II CZ 128/05

Sąd Najwyższy2006-01-12
SNCywilnepostępowanie cywilnenajwyższy
skarga kasacyjnakoszty sądowezwolnienie od kosztówzażalenieSąd Najwyższypostępowanie cywilneprawa konstytucyjneprawa człowieka

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu ich skargi kasacyjnej, uznając brak podstaw do jej rozpoznania.

Pozwani w zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego domagali się uchylenia decyzji o odrzuceniu ich skargi kasacyjnej oraz całkowitego zwolnienia od opłat. Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżone postanowienie nie zamykało drogi do kontroli przez Sąd Najwyższy, jednak pozwani nie skorzystali z przewidzianych procedur, aby poddać kontroli postanowienie o częściowym zwolnieniu z kosztów. W konsekwencji, zażalenie zostało oddalone.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanych K.P. i B.P. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 września 2005 r., które odrzuciło ich zażalenie na wcześniejsze postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 26 sierpnia 2005 r. oraz skargę kasacyjną od wyroku z dnia 9 marca 2005 r. Pozwani domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia, całkowitego zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej i nadania jej biegu. Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Argumentacja pozwanych opierała się na naruszeniu Konstytucji i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka, poprzez uznanie za niedopuszczalne odwołania od postanowienia o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych, co miało zamknąć im drogę do skorzystania ze skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zaskarżone postanowienie nie zamykało możliwości kontroli przez Sąd Najwyższy. Choć na postanowienie o częściowym zwolnieniu od kosztów wydane przez sąd II instancji zażalenie nie przysługuje, pozwani mogli skorzystać z art. 380 k.p.c. w związku z art. 398^21 k.p.c., aby poddać je kontroli Sądu Najwyższego. Nie skorzystali z tej możliwości, co skutkowało pozbawieniem się kontroli instancyjnej. Sąd Najwyższy podkreślił, że stanowisko Sądu Apelacyjnego było zgodne z wcześniejszymi rozstrzygnięciami, a powodowie dysponują majątkiem wielokrotnie przewyższającym należną opłatę. Wobec braku podstaw do zmiany postanowienia Sądu Apelacyjnego i nieuiszczenia części opłaty w terminie, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 394^1 § 3 k.p.c. w związku z art. 398^14 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale pozwani nie skorzystali z przewidzianej procedury (art. 380 k.p.c. w zw. z art. 398^21 k.p.c.) do poddania tego postanowienia kontroli Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że choć zażalenie na postanowienie o częściowym zwolnieniu od kosztów nie przysługuje, istnieje możliwość poddania go kontroli Sądu Najwyższego w trybie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 398^21 k.p.c. Pozwani nie skorzystali z tej ścieżki, co skutkowało brakiem możliwości kontroli tego postanowienia przez Sąd Najwyższy w ramach zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny (utrzymanie w mocy postanowienia)

Strony

NazwaTypRola
Agencja Nieruchomości Rolnychinstytucjapowód
Gospodarstwo Rolne "S." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapozwany
K.P.osoba_fizycznapozwany
B.P.osoba_fizycznapozwany
W.K.osoba_fizycznapozwany
R.K.osoba_fizycznapozwany
K.M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do orzekania w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do orzekania w przedmiocie zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną.

Pomocnicze

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość poddania kontroli Sądu Najwyższego postanowienia sądu drugiej instancji, które nie kończy postępowania w sprawie.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwani nie skorzystali z przewidzianej procedury kontroli postanowienia o częściowym zwolnieniu od kosztów przez Sąd Najwyższy. Istnieją inne środki prawne umożliwiające kontrolę postanowienia o kosztach, z których pozwani nie skorzystali.

Odrzucone argumenty

Zaskarżone postanowienie narusza Konstytucję i Konwencję o Ochronie Praw Człowieka, zamykając drogę do skargi kasacyjnej. Brak możliwości odwołania się od postanowienia o częściowym zwolnieniu od kosztów jest naruszeniem praw pozwanych.

Godne uwagi sformułowania

nie zamknęło to drogi pozwanym do kontroli zawartego w tym postanowieniu rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego przez Sąd Najwyższy pozbawili się sami przewidzianej przez prawo kontroli instancyjnej postanowienia

Skład orzekający

Antoni Górski

przewodniczący

Józef Frąckowiak

sprawozdawca

Henryk Pietrzkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procedury kasacyjnej i kosztów sądowych, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Jak nie stracić szansy na kasację przez błąd proceduralny? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

0

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 128/05 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 12 stycznia 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Antoni Górski (przewodniczący) 
SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) 
SSN Henryk Pietrzkowski 
 
 
w sprawie z powództwa Agencji Nieruchomości Rolnych  
przeciwko Gospodarstwu Rolnemu "S." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, 
K.P., B.P., W.K., R.K. i K.M. 
o zapłatę , 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 12 stycznia 2006 r., 
zażalenia pozwanych K.P. i B.P.  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 21 września 2005 r., sygn. akt [...],  
 
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Zaskarżonym 
postanowieniem 
Sąd 
Apelacyjny 
odrzucił 
zażalenie 
pozwanych K.P. i B.P. od postanowienia tego Sądu z dnia 26 sierpnia 2005 r. oraz 
odrzucił ich skargę kasacyjna od wyroku tegoż Sądu z dnia 9 marca 2005 r. 
Pozwani w zażaleniu na to postanowienie wnieśli o uchylenie zaskarżonego 
postanowienia i całkowite zwolnienie pozwanych od opłaty od skargi kasacyjnej 
oraz nadanie biegu tej skardze. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący zarzucają naruszenie 
przepisów Konstytucji oraz Konwencji o Ochronie Praw Człowieka. Ich zdaniem 
zawarte w powołanych aktach normatywnych środki gwarantowane pozwanym 
zostały naruszone poprzez uznanie za niedopuszczalne możliwości odwołania się 
od postanowienia zwalniającego ich tylko częściowo od obowiązku ponoszenia 
kosztów sądowych, a w konsekwencji zamknięcie stronie nie posiadającej 
wystarczających środków finansowych możliwości skorzystania z przysługującego 
jej prawa do wniesienia skargi kasacyjnej.  
Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, zaskarżone postanowienie nie 
zamknęło 
stronom możliwości do 
skorzystania 
z 
kontroli 
postanowienia 
o częściowym zwolnieniu ich z obowiązku ponoszenia opłat sądowych przez Sąd 
Najwyższy. Wprawdzie trafnie uznał Sąd Apelacyjny, że na postanowienie 
w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych, wydane przez sąd II instancji 
zażalenie nie przysługuje, to jednak nie zamknęło to drogi pozwanym do kontroli 
zawartego w tym postanowieniu rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego przez Sąd 
Najwyższy.  
Po wydaniu postanowienia o częściowym zwolnieniu ich od obowiązku 
ponoszenia kosztów sądowych, powodowie mogli bądź uiścić częściową opłatę 
w terminie i wtedy ich kasacja zostałaby przesłana do Sądu Najwyższego lub 
w razie nie zapłacenia w terminie i odrzucenia z tego powodu skargi kasacyjnej, 
mogli w zażaleniu na odrzucenie skargi kasacyjnej, wnosić o rozpoznanie 
postanowienia Sądu Apelacyjnego w sprawie odmowy całkowitego zwolnienia 

 
3 
powodów od uiszczenia opłaty sądowej przez Sąd Najwyższy. Skoro jednak 
powodowie nie skorzystali z przewidzianej w art. 380 k.p.c. w związku z art. 39821 
k.p.c., możliwości poddania kontroli wspomnianego postanowienia przez Sąd 
Najwyższy, to tym samym pozbawili się sami przewidzianej przez prawo kontroli 
instancyjnej postanowienia, w którym Sąd Apelacyjny nie zwolnił ich w całości 
z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. 
Tylko na marginesie należy zauważyć, że stanowisko Sądu Apelacyjnego nie 
było odosobnione w rozpoznawanej sprawie i nawiązywało do wcześniejszych 
rozstrzygnięć w sprawie zwolnienia powodów od kosztów sądowych oraz, że 
powodowie dysponują majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa 
wysokość należnej od skargi kasacyjnej opłaty. 
Mając na uwadze, że brak podstaw do zmiany postanowienia Sądu 
Apelacyjnego, zwalniających powodów tylko częściowo od obowiązki wniesienia 
opłaty sądowej od skargi kasacyjnej, skoro nie wnieśli oni części opłaty w terminie 
zakreślonym przez Sąd, nie budzi także zastrzeżeń stanowisko Sądu Apelacyjnego 
w sprawie odrzucenia skargi kasacyjnej. 
Mając na względzie, że zarzuty podniesione w zażaleniu okazały się 
nieusprawiedliwione Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku 
z art. 39814 k.p.c., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI