I CZ 104/09

Sąd Najwyższy2010-01-21
SNCywilnespadkiŚrednianajwyższy
spadekstwierdzenie nabycia spadkuopłata sądowaapelacjakoszty sądowekodeks postępowania cywilnegoustawa o kosztach sądowych

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie o odrzuceniu apelacji, uznając ją za wadliwie opłaconą.

Sąd Okręgowy odrzucił apelację wnioskodawcy od postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku z powodu wadliwego opłacenia. Wnioskodawca wnosił o stwierdzenie nabycia spadku po dwóch osobach, opłacając apelację kwotą 100 zł, podczas gdy zgodnie z przepisami powinna być opłacona wyższą kwotą lub podzielona na dwie opłaty. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając prawidłowość odrzucenia apelacji z powodu jej wadliwego opłacenia przez profesjonalnego pełnomocnika.

Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w W., które odrzuciło jego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w N. w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. Sąd Rejonowy pierwotnie stwierdził nabycie spadku po M. G. na rzecz jej męża A. G. oraz dzieci S. G., J. P. i J. G. w częściach po ¼, a następnie stwierdził nabycie spadku po A. G. przez jego dzieci S. G., J. P. i J. G. w częściach po 1/3. Wnioskodawca S. G. wniósł apelację od tego postanowienia, opłacając ją kwotą 100 zł. Sąd Okręgowy odrzucił apelację, wskazując na wadliwe jej opłacenie, gdyż powinna być opłacona wyższą kwotą lub podzielona na dwie opłaty, skoro dotyczyła stwierdzenia nabycia spadku po dwóch osobach. Pełnomocnik wnioskodawcy został wezwany do uzupełnienia opłaty, jednak jego wyjaśnienia nie rozwiały wątpliwości sądu. W zażaleniu do Sądu Najwyższego pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów dotyczących kosztów sądowych, argumentując, że opłata 100 zł była właściwa. Sąd Najwyższy, analizując przepisy ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, uznał, że apelacja została wadliwie opłacona. Stwierdził, że od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku pobiera się opłatę stałą w kwocie 50 zł, jednakże od apelacji w takiej sprawie pobiera się opłatę stałą w kwocie 100 zł, co wynika z przepisu szczególnego. Ponieważ apelacja dotyczyła stwierdzenia nabycia spadku po dwóch osobach, a pełnomocnik nie wykazał, że opłata została uiszczona prawidłowo, Sąd Najwyższy uznał, że obie apelacje należy traktować jako wadliwie opłacone. Zgodnie z ówcześnie obowiązującym art. 1302 § 3 k.p.c., taka apelacja podlegała odrzuceniu. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Opłata od apelacji w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku wynosi 100 złotych, zgodnie z art. 50 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Jeśli apelacja dotyczy stwierdzenia nabycia spadku po dwóch osobach, a pełnomocnik nie wykazał prawidłowego opłacenia, apelacja podlega odrzuceniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 18 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych, który stanowi, że przepisy dotyczące opłaty od wniosku stosuje się do apelacji, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepis art. 50 pkt 1 tej ustawy jest przepisem szczególnym, który określa opłatę od apelacji w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku na 100 zł. Sąd uznał, że wadliwe opłacenie apelacji przez profesjonalnego pełnomocnika skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w W.

Strony

NazwaTypRola
S. G.osoba_fizycznawnioskodawca
R. P.osoba_fizycznauczestnik
I. T.osoba_fizycznauczestnik
O. P.osoba_fizycznauczestnik
E. G.osoba_fizycznauczestnik
P. G.osoba_fizycznauczestnik
P. G.osoba_fizycznauczestnik
M. G.osoba_fizycznaspadkodawca
A. G.osoba_fizycznaspadkodawca
J. P.osoba_fizycznaspadkobierca
J. G.osoba_fizycznaspadkobierca

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 1302 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Apelacja wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika, która była wadliwie opłacona, podlegała odrzuceniu.

u.k.s.c. art. 50 § pkt 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od apelacji w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku.

Pomocnicze

u.k.s.c. art. 18 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Przepisy ustawy przewidujące pobranie opłaty od wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie stosuje się również do opłaty od apelacji, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

u.k.s.c. art. 18 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Przepisy ustawy przewidujące pobranie opłaty od wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie stosuje się również do opłaty od apelacji, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

u.k.s.c. art. 49 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku pobiera się opłatę stałą w kwocie 50 złotych.

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 8 § ust. 1

Przepisy nowej ustawy stosuje się do postępowań wszczętych po dniu wejścia ustawy w życie.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Apelacja została wadliwie opłacona, co skutkuje jej odrzuceniem. Przepis art. 50 pkt 1 u.k.s.c. jest przepisem szczególnym określającym opłatę od apelacji w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Wadliwe opłacenie apelacji przez profesjonalnego pełnomocnika podlegało odrzuceniu na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Opłata w kwocie 100 zł była właściwa, niezależnie od liczby spadkodawców. Pełnomocnik wniósł opłatę w należytej wysokości od jednego ze skarżonych rozstrzygnięć.

Godne uwagi sformułowania

Ta jednoznaczność oraz fakt występowania w sprawie fachowego pełnomocnika uniemożliwiają przyjęcie innej interpretacji opłaty od apelacji. Skutki wadliwego opłacenia apelacji przez fachowego pełnomocnika w dacie kwestionowanego rozstrzygnięcia regulował art. 1302 § 3 k.p.c. Przedstawiona zaś w zażaleniu interpretacja art. 18 ust. 2 w związku z ust. 1 u.k.s.c. nie mieści się w granicach poprawnej wykładni prawa.

Skład orzekający

Marek Sychowicz

przewodniczący

Marian Kocon

członek

Krzysztof Pietrzykowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat sądowych od apelacji w sprawach spadkowych oraz skutków wadliwego ich uiszczenia przez profesjonalnych pełnomocników."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania orzeczenia, w szczególności przepisów o kosztach sądowych i procedurze odrzucania apelacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z opłatami sądowymi, co jest istotne dla praktyków prawa, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Wadliwa opłata apelacji spadkowej – kiedy sąd odrzuci Twoje pismo?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 104/09 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 21 stycznia 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Marek Sychowicz (przewodniczący) 
SSN Marian Kocon 
SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) 
 
w sprawie z wniosku S. G. 
przy uczestnictwie R. P., I. T., O. P., E. G., P. G., P. G. 
o stwierdzenie nabycia spadku, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej 
w dniu 21 stycznia 2010 r., 
zażalenia wnioskodawcy 
na postanowienie Sądu Okręgowego w W. 
z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt IV Ca (….), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Rejonowy w N. postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2008 r. stwierdził, że na 
podstawie ustawy spadek po M. G. nabyli jej mąż A. G. oraz dzieci S. G., J. P. i J. G. w 
częściach po ¼, oraz że spadek po A. G. nabyły dzieci S. G., J. P. i J. G. w częściach 
po 1/3. Apelację od tego postanowienia wniósł wnioskodawca S. G. Sąd Okręgowy w W. 
postanowieniem z dnia 26 marca 2009 r. odrzucił apelację. Podkreślił, że apelacja 
została opłacona w chwili jej wniesienia przez profesjonalnego pełnomocnika opłata 
stałą w kwocie 100, a nie 200 złotych, chociaż wnioskodawca wnosił o stwierdzenie 

 
2 
nabycia po dwóch osobach (M. G. i A. G.). Pełnomocnik wnioskodawcy został wezwany 
zarządzeniem Sądu Rejonowego z dnia 11 marca 2009 r. do wskazania w terminie 7 dni 
pod rygorem odrzucenia apelacji, od którego z rozstrzygnięć Sądu Rejonowego została 
wniesiona opłata w kwocie 100 złotych. W odpowiedzi pełnomocnik wskazał, że opłata 
została uiszczona od obu rozstrzygnięć (po 50 złotych). 
W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego pełnomocnik wnioskodawcy 
zarzucił naruszenie art. 1302 § 3 k.p.c. w związku z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 11 
sierpnia 2008 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 
ze zm.; dalej u.k.s.c.). Jego zdaniem, w art. 18 ust. 2 u.k.s.c. nie został użyty zwrot „lub 
jego samodzielnej części” jak w art. 18 ust. 1 u.k.s.c., a więc opłata wynosi 100 złotych 
niezależnie od tego, po ilu osobach stwierdzono nabycie spadku jednym zaskarżonym 
postanowieniem. Alternatywnie pełnomocnik wniósł o uznanie, iż opłata w należytej 
wysokości została wniesiona od postanowienia w przedmiocie nabycia spadku po A. G. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Skarżący wniósł zażalenie oparte na dwóch podstawach. Po pierwsze twierdzi, 
że pismo pełnomocnika z dnia 18 marca 2009 r. wyjaśniające wyliczenie opłaty zawiera 
oczywisty błąd. Nie można się z tym zgodzić, ponieważ z pisma tego jednoznacznie 
wynika, że jego autor uważał, iż wniósł stosowną opłatę za dwie osoby. Po drugie, 
pełnomocnik twierdzi, że wniesioną opłatę należy przyjąć jako w pełni opłaconą apelację 
od jednego ze skarżonych rozstrzygnięć. Uniemożliwia to jednak powoływane pismo 
pełnomocnika, w którym stwierdza się wyraźnie, że wniesiono opłatę dwa razy po 50 
złotych, a nie jeden raz 100 zł. Ta jednoznaczność oraz fakt występowania w sprawie 
fachowego pełnomocnika uniemożliwiają przyjęcie innej interpretacji opłaty od apelacji. 
W konsekwencji obie apelacje należy uznać za wadliwie opłacone. 
Skutki wadliwego opłacenia apelacji przez fachowego pełnomocnika w dacie 
kwestionowanego rozstrzygnięcia regulował art. 1302 § 3 k.p.c., zgodnie z którym taka 
apelacja podlegała odrzuceniu. Wspomniany przepis został uchylony przez ustawę z 
dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz 
niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 234, poz. 1571), która weszła w życie dnia 1 lipca 
2009 r. Jednakże, zgodnie z intertemporalnym przepisem art. 8 ust. 1 tej ustawy, jej 
przepisy stosuje się do postępowań wszczętych po dniu wejścia ustawy w życie, nie 
mają zaś miejsca wyjątki od tej reguły określone w ust. 2-5. 

 
3 
Zgodnie z art. 18 ust. 2 u.k.s.c., przepisy ustawy przewidujące pobranie opłaty od 
wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie stosuje się również do opłaty od 
apelacji, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Od wniosku o stwierdzenie 
nabycia spadku pobiera się opłatę stałą w kwocie 50 złotych (art. 49 ust. 1 pkt 1 
u.k.s.c.). Jednakże przepisem szczególnym, który stanowi inaczej (art. 18 ust. 2 
u.k.s.c.), jest art. 50 pkt 1 u.k.s.c., według którego opłatę stałą w kwocie 100 złotych 
pobiera się od m. in. od apelacji w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. 
Przedstawiona zaś w zażaleniu interpretacja art. 18 ust. 2 w związku z ust. 1 u.k.s.c. nie 
mieści się w granicach poprawnej wykładni prawa. 
Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w związku z 
art. 3941 § 1 i 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI