I CZ 102/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że skarżący nie wykazał podstaw do wznowienia.
Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących wznowienia postępowania z powodu rzekomego oparcia poprzedniego orzeczenia na podrobionym dokumencie lub uzyskanego za pomocą przestępstwa. Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił tych twierdzeń i nie wykazał obiektywnej niemożności skorzystania z dowodów w poprzednim postępowaniu. W konsekwencji zażalenie zostało oddalone.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie M.B. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 20 grudnia 2016 r., które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 6 lutego 2015 r. Skarżący zarzucał naruszenie art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. (orzeczenie oparte na podrobionym dokumencie), art. 403 § 2 k.p.c. (niemożność skorzystania z dowodów) oraz art. 410 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił nadzwyczajny charakter skargi o wznowienie postępowania i konieczność ścisłej interpretacji przepisów. Zważył, że skarga nie opiera się na ustawowej podstawie, gdy podana podstawa nie odpowiada wzorcowi lub nie wystąpiła w rzeczywistości. Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę, gdyż skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności uprawdopodobniających oparcie poprzedniego orzeczenia na podrobionym dokumencie lub uzyskanego za pomocą przestępstwa. Twierdzenia o nieistniejącym dokumencie nie są równoznaczne z jego podrobieniem. Ponadto, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przesłanka obiektywności w art. 403 § 2 k.p.c. dotyczy dowodów, o których istnieniu strona nie wiedziała i nie mogła wiedzieć, a nie dowodów, których nie powołano z powodu opieszałości czy zaniedbania. Argumentacja skarżącego o niemożności dotarcia do dokumentu była bezzasadna. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako bezzasadne i, ze względu na trudną sytuację majątkową skarżącego, odstąpił od obciążenia go kosztami postępowania zażaleniowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący musi uprawdopodobnić istnienie podstawy wznowienia, a samo twierdzenie o podrobionym dokumencie, bez dowodów, nie jest wystarczające.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga o wznowienie postępowania ma charakter nadzwyczajny i wymaga ścisłej interpretacji przepisów. Skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności uprawdopodabniających oparcie poprzedniego orzeczenia na podrobionym dokumencie lub uzyskanego za pomocą przestępstwa. Twierdzenie o nieistniejącym dokumencie nie jest równoznaczne z jego podrobieniem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Apelacyjny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.B. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Bank [...] S.A. | spółka | powód |
| W.P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M.B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 403 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa wznowienia postępowania, gdy orzeczenie zostało wydane na podstawie dokumentu podrobionego lub przerobionego.
k.p.c. art. 403 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa wznowienia postępowania, gdy strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu z okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, z przyczyn obiektywnych.
k.p.c. art. 410 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, gdy nie opiera się ona na ustawowej podstawie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń.
k.p.c. art. 398
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące kasacji, w tym art. 398^14 w zw. z art. 394^1 § 3 k.p.c. stosowane do zażalenia.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada słuszności w zakresie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak uprawdopodobnienia przez skarżącego podstaw wznowienia postępowania (podrobiony dokument, niemożność skorzystania z dowodów). Niespełnienie przesłanki obiektywności w kontekście niemożności skorzystania z dowodów.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie skargi o wznowienie postępowania pomimo iż orzeczenie zostało wydane w oparciu o dokument podrobiony lub przerobiony. Zarzut naruszenia art. 403 § 2 k.p.c. poprzez bezzasadne uznanie, iż skarżący nie wykazał, ze nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu z okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Zarzut naruszenia art. 410 § 1 k.p.c. poprzez bezzasadne uznanie, że w niniejszej sprawie istnieją podstawy do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania.
Godne uwagi sformułowania
skarga o wznowienie postępowania, funkcjonalnie spełniająca rolę środka zaskarżenia sensu largo, jest formalnie zmodyfikowaną postacią powództwa o złożonym charakterze. Nadzwyczajny charakter skargi, skutkującej wzruszaniem prawomocnych orzeczeń sądowych wbrew zasadzie ich nienaruszalności (art. 365 § 1 k.p.c.), oznacza że regulujące ją przepisy muszą być interpretowane ściśle. skarga o wznowienie nie opiera się na ustawowej podstawie nie tylko wówczas, gdy podana w niej podstawa nie odpowiada wzorcowi którejkolwiek z podstaw wskazanych w kodeksie, lecz także wtedy, gdy podstawa ta odpowiada wprawdzie temu wzorcowi, ale w rzeczywistości nie wystąpiła. zachodzi różnica pomiędzy badaniem dopuszczalności skargi o wznowienie a badaniem, czy wznowienie jest dopuszczalne, a więc, czy rzeczywiście istnieje podstawa wznowienia podana w skardze o wznowienie i czy wobec tego oparta na niej skarga jest tym samym uzasadniona. Na etapie badania dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania ustalenie, czy opiera się ona na ustawowej podstawie, powinno być dokonane na podstawie okoliczności i twierdzeń w niej zawartych, bez weryfikowania ich prawdziwości. Hipotezą art. 403 § 2 k.p.c. odnoszącego się do innej restytucyjnej podstawy wznowienia objęte są takie środki dowodowe, które istniały w czasie postępowania, o którego wznowienie wnosi strona, a jednocześnie nie mogły być w tym postępowaniu wykorzystane z przyczyn obiektywnych. Do nowości nie zalicza się dowodów, które nie zostały przez stronę powołane na skutek opieszałości, zaniedbania, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby ich powołania. Własne subiektywne przeświadczenie o niemożności sięgnięcia do kwestionowanego dokumentu nie stanowi podstawy wznowienia postępowania.
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
przewodniczący
Mirosław Bączyk
członek
Anna Owczarek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania, w szczególności dotyczących podrobienia dokumentu i niemożności skorzystania z dowodów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych przez skarżącego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe, choć techniczne, kwestie proceduralne dotyczące wznowienia postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Kiedy można wznowić prawomocnie zakończone postępowanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe pułapki proceduralne.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CZ 102/17 POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Anna Owczarek (sprawozdawca) w sprawie ze skargi M.B. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 6 lutego 2015 r., sygn. akt I ACa […] w sprawie z powództwa Banku [...] S.A. w [...] przeciwko W.P. i M.B. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 listopada 2017 r., zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt I ACa […], 1) oddala zażalenie, 2) oddala wniosek Banku [...] S.A. w [...] o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE P ostanowieniem z dnia 20 grudnia 2016 r. Sąd Apelacyjny w [...] w sprawie z powództwa Banku [...] S.A. w [...] przeciwko W.P. i M.B. o zapłatę, zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 6 lutego 2015 r., odrzucił skargę pozwanego M.B. o wznowienie postępowania. Zażalenie na postanowienie wniósł do Sądu Najwyższego skarżący M.B., zarzucając naruszenie art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie skargi o wznowienie postępowania pomimo iż orzeczenie zostało wydane w oparciu o dokument podrobiony lub przerobiony; art. 403 § 2 k.p.c. poprzez bezzasadne uznanie, iż skarżący nie wykazał, ze nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu z okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy; art. 410 § 1 k.p.c. poprzez bezzasadne uznanie, że w niniejszej sprawie istnieją podstawy do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy zważył: Zgodnie z obecnymi poglądami orzecznictwa i piśmiennictwa skarga o wznowienie postępowania, funkcjonalnie spełniająca rolę środka zaskarżenia sensu largo, jest formalnie zmodyfikowaną postacią powództwa o złożonym charakterze. Nadzwyczajny charakter skargi, skutkującej wzruszaniem prawomocnych orzeczeń sądowych wbrew zasadzie ich nienaruszalności ( art. 365 § 1 k.p.c.), oznacza że regulujące ją przepisy muszą być interpretowane ściśle. Zażalenie kwestionuje wykładnię i w następstwie nieprawidłowe zastosowanie art. 410 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela stanowisko, że skarga o wznowienie nie opiera się na ustawowej podstawie nie tylko wówczas, gdy podana w niej podstawa nie odpowiada wzorcowi którejkolwiek z podstaw wskazanych w kodeksie, lecz także wtedy, gdy podstawa ta odpowiada wprawdzie temu wzorcowi, ale w rzeczywistości nie wystąpiła (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2005 r., IV CO 6/05, Biul. SN 2005, nr 9, s. 18, z dnia 10 lutego 2006 r., I PZ 33/05, OSNP 2007, nr 3 - 4, poz. 48, z dnia 24 stycznia 2007 r., III CZ 1/07, z dnia 17 czerwca 2010 r., III CZ 18/10, z dnia 20 maja 2011 r., III CO 5/11, OSNC 2012, nr 2, poz. 21). Przypomnieć trzeba, że zachodzi różnica pomiędzy badaniem dopuszczalności skargi o wznowienie a badaniem, czy wznowienie jest dopuszczalne, a więc, czy rzeczywiście istnieje podstawa wznowienia podana w skardze o wznowienie i czy wobec tego oparta na niej skarga jest tym samym uzasadniona. Na etapie badania dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania ustalenie, czy opiera się ona na ustawowej podstawie, powinno być dokonane na podstawie okoliczności i twierdzeń w niej zawartych, bez weryfikowania ich prawdziwości (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2017 r., II CZ 163/16). Zarzut naruszenia art. 403 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. jest bezzasadny. Sąd Najwyższy podziela stanowisko Sądu Apelacyjnego, że s karżący nie przedstawił, poza własnym twierdzeniem, żadnych okoliczności uprawdopodobniających oparcie wyroku wydanego w sprawie o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości na dokumencie podrobionym lub przerobionym względnie uzyskania go za pomocą przestępstwa. Skarżący zarzuca jedynie, że powód nie złożył w toku postępowania oznaczonego dokumentu. Powoływanie się na dokument, zdaniem skarżącego, nieistniejący nie może być utożsamiane z bezprawną ingerencją w treść lub postać dokumentu, a w konsekwencji kwalifikowane jako jego podrobienie lub przerobienie. Hipotezą art. 403 § 2 k.p.c. odnoszącego się do innej restytucyjnej podstawy wznowienia objęte są takie środki dowodowe, które istniały w czasie postępowania, o którego wznowienie wnosi strona, a jednocześnie nie mogły być w tym postępowaniu wykorzystane z przyczyn obiektywnych. Przesłanka obiektywności oznacza, że chodzi o dowody, których na etapie wcześniejszego postępowania strona nie znała i nie mogła z nich skorzystać, innymi słowy nie wiedziała o ich istnieniu i nie mogła wiedzieć przy uwzględnieniu możliwości przeciętnego uczestnika postępowania, należycie dbającego o swoje interesy. Do nowości nie zalicza się dowodów, które nie zostały przez stronę powołane na skutek opieszałości, zaniedbania, zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby ich powołania (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2007 r., II CZ 5/07; z dnia 19 marca 2016 r., IV CZ 108/14 oraz z dnia 7 września 2016 r., IV CZ 41/16 - niepubl.). Argumentacja przedstawiona w zażaleniu, zgodnie z którą niemożność skorzystania z powoływanego dokumentu na etapie postępowania upadłościowego pośrednio wynika z listy osób przeglądających akta tego postępowania jest chybiona, ponieważ sąd powinien poprzestać na ocenie obiektywnej możliwości dotarcia do istniejących dokumentów z uwzględnieniem należytej staranności. Własne subiektywne przeświadczenie o niemożności sięgnięcia do kwestionowanego dokumentu nie stanowi podstawy wznowienia postępowania. Skarżący mógł w toku postępowania upadłościowego przeglądać akta i jeżeli powziął jakąkolwiek wątpliwość co do znajdujących się w nich dokumentów lub ich braku, powinien podnieść ją przed zakończeniem postępowania. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w zw. z art. 394 1 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako bezzasadne. Uwzględniając okoliczności sprawy, trudną sytuację majątkową skarżącego w oparciu o zasadę słuszności odstąpiono od obciążenia go kosztami postępowania zażaleniowego (art. 102 w zw. z art. 398 21 w zw. z art. 394 1 § 3 k.p.c.). aj
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI