I CZ 11/14

Sąd Najwyższy2014-03-19
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
rozgraniczenienieruchomościgraniceprawo rzeczowepostępowanie cywilneapelacjazażaleniesąd najwyższyprawo geodezyjne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji, uznając, że apelacja była niedopuszczalna z powodu braku substratu zaskarżenia i niewyczerpania postępowania administracyjnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, który odrzucił apelację w części dotyczącej rozgraniczenia działek ewidencyjnych. Sąd Najwyższy uznał, że apelacja była niedopuszczalna, ponieważ Sąd pierwszej instancji nie rozstrzygnął kwestii rozgraniczenia tych działek, a właściwym środkiem byłby wniosek o uzupełnienie postanowienia. Ponadto, postępowanie sądowe w sprawie rozgraniczenia wymagało wyczerpania trybu administracyjnego, co nie miało miejsca w odniesieniu do spornych działek. W związku z tym zażalenie zostało oddalone.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 marca 2014 r. rozpoznał zażalenie uczestników postępowania J. W. i Z. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w T. z dnia 14 lutego 2013 r., którym odrzucono apelację Z. S. od postanowienia Sądu pierwszej instancji w zakresie rozgraniczenia działek ewidencyjnych nr 106/7 i 106/4. Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślono, że Sąd pierwszej instancji w postanowieniu kończącym postępowanie w ogóle nie wypowiedział się co do rozgraniczenia działek 106/7 i 106/4. W takiej sytuacji właściwym środkiem prawnym byłby wniosek o uzupełnienie postanowienia, a nie apelacja. Brak takiego wniosku skutkował odrzuceniem apelacji z powodu braku substratu zaskarżenia. Dodatkowo, wskazano, że postępowanie sądowe w sprawie rozgraniczenia musi być poprzedzone wyczerpaniem trybu administracyjnego, zgodnie z ustawą Prawo geodezyjne i kartograficzne. Organ administracyjny przekazał sądowi do rozpoznania jedynie sprawę w przedmiocie rozgraniczenia działki nr 106/4 z działką nr 106/3, co oznacza, że droga sądowa otworzyła się tylko w tym zakresie. Sąd drugiej instancji, odrzucając apelację, postąpił prawidłowo, a wobec tego zażalenie podlegało oddaleniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, apelacja w takim przypadku nie jest dopuszczalna z powodu braku substratu zaskarżenia. Właściwym środkiem jest wniosek o uzupełnienie postanowienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że jeśli sąd pierwszej instancji nie rozstrzygnął merytorycznie o żądaniu, apelacja jest niedopuszczalna, a strona powinna wystąpić z wnioskiem o uzupełnienie orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Starosta M. (w kontekście utrzymania w mocy postanowienia o odrzuceniu apelacji)

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznawnioskodawca
J. W.osoba_fizycznauczestnik
A. W.osoba_fizycznauczestnik
M. W.osoba_fizycznauczestnik
M. W.osoba_fizycznauczestnik
Z. S.osoba_fizycznauczestnik
Skarb Państwa - Starosta M.organ_państwowyuczestnik

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

u.p.g.k. art. 33 § 3

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Postępowanie sądowe w sprawie o rozgraniczenie musi być poprzedzone wyczerpaniem trybu administracyjnego.

u.p.g.k. art. 34 § 2

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Postępowanie sądowe w sprawie o rozgraniczenie musi być poprzedzone wyczerpaniem trybu administracyjnego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak substratu zaskarżenia w apelacji, gdyż sąd pierwszej instancji nie rozstrzygnął merytorycznie o rozgraniczeniu działek. Konieczność wyczerpania trybu administracyjnego przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie o rozgraniczenie. Prawidłowość odrzucenia apelacji przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 373 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Zaskarżone orzeczenie jest błędne (zarzut skarżących).

Godne uwagi sformułowania

w takiej sytuacji jako właściwy środek prawny wchodził ewentualnie w rachubę wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu pierwszej instancji apelacja w powyższym zakresie z powodu braku substratu zaskarżenia podlegała odrzuceniu organ administracyjny (...) przekazał Sądowi do dalszego rozpoznania jedynie sprawę w przedmiocie rozgraniczenia działki nr 106/4 z działką nr 106/3 postępowanie sądowe w sprawie o rozgraniczenie musi być poprzedzone (...) wyczerpaniem trybu administracyjnego sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym apelację, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez sąd pierwszej instancji

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

przewodniczący, sprawozdawca

Wojciech Katner

członek

Iwona Koper

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność apelacji w sprawach o rozgraniczenie, wymogi formalne postępowania rozgraniczeniowego, stosowanie art. 373 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku rozstrzygnięcia merytorycznego przez sąd pierwszej instancji oraz wymogów postępowania rozgraniczeniowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności apelacji w sprawach o rozgraniczenie nieruchomości oraz konieczności wyczerpania drogi administracyjnej, co jest ważne dla praktyków prawa rzeczowego.

Kiedy apelacja od rozgraniczenia nieruchomości nie ma sensu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 11/14
POSTANOWIENIE
Dnia 19 marca 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Wojciech Katner
‎
SSN Iwona Koper
w sprawie z wniosku J. P.
‎
przy uczestnictwie J. W., A. W., M. W.,
‎
M. W., Z. S. i Skarbu Państwa - Starosty M.
‎
o rozgraniczenie działek,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
‎
w Izbie Cywilnej w dniu 19 marca 2014 r.,
‎
zażalenia uczestników J. W. i Z. S.
‎
na postanowienie Sądu Okręgowego w T.
‎
z dnia 14 lutego 2013 r.,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 14 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w T. odrzucił apelację uczestniczki postępowania Z. S. od zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji w zakresie rozgraniczenia działek ewidencyjnych o numerach 106/7 i 106/4, natomiast w pozostałym zakresie apelację oddalił.
W zażaleniu na wskazane postanowienie w części dotyczącej odrzucenia apelacji uczestnicy postępowania J. W. i Z. S. domagają się jego uchylenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Ustosunkowując się do zarzutu skarżących, że zaskarżone orzeczenie jest błędne, należy przede wszystkim zwrócić uwagę na dwie zasadnicze okoliczności procesowe. Po pierwsze, Sąd drugiej instancji rozpatrując apelację uczestniczki postępowania Z. S. trafnie podkreślił, iż Sąd pierwszej instancji w  postanowieniu kończącym postępowanie w ogóle nie wypowiedział się - ani formalnie, ani merytorycznie - co do rozgraniczenia działki o numerze ewidencyjnym 106/7 z działką o numerze 106/4. Abstrahując tymczasowo od pozostałych realiów proceduralnych sprawy, trzeba więc stwierdzić, że w takiej sytuacji jako właściwy środek prawny wchodził ewentualnie w rachubę wniosek o  uzupełnienie postanowienia Sądu pierwszej instancji. Skoro zaś nie został on wykorzystany, to  jest  oczywiste, że apelacja w powyższym zakresie z powodu braku substratu zaskarżenia  podlegała odrzuceniu. Po drugie zaś, należy zauważyć, że złożenie takiego wniosku nie byłoby zresztą celowe, gdyż organ administracyjny (Wójt Gminy  M.) po   przeprowadzeniu w ramach swojej kompetencji postępowania rozgraniczeniowego przekazał Sądowi do dalszego rozpoznania jedynie sprawę  w przedmiocie rozgraniczenia działki nr 106/4 z działką nr 106/3.  Oznacza  to, że jedynie w tym zakresie nastąpiło otwarcie drogi sądowej. Jak  bowiem wiadomo, w myśl art. 33 ust. 3 i art. 34 ust. 2 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne  i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) postępowanie sądowe w sprawie o rozgraniczenie musi być poprzedzone (z  pewnym wyjątkiem, który w sprawie nie jest aktualny) wyczerpaniem trybu  administracyjnego.
Zgodnie z art. 373 k.p.c., sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym apelację, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez sąd pierwszej instancji. Sąd drugiej instancji wyręczając Sąd Rejonowy postąpił zatem prawidłowo, co oznacza, że zażalenie podlegało oddaleniu.
Wobec trafnego odrzucenia apelacji w omówionej części bezprzedmiotowe jest ustosunkowywanie się  przez Sąd Najwyższy do innych zarzutów zawartych w zażaleniu.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. (art. 398
4
w zw. z art. 394
1
§
3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI