I CZ 105/10

Sygn. akt I CZ 105/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 5 listopada 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Iwona Koper 
SSN Zbigniew Kwaśniewski 
 
w sprawie z powództwa M. W., C. W., G. K. i M. W. 
przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń (...) S.A. w W. 
o odszkodowanie, zadośćuczynienie i rentę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 listopada 2010 r., 
zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 kwietnia 2010 r., 
sygn. akt VI ACa (…), 
 
1) 
oddala 
zażalenie 
na 
postanowienie 
o 
odrzuceniu 
zażalenia 
na 
postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. akt VI ACa 
(…) w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, 
2) 
odrzuca zażalenie w pozostałej części. 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Apelacyjny w sprawie z powództwa M. W., C. W., G. K., M. W. przeciwko 
Towarzystwu Ubezpieczeń (...) S.A. w W. o odszkodowanie, zadośćuczynienie i rentę, 
postanowieniem z 18 lutego 2010 r. odrzucił wniosek powodów o przywrócenie terminu 
do złożenia wniosku o zwolnienie powodów od kosztów całego postępowania 
kasacyjnego, a nadto postanowieniem z tej samej daty odrzucił skargę kasacyjną 
powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego z 27 czerwca 2008 r. wskazując w 
uzasadnieniu, że została wniesiona po terminie. 

 
2 
Powodowie zaskarżyli oba wyżej wymienione postanowienia. Sąd Apelacyjny 
wezwał pełnomocnika powodów do usunięcia braków formalnych zażalenia na 
postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej przez wskazanie wartości 
przedmiotu zaskarżenia w odniesieniu do każdego z powodów wyjaśniając przy tym, że 
chodzi o przypisanie tych wartości do każdej z osób występujących po stronie 
powodowej. W wykonaniu wezwania do usunięcia braków pełnomocnik powodów wniósł 
pismo procesowe, w którym podał, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi: 324.100 
zł; 284.500 zł; 384.700 zł; 393.500 zł. 
Sąd Apelacyjny postanowieniem z 30 kwietnia 2010 r. odrzucił oba zażalenia. W 
uzasadnieniu wyjaśnił, że zażalenie na postanowienie w przedmiocie odrzucenia 
wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest 
dopuszczalne bowiem nie podlega zaskarżeniu jako postanowienie, które nie kończy 
postępowania w sprawie. Odnosząc się z kolei do zażalenia na postanowienie w 
przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej wskazał, że było ono dotknięte brakami 
formalnymi, których pełnomocnik powodów mimo wezwania nie usunął. Wyjaśnił, że 
pełnomocnik powodów pomimo zobowiązania do wskazania wartości przedmiotu 
zaskarżenia w odniesieniu do każdego z powodów w piśmie procesowym z 19 kwietnia 
2010 r. wymienił tylko te wartości, natomiast nie podał, którego powoda (spośród 
czterech) dotyczą poszczególne wartości. Sąd wskazał, że ponieważ wartości te są 
różne nie można ustalić jaka jest wartość przedmiotu zaskarżenia w przypadku każdego 
powoda, zaś Sąd nie jest władny decydować i dokonywać za stronę wyboru i 
przyporządkowywać poszczególne kwoty osobom skarżącym rozstrzygnięcie. Sąd 
Apelacyjny wskazał nadto, że w dotychczasowym postępowaniu pełnomocnik powoda 
omawianej kwestii nie uszczegółowił, a jedynie tylko wyliczał sporne kwoty, nie ma więc 
dostatecznego oparcia w materiale sprawy, aby określone cztery wartości przedmiotu 
zaskarżenia konkretnie przyjąć. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienia sądu drugiej 
instancji należące do jednej z trzech kategorii wymienionych w art. 3941 § 1 i 2 k.p.c.: 1) 
odrzucające skargę kasacyjną lub skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem 
prawomocnego orzeczenia; 2) co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem 
rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji; 3) kończące postępowanie w sprawie, wydane 
w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna z wyjątkiem postanowień, o 

 
3 
których mowa w art. 3981, a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania 
zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. 
Zaskarżone postanowienie Sądu drugiej instancji w przedmiocie odrzucenia 
zażalenia na postanowienie tegoż Sądu w przedmiocie odrzucenia wniosku o 
przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie należy do żadnej z wyżej 
wymienionych kategorii, w szczególności nie jest postanowieniem, które kończy 
postępowania w sprawie, zatem w świetle art. 3941 k.p.c. nie przysługuje na nie 
zażalenie do Sądu Najwyższego. Dlatego Sąd Najwyższy na podstawie art. 373 k.p.c. w 
zw. z art. 3941 § 3, 39821 k.p.c. odrzucił zażalenie w tej części. 
Zgodnie z art. 1261 § 1 k.p.c. w każdym piśmie procesowym należy podać 
wartość przedmiotu sporu lub wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości 
zależy właściwość rzeczowa sądu, wysokość opłaty lub dopuszczalność środka 
odwoławczego, a przedmiotem sprawy nie jest oznaczona kwota pieniężna. Wymóg 
wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia niewątpliwie dotyczy również zażalenia 
wnoszonego do Sądu Najwyższego (art. 1261 § 1 k.p.c. w zw. z art. 394 § 3 i 3941 § 3 
k.p.c.). W wypadku zażalenia określenie wartości przedmiotu zaskarżenia może 
spełniać kilka funkcji. Przede wszystkim, od wartości tej uzależniona jest wysokość 
opłaty sądowej od zażalenia. Określenie wartości przedmiotu zaskarżenia ma też 
znaczenie dla ustalenia wysokości przysługującego pełnomocnikowi wynagrodzenia 
zgodnie z § 6, § 11 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie 
oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej 
z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348). Na problem ten Sąd Najwyższy zwrócił uwagę w 
kilku orzeczeniach (zob. np. postanowienie SN z 5 marca 2010 r., IV CZ 5/10, nie publ; 
uchwała SN z 27 marca 2008 r., III CZP 7/08, OSNC 2009, nr 4, poz. 55). 
W wypadku, gdy w sprawie po stronie powodowej występuje kilka podmiotów zaś 
przedmiotem sprawy są roszczenia lub zobowiązania jednego rodzaju i oparte na 
jednakowej podstawie faktycznej i prawnej wówczas wartość przedmiotu sporu, w 
konsekwencji również zaskarżenia obliczana jest oddzielnie dla każdego z tych 
podmiotów, stosownie do przysługujących im roszczeń, chociażby ze względu na 
potrzebę ustalenia wysokości opłaty, która każdy ze współuczestników powinien uiścić 
(art. 4 ust. 1 u.k.s.c.). Jak trafnie wyjaśnił to Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 
maja 1998 r., III CZ 69/98, (Wokanda 1998 nr 9, poz. 7) przy współuczestnictwie 

 
4 
formalnym (art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c.) jest tyle wartości przedmiotów sporu (zaskarżenia) ilu 
jest współuczestników wnoszących jedno pismo procesowe. 
W niniejszej sprawie niewątpliwie występuje współuczestnictwo formalne po 
stronie powodowej, zaś powodowie reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika 
wnosząc zażalenie nie wskazali wartości przedmiotu zaskarżenia w sposób powyżej 
opisany. Pierwotnie zażalenie w ogóle nie zawierało tego elementu formalnego, zaś 
pełnomocnik powodów wezwany do jego uzupełnienia, w wyraźny, jednoznaczny 
sposób przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia w odniesieniu do każdego z 
powodów, podał tylko cztery kwoty, nie wyjaśniając przy tym, których konkretnie 
współuczestników kwoty te dotyczą. Trafnie Sąd Apelacyjny podniósł, w uzasadnieniu 
zaskarżonego orzeczenia, że wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia jest 
obowiązkiem strony i w tym zakresie sąd nie może decydować za stronę. 
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z 
art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie w tym zakresie.