okoliczności nie spełniały wymogów art. 403 § 2 k.p.c., gdyż dotyczyły faktów znanych sądom w poprzednim postępowaniu lub nie stanowiły nowych dowodów.

Uczestnik postępowania W. P. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w W. z dnia 21 kwietnia 2008 r. w sprawie o podział majątku dorobkowego. Jako podstawę wznowienia wskazał wykrycie nowych okoliczności faktycznych i dowodów, w tym pisma Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 26 czerwca 2009 r. dotyczące wpisu nieruchomości do księgi wieczystej oraz decyzji administracyjnej z dnia 10 czerwca 1980 r. Sąd Okręgowy zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 września 2009 r. odrzucił skargę o wznowienie postępowania na podstawie art. 410 § 1 k.p.c., uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ opierała się na okolicznościach, które nie mogły stanowić podstawy wznowienia. Sąd Okręgowy stwierdził, że skarga opierała się na tych samych podstawach i okolicznościach, które były już znane sądom i które skarżący kwestionował w poprzednich postępowaniach, a które nie stanowiły nowych dowodów w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. W zażaleniu pełnomocnik uczestnika wniósł o uchylenie postanowienia, argumentując, że skarga jest konsekwencją poczucia krzywdy z powodu wadliwości ustaleń sądu, a nowe dokumenty powinny być potraktowane jako nowe środki dowodowe. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. Zgodnie z orzecznictwem, podstawą skargi o wznowienie postępowania nie może być negatywna ocena ustaleń faktycznych, oceny dowodów ani zastosowania prawa przez sądy w sprawie, której skarga dotyczy. Poczucie krzywdy uczestnika również nie może stanowić podstawy skargi. Dopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn restytucyjnych (art. 403 § 2 k.p.c.) wymaga wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Okoliczności znane sądowi w poprzednim postępowaniu nie mogą stanowić podstawy wznowienia. Sąd Najwyższy uznał, że sądom orzekającym w sprawie o podział majątku dorobkowego znany był fakt wpisania jedynie uczestnika jako właściciela nieruchomości, a także podstawy tego wpisu. Korespondencja z Prezesem Sądu i wynikające z niej pismo nie stanowiły nowych okoliczności ani dowodów w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Podobnie decyzja administracyjna z 1980 r. była znana sądom w poprzednim postępowaniu i mogła być wówczas wykorzystana jako środek dowodowy. W związku z tym zażalenie zostało oddalone na podstawie art. 398^14 w zw. z art. 394^1 § 3 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli okoliczności te były znane sądom w poprzednim postępowaniu lub mogły być wówczas ujawnione.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wznowienie postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. wymaga wykrycia okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które nie były znane stronie w poprzednim postępowaniu i nie mogły być wówczas ujawnione. Okoliczności znane sądom lub dokumenty istniejące w czasie poprzedniego postępowania nie mogą stanowić podstawy wznowienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w W.

Strony

NazwaTypRola
W. P.osoba_fizycznaskarżący
U. P.osoba_fizycznawnioskodawca
W. P.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 403 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wykrycie nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nie ujawnionych i wówczas niemożliwych do ujawnienia, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 410 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394^1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczności wskazane przez skarżącego nie spełniają wymogów art. 403 § 2 k.p.c., ponieważ były znane sądom w poprzednim postępowaniu lub mogły być wówczas ujawnione. Negatywna ocena ustaleń faktycznych, oceny dowodów lub zastosowania prawa przez sądy w poprzednim postępowaniu nie stanowi podstawy do wznowienia. Poczucie krzywdy strony nie jest podstawą do wznowienia postępowania.

Odrzucone argumenty

Nowe pisma dotyczące wpisu nieruchomości do księgi wieczystej i decyzja administracyjna stanowią nowe okoliczności faktyczne i dowody uzasadniające wznowienie postępowania. Skarga o wznowienie postępowania jest konsekwencją poczucia krzywdy uczestnika z powodu wadliwości ustaleń sądu.

Godne uwagi sformułowania

Okoliczności znane sądowi, który wydał orzeczenie objęte skargą o wznowienie postępowania nie mogą stanowić podstawy wznowienia określonej w art. 403 § 2 k.p.c. Wykrycie, o jakim mowa w art. 403 § 2 k.p.c. odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nie ujawnionych i wówczas niemożliwych do ujawnienia, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych.

Skład orzekający

Dariusz Zawistowski

przewodniczący

Mirosław Bączyk

członek

Irena Gromska-Szuster

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretację art. 403 § 2 k.p.c. w kontekście wznowienia postępowania, zwłaszcza w sprawach o podział majątku i dotyczących nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarżący powołuje się na dokumenty dotyczące wpisu do księgi wieczystej, które były znane sądom w poprzednim postępowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące wznowienia postępowania, co jest ważne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych ani szczególnie nietypowych elementów.

Kiedy nowe dowody nie wystarczą: Sąd Najwyższy o granicach wznowienia postępowania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 113/09 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
 
Dnia 28 stycznia 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) 
SSN Mirosław Bączyk 
SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) 
 
w sprawie ze skargi W. P. 
o wznowienie postępowania w sprawie z wniosku U. P. przy uczestnictwie W. P. 
o podział majątku dorobkowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu 
Okręgowego w W. z dnia 21 kwietnia 2008 r., 
sygn. akt IV Ca (…), 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 28 stycznia 2010 r., 
zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 września 
2009 r., sygn. akt IV Ca (…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
W dniu 17 września 2009 r. uczestnik postępowania W. P. wniósł kolejną skargę 
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu 
Okręgowego w W. z dnia 21 kwietnia 2008 r. w sprawie IV Ca (…) o podział majątku 
dorobkowego z wniosku U. P. z udziałem W. P. 
Jako podstawę wznowienia uczestnik wskazał wykrycie nowych okoliczności 
faktycznych i dowodów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj. pisma 
Prezesa Sądu Rejonowego z dnia 26 czerwca 2009 r. jakie otrzymał skarżący w 
odpowiedzi na jego pismo oraz decyzji nr 22 Naczelnika A. z dnia 10 czerwca 1980 r. 

 
2 
stwierdzającej, że uczestnik postępowania jest właścicielem opisanej w decyzji 
nieruchomości. 
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 września 2009 r. wydanym na podstawie 
art. 410 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy odrzucił skargę o wznowienie postępowania jako 
niedopuszczalną wobec oparcia jej na okolicznościach, które nie mogą stanowić 
podstawy wznowienia. Wskazał, że skarga opiera się na tych samych podstawach oraz 
tych samych, określanych przez skarżącego jako nowe, okolicznościach i dowodach, na 
których opierały się poprzednie, odrzucone skargi. Stwierdził, że nie są to okoliczności 
faktyczne ani dowody, o których mowa w art. 403 § 2 k.p.c., bowiem Sądy obu instancji 
rozpoznające sprawę znały te okoliczności, skarżący w istocie kwestionuje dokonaną 
przez te Sądy ocenę dowodów oraz wykładnię i zastosowanie norm prawnych a także 
stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21 kwietnia 2009 r. o 
odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, co nie może stanowić podstawy 
wznowienia postępowania. 
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik uczestnika wnosząc o jego 
uchylenie wskazał, że skarga o wznowienie postępowania jest konsekwencją poczucia 
krzywdy jakie ma uczestnik z powodu wadliwości ustaleń Sądu, oceny dowodów oraz 
zastosowania prawa w postępowaniu i orzeczeniu w sprawie o podział majątku 
dorobkowego, w którym, mimo wpisania tylko uczestnika do księgi wieczystej jako 
właściciela nieruchomości, Sądy uznały, że nieruchomość ta stanowi składnik majątku 
dorobkowego. Wprawdzie, jak stwierdza się w zażaleniu, nie może to być i nie jest 
przedmiotem skargi o wznowienie ani zażalenia na postanowienie o jej odrzuceniu ale 
powinno być wzięte pod uwagę przy ocenie starań uczestnika o uzyskanie dokumentów 
stanowiących podstawę skargi o wznowienie. Nowy dokument w postaci pisma Prezesa 
Sądu z dnia 26 czerwca 2009 r. potwierdza, że wpis uczestnika jako właściciela do 
księgi 
wieczystej 
w 
1979 
r. 
dokonany 
został po 
sprawdzeniu 
przez 
sąd 
wieczystoksięgowy dokumentów stanowiących podstawę wpisu i pismo to, we 
wskazanych okolicznościach sprawy, powinno być potraktowane jako nowy środek 
dowodowy, z którego uczestnik nie mógł skorzystać wcześniej. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Jak słusznie wskazuje się w zażaleniu, podstawą skargi o wznowienie 
postępowania nie może być negatywna ocena skarżącego dotycząca ustaleń 
faktycznych, oceny dowodów ani zastosowania prawa przez sądy w sprawie, której 

 
3 
skarga dotyczy. Także poczucie krzywdy uczestnika z powodu rozstrzygnięcia sądu w 
sprawie o podział majątku dorobkowego nie może stanowić podstawy skargi o 
wznowienie postępowania ani oceny, czy występuje wskazana przez niego podstawa tej 
skargi. 
Dopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn restytucyjnych (art. 403 § 
2 k.p.c.), na jakich uczestnik oparł swoją skargę, jest uwarunkowana wykryciem takich 
okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik 
sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Wykrycie, 
o jakim mowa w art. 403 § 2 k.p.c. odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim 
postępowaniu w ogóle nie ujawnionych i wówczas niemożliwych do ujawnienia, bo 
nieznanych stronie i dla niej niedostępnych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 
dnia 15 maja 1968 r. I Co 1/68, OSNC 1969/2/36, z dnia 17 stycznia 2001 r. IV CKN 
1515/00 i z dnia 19 stycznia 2006 r. IV CZ 143/05, niepubl.). Okoliczności znane sądowi, 
który wydał orzeczenie objęte skargą o wznowienie postępowania nie mogą stanowić 
podstawy wznowienia określonej w art. 403 § 2 k.p.c. (por. postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 22 listopada 1999 r. I CKN 420/99, niepubl.). 
Nie ulega wątpliwości, że Sądom orzekającym w sprawie o podział majątku 
dorobkowego uczestnika znany był fakt wpisania w księdze wieczystej jedynie 
uczestnika postępowania jako właściciela spornej nieruchomości jak również znane im 
były z urzędu podstawy i przesłanki dokonania takiego wpisu. Tym samym nie może być 
uznana za nową i stanowiącą podstawę skargi o wznowienie postępowania powołana 
przez skarżącego okoliczność jego korespondencji prowadzonej w tym przedmiocie z 
Prezesem Sądu w 2009 r. oraz wynik tej korespondencji w postaci pisma Prezesa z 26 
czerwca 2009 r. stwierdzającego, na podstawie jakich dokumentów dokonany został w 
1979 r. wpis do księgi wieczystej uczestnika jako właściciela nieruchomości oraz że wpis 
ten podlegał kontroli w dacie jego dokonania natomiast obecnie sąd wieczystoksięgowy 
nie jest uprawniony do kontroli tej czynności. Podobnie nie stanowi podstawy 
restytucyjnej wznowienia w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. drugi wskazany dokument, 
którym jest decyzja administracyjna z dnia 10 czerwca 1980 r. stwierdzająca okoliczność 
znaną Sądom w sprawie o podział majątku dorobkowego, a niezależnie od tego 
stanowiąca środek dowodowy istniejący już w czasie tego postępowania, z którego 
uczestnik mógł wówczas skorzystać. 

 
4 
Z tych wszystkich względów zażalenie jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu 
na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI