I CZ 11/16

Sąd Najwyższy2016-04-08
SAOSCywilneochrona konsumentówWysokanajwyższy
ochrona konsumentównieuczciwa praktyka rynkowaterminy procesoweapelacjazażalenierzecznik konsumentówSąd Najwyższypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji Rzecznika Konsumentów, uznając, że termin do jej wniesienia powinien być liczony od daty doręczenia wyroku Rzecznikowi, a nie od daty doręczenia stronie.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Powiatowego Rzecznika Konsumentów na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło apelację Rzecznika od wyroku w sprawie o nieuczciwą praktykę rynkową z powodu złożenia jej po terminie. Sąd Najwyższy uznał zarzuty Rzecznika za zasadne, uchylając zaskarżone postanowienie. Kluczowe było ustalenie prawidłowego terminu do wniesienia apelacji przez Rzecznika.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie Powiatowego Rzecznika Konsumentów w T. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 3 grudnia 2015 r., które odrzuciło apelację Rzecznika od wyroku Sądu Okręgowego w W. dotyczącego stwierdzenia i usunięcia skutków nieuczciwej praktyki rynkowej. Sąd Apelacyjny uznał apelację za złożoną po terminie. Sąd Najwyższy, uwzględniając zarzuty zażalenia dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych (art. 60 § 2 k.p.c., art. 328 § 1 k.p.c., art. 373 i 370 k.p.c.), uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 60 § 2 k.p.c., stosowany do rzecznika konsumentów na mocy art. 634 k.p.c., wiąże go terminami zaskarżenia ustanowionymi dla stron, jednak nie chodzi o terminy w konkretnym postępowaniu, do którego rzecznik wstępuje, ale o terminy ogólne. W analizowanej sprawie, termin do wniesienia apelacji dla Rzecznika powinien być liczony od daty doręczenia mu odpisu wyroku z uzasadnieniem (22 września 2014 r.), co oznaczało, że jego apelacja złożona w ustawowym terminie dwóch tygodni była skuteczna. Sąd Najwyższy podkreślił, że taka wykładnia jest zgodna z literalnym brzmieniem przepisów i umożliwia rzecznika konsumentów realizację jego uprawnienia do wstąpienia do sprawy w każdym stadium.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Termin do wniesienia apelacji przez Powiatowego Rzecznika Konsumentów, który wstąpił do sprawy po wydaniu wyroku, należy liczyć od daty doręczenia mu odpisu wyroku z uzasadnieniem, zgodnie z ogólnymi terminami zaskarżenia ustanowionymi dla stron, a nie od daty doręczenia wyroku stronie postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 60 § 2 k.p.c. w zw. z art. 634 k.p.c. wiąże rzecznika konsumentów terminami zaskarżenia ustanowionymi dla stron, ale nie chodzi o terminy w konkretnym postępowaniu, do którego rzecznik wstąpił. Wykładnia, że rzecznik musiałby wstąpić do sprawy w I instancji, aby móc wnieść apelację w terminie, ograniczałaby jego uprawnienie do wstąpienia w każdym stadium sprawy i nie znajdowała uzasadnienia w przepisach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

Powiatowy Rzecznik Konsumentów w T.

Strony

NazwaTypRola
B. A.osoba_fizycznapowód
T. S.A. w W.spółkapozwany
Powiatowy Rzecznik Konsumentów w T.instytucjauczestnik postępowania (skarżący)

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 60 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten, stosowany do powiatowego rzecznika konsumentów na mocy art. 634 k.p.c., przewiduje, że może on wstąpić do sprawy w każdym jej stadium oraz że wiążą go terminy zaskarżenia orzeczeń ustanowione dla stron. Nie chodzi o terminy zaskarżenia orzeczeń w sprawie, do której wstępuje rzecznik, ale o terminy ustanowione dla stron w każdej sprawie.

k.p.c. art. 634

Kodeks postępowania cywilnego

Stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące powiatowego rzecznika konsumentów.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 3941 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 328 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie przepisu dotyczące sporządzenia uzasadnienia wyroku.

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie przepisu dotyczącego odrzucenia apelacji.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie przepisu dotyczącego odrzucenia apelacji.

k.p.c. art. 369 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa termin do wniesienia apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 60 § 2 k.p.c. poprzez błędne ustalenie terminu do wniesienia apelacji przez Powiatowego Rzecznika Konsumentów. Naruszenie art. 370 i 373 k.p.c. poprzez odrzucenie apelacji wniesionej w terminie. Naruszenie art. 328 § 1 k.p.c. w kontekście uzasadnienia postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

nie chodzi o terminy zaskarżenia orzeczeń w sprawie, do której wstępuje rzecznik, ale o terminy ustanowione dla stron w każdej sprawie termin do wniesienia apelacji wynosi [...] dwa tygodnie licząc od 22 września 2014 r. nie znajduje jednak żadnego uzasadnienia ani w literalnym sformułowaniu tego przepisu, a dodatkowo w istocie eliminuje jego uprawnienie do wstąpienia do sprawy w każdym jej stadium.

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

przewodniczący

Józef Frąckowiak

sprawozdawca

Iwona Koper

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów procesowych dla rzeczników konsumentów oraz ich uprawnień do zaskarżania orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wstąpienia rzecznika do sprawy po wydaniu wyroku w pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony konsumentów i interpretacji przepisów procesowych, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną.

Rzecznik Konsumentów wygrywa z Sądem Apelacyjnym: Kluczowa interpretacja terminów procesowych.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 11/16 POSTANOWIENIE Dnia 8 kwietnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Iwona Koper w sprawie z powództwa B. A. przeciwko T. S.A. w W. przy udziale Powiatowego Rzecznika Konsumentów w T. o stwierdzenie i usunięcie skutków nieuczciwej praktyki rynkowej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 kwietnia 2016 r., zażalenia Powiatowego Rzecznika Konsumentów w T. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 3 grudnia 2015 r., uchyla zaskarżone postanowienie. 2 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił apelację Powiatowego Rzecznika Konsumentów w T. od wyroku Sądu Okręgowego w W. o stwierdzenie i usunięcie skutków nieuczciwej praktyki rynkowej. Zdaniem Sądu II instancji apelacja Powiatowego Rzecznika Konsumentów w T. została złożona po terminie. W zażaleniu Powiatowy Rzecznik Konsumentów w T. zarzucił naruszenia art. 60 § 2 k.p.c., art. 328 § 1 k.p.c., a także art. 373 i 370 k.p.c. i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zarzuty podniesione w zażaleniu zasługują na uwzględnienie. Przede wszystkim trafnie zarzuca skarżący naruszenie art. 60 § 2 k.p.c. Przepis ten, który zgodnie z art. 634 k.p.c. znajduje zastosowanie także do powiatowego rzecznika konsumentów, przewiduje, że może on wstąpić do sprawy w każdym jej stadium oraz że wiążą go terminy zaskarżenia orzeczeń ustanowione dla stron. Wbrew stanowisku wyrażonemu przez Sąd Apelacyjny w zaskarżonym postanowieniu, nie chodzi o terminy zaskarżenia orzeczeń w sprawie, do której wstępuje rzecznik, ale o terminy ustanowione dla stron w każdej sprawie. Gdyby przepis ten odnosił się do terminów ustanowionych dla stron w konkretnym postępowaniu to ograniczałby istotnie uprawnienie rzecznika konsumentów wstępowania do sprawy w każdym jej stadium. Ilustruje to wyraźnie stan faktyczny rozpoznawanej sprawy. Wyrok Sądu Okręgowego w W. wydany został 17 czerwca 2014 r. Powód złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego orzeczenia w ustawowym terminie. Odpis wyroku z uzasadnieniem został mu doręczony w dniu 8 sierpnia 2014 r. Zgodnie z art. 369 k.p.c. termin do wniesienia apelacji dla powoda upłynął 22 sierpnia 2014 r. Powiatowy Rzecznik Konsumentów w T. zgłosił swój udział w sprawie i wniósł o nadesłanie mu odpisu wyroku sądu I instancji wraz z uzasadnieniem w dniu 21 sierpnia 2014 r. Jego wniosek został uwzględniony i w dniu 22 września 2014 r. otrzymał odpis wyroku Sądu Okręgowego z dnia 17 czerwca 2014 r. wraz z uzasadnieniem. Jedynym logicznym wnioskiem, 3 jaki nasuwa się w tej sytuacji jest to, że termin do wniesienia apelacji od tego wyroku wynosi, zgodnie z art. 369 § 1 k.p.c., dwa tygodnie licząc od 22 września 2014 r. Jest to termin ustanowiony dla strony, a rzecznika konsumentów wiąże zgodnie z art. 60 § 2 k.p.c., który ma do niego zastosowanie na podstawie art. 634 k.p.c., taki sam termin jak stronę. O tym, że nie chodzi o termin dla strony w postępowaniu, do którego rzecznik konsumentów wstąpił świadczy kilka ważkich argumentów. Przede wszystkim nie wiadomo, czy termin do wniesienia środka zaskarżenia należałoby liczyć dla strony powodowej, czy pozwanej. Przyjmując, że chodzi o termin liczony dla strony powodowej, to rzecznik konsumentów dla jego zachowania musiałby wstąpić do sprawy jeszcze w I instancji. Tylko wtedy miałby, bowiem tę samą wiedzę, co strona, a w związku z tym możliwość otrzymania odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, w tym samym lub zbliżonym terminie. Tylko wtedy miałby też zagwarantowany racjonalny czas na sporządzenie apelacji. Taka wykładnia art. 60 § 2 k.p.c. w odniesieniu do rzecznika nie znajduje jednak żadnego uzasadnienia ani w literalnym sformułowaniu tego przepisu, a dodatkowo w istocie eliminuje jego uprawnienie do wstąpienia do sprawy w każdym jej stadium. Nie widać, bowiem żadnego racjonalnego uzasadnienia dla wstępowania przez niego do sprawy już po wydaniu wyroku, w szczególności wtedy, gdy uzyska o niej informację na podstawie wyroku z jego uzasadnieniem, który został już dostarczony stronie. Tymczasem dla rzecznika praw konsumentów dopiero taki wyrok może dostarczać argumentów, że jego wstąpienie do sprawy jest potrzebne, aby zachowane zostały wymogi ochrony praw konsumentów. Skoro i zaś art. 633 k.p.c. przyznaje rzecznikowi konsumentów uprawnienie do wstąpienia do sprawy w każdym jej stadium, to proponowana w zaskarżonym postanowieniu wykładnia art. 60 § 2 k.p.c., jako wyraźnie z nią sprzeczna musi zostać odrzucona. Jeżeli brak było podstaw do odrzucenia apelacji Powiatowego Rzecznika Prawa Konsumentów to niewątpliwie zaskarżone postanowienie narusza także art. 370 i 373 k.p.c. oraz art. 328 § 1 k.p.c. Pomimo, że wniosek Rzecznika o dostarczenie wyroku z uzasadnieniem został złożony w terminie przewidzianym a art. 328 § 1 k.p.c., Sąd Apelacyjny, sporządzoną i złożoną w ustawowym terminie apelację, odrzucił. 4 Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 1 k.p.c., orzekł jak w sentencji. aj eb

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI