I CZ 101/14

Sąd Najwyższy2014-12-02
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaopłata sądowazwolnienie od kosztówuzasadnienie postanowieniaSąd NajwyższySąd Apelacyjnykoszty sądowe

Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu w celu sporządzenia uzasadnienia postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie z opłaty od skargi kasacyjnej, co było niezbędne do rozpoznania zażalenia pozwanego.

Pozwany złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu jego skargi kasacyjnej, wskazując, że miało na to wpływ wcześniejsze postanowienie o oddaleniu wniosku o zwolnienie z opłaty od skargi kasacyjnej, które nie zostało uzasadnione. Sąd Najwyższy, działając na podstawie ustawy o Sądzie Najwyższym, zwrócił akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu w celu sporządzenia brakującego uzasadnienia.

Sprawa dotyczy zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu jego skargi kasacyjnej. Odrzucenie skargi nastąpiło z powodu nieuiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej, mimo że pozwany złożył wniosek o zwolnienie z tej opłaty. Sąd Apelacyjny oddalił ten wniosek postanowieniem z 23 lipca 2014 r., a następnie odrzucił skargę kasacyjną postanowieniem z 4 września 2014 r. Pozwany w zażaleniu podniósł, że postanowienie o oddaleniu wniosku o zwolnienie z opłaty, choć nie podlegało odrębnemu zaskarżeniu, miało wpływ na rozstrzygnięcie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy stwierdził, że postanowienie z 23 lipca 2014 r. nie zawierało uzasadnienia. Zgodnie z przepisami ustawy o Sądzie Najwyższym, w takiej sytuacji Sąd Najwyższy jest uprawniony do zażądania sporządzenia uzasadnienia przez sąd drugiej instancji. Bez tego uzasadnienia nie było możliwe rozpoznanie postanowienia ani ocena zarzutów zażalenia. W związku z tym Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu celem sporządzenia uzasadnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Najwyższy jest upoważniony do zażądania sporządzenia uzasadnienia przez Sąd drugiej instancji postanowienia, które nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, a ma wpływ na rozstrzygnięcie zaskarżonego orzeczenia.

Uzasadnienie

Przepis art. 63 ustawy o Sądzie Najwyższym oraz wykładnia pojęcia 'zaskarżone orzeczenie' w kontekście art. 380 w zw. z art. 398^21 i art. 394 § 3 k.p.c. pozwalają na żądanie uzasadnienia postanowienia, które nie jest bezpośrednio zaskarżone, ale jest kluczowe dla oceny zaskarżonego orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zwrot akt sprawy

Strony

NazwaTypRola
M. Z.osoba_fizycznapowód
J. Z.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienie sądu drugiej instancji, które nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, a ma wpływ na rozstrzygnięcie zaskarżonego postanowienia, może być rozpoznane przez Sąd Najwyższy na wniosek strony.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Do postępowania w sprawach ze skargi kasacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy o zażaleniu.

k.p.c. art. 394^1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Do rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy o rozpoznaniu skargi kasacyjnej.

u.SN art. 63

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Sąd Najwyższy jest upoważniony do zażądania sporządzenia przez Sąd drugiej instancji uzasadnienia postanowienia, które ma być przedmiotem jego kontroli na podstawie art. 380 w związku z art. 398^21 i art. 394 § 3 k.p.c.

Pomocnicze

u.k.s.c. art. 112 § 2 i 3

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Nieuiszczenie należnej opłaty od skargi kasacyjnej, mimo doręczenia odpisu postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie, uzasadnia odrzucenie skargi.

k.p.c. art. 398^6 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna ulega odrzuceniu, jeżeli nie zostały spełnione inne wymagania ustawowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o oddaleniu wniosku o zwolnienie z opłaty od skargi kasacyjnej, choć niepodlegające zaskarżeniu, miało wpływ na rozstrzygnięcie o odrzuceniu skargi kasacyjnej i wymagało uzasadnienia. Sąd Najwyższy ma prawo zażądać sporządzenia uzasadnienia postanowienia sądu drugiej instancji, które nie jest bezpośrednio zaskarżone, ale jest kluczowe dla rozpoznania zażalenia.

Godne uwagi sformułowania

przez użyte w tym przepisie określenie "zaskarżone orzeczenie" należy rozumieć orzeczenie bezpośrednio zaskarżone (zażaleniem, skargą kasacyjną), jak i postanowienie, które - jako niepodlegające zaskarżeniu w drodze zażalenia, a mające wpływ na rozstrzygnięcie dokonane zaskarżonym orzeczeniem - podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy.

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kontroli postanowień niepodlegających zaskarżeniu przez Sąd Najwyższy w ramach postępowania kasacyjnego oraz znaczenia uzasadnienia postanowień dla prawidłowości postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z brakiem uzasadnienia postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od opłat.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie procedury kasacyjnej i kontroli postanowień niepodlegających zaskarżeniu. Dla szerszej publiczności może być zbyt techniczna.

Kiedy brak uzasadnienia postanowienia blokuje drogę do Sądu Najwyższego? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 101/14
POSTANOWIENIE
Dnia 2 grudnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tadeusz Wiśniewski
w sprawie z powództwa M. Z.
‎
przeciwko J. Z.
‎
o zachowek,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 2 grudnia 2014 r.,
‎
na skutek zażalenia pozwanego
‎
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt I ACa […],
zwraca akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu w […] celem sporządzenia uzasadnienia postanowienia z 23 lipca 2014 r. oddalającego wniosek pozwanego o zwolnienie go z opłaty od skargi kasacyjnej.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 4 września 2014 r. Sąd Apelacyjny w
[…]
odrzucił skargę kasacyjną pozwanego od wyroku tego Sądu z 28 stycznia 2014 r., wskazując, że postanowieniem z 23 lipca 2014 r. oddalił wniosek pozwanego o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej. Mimo doręczenia pełnomocnikowi odpisu tego postanowienia należna opłata, wbrew art. 112 ust. 2 i 3 ustawy z 2005 r. o kosztach sądowych cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm. - dalej: "u.k.s.c."), nie została uiszczona, co uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie art. 398
6
§ 2 k.p.c. Na to postanowienie pozwany złożył zażalenie, wnosząc na podstawie art. 380 w związku z art. 398
21
i art. 394
1
§ 3 k.p.c. o rozpoznanie przez Sąd Najwyższy także postanowienia Sądu Apelacyjnego z 23 lipca 2014 r. o odmowie zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej, które nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miało wpływ na rozstrzygnięcie zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
Postanowienie z 23 lipca 2014 r. nie zawiera uzasadnienia. Zgodnie z art. 63 ustawy z 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.), Sąd Najwyższy jest w takiej sytuacji upoważniony do zażądania sporządzenia przez Sąd drugiej instancji uzasadnienia postanowienia, które ma być przedmiotem jego kontroli na podstawie art. 380 w związku z art. 398
21
i art. 394 § 3 k.p.c. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7 stycznia 2004 r., III CZ 132/03 (nie publ.), przez użyte w tym przepisie określenie "zaskarżone orzeczenie" należy rozumieć orzeczenie bezpośrednio zaskarżone (zażaleniem, skargą kasacyjną), jak i postanowienie, które - jako niepodlegające zaskarżeniu w drodze zażalenia, a mające wpływ na rozstrzygnięcie dokonane zaskarżonym orzeczeniem - podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy.
Należało zatem na podstawie art. 63 ustawy o Sądzie Najwyższym zażądać sporządzenia uzasadnienia postanowienia z 23 lipca 2014 r., bez którego nie jest możliwe rozpoznanie tego postanowienia na podstawie art. 380 k.p.c. ani ocena zarzutów stanowiących podstawę zażalenia przedstawionego do rozpoznania.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI