I CZ 101/06

Sąd Najwyższy2006-11-07
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
spadekstwierdzenie nabycia spadkukoszty sądowekurator procesowyskarga kasacyjnazażalenieSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że kurator procesowy korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.

Wnioskodawczyni, małoletnia S.T., domagała się stwierdzenia nabycia spadku po babci na podstawie testamentu. Po śmierci ojca i ustanowieniu kuratora, jej skarga kasacyjna została odrzucona przez Sąd Okręgowy z powodu nieuiszczenia opłaty. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, wskazując, że kurator procesowy korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i nie miał obowiązku uiszczania opłat, co wykluczało zastosowanie sankcji za brak opłaty.

Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po A.K. na podstawie testamentu, złożonego przez małoletnią wnuczkę S.T. Wnioskodawczynię reprezentował kurator procesowy, ponieważ jej przedstawiciel ustawowy zmarł. Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 25 lipca 2006 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawczyni od wcześniejszego postanowienia tego sądu, powołując się na naruszenie przepisów dotyczących kosztów sądowych. Wnioskodawczyni wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 1302 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, stroną jest każdy uczestnik postępowania, w tym kurator procesowy. Jednakże, kurator procesowy korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 5 ustawy), co oznacza, że nie miał obowiązku uiszczania opłat od skargi kasacyjnej. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że nie było podstaw do zastosowania sankcji przewidzianej w art. 1302 § 3 k.p.c. przez Sąd drugiej instancji, który odrzucił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kurator procesowy korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych definiuje stronę jako każdego uczestnika postępowania, w tym kuratora. Jednakże, art. 96 ust. 1 pkt 5 tej ustawy przewiduje ustawowe zwolnienie kuratora od kosztów sądowych, co oznacza, że nie ma on obowiązku uiszczania opłat, a w konsekwencji nie można stosować sankcji za ich nieuiszczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

wnioskodawczyni

Strony

NazwaTypRola
S. T.osoba_fizycznawnioskodawczyni
A. K.osoba_fizycznaspadkodawczyni
A. T.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
K. Tr.osoba_fizycznaprzedstawiciel ustawowy wnioskodawczyni
kurator dla wnioskodawczyniinnekurator procesowy

Przepisy (7)

Główne

u.k.s.s.c. art. 96 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Kurator wyznaczony przez sąd korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.

Pomocnicze

u.k.s.s.c. art. 2 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Pojęcie strony ma autonomiczne znaczenie, obejmujące także kuratora procesowego.

u.k.s.s.c. art. 7 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Stroną w rozumieniu ustawy jest każdy uczestnik postępowania sądowego, w tym kurator procesowy.

k.p.c. art. 1302 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sankcja za nieuiszczenie opłaty od pisma procesowego.

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

k.r.o. art. 99

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Podstawa do ustanowienia kuratora przez sąd opiekuńczy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kurator procesowy korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Brak obowiązku uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej przez kuratora.

Godne uwagi sformułowania

Pojęcie strony, używane w ustawie o kosztach sądowych ma znaczenie autonomiczne kurator wyznaczony przez sąd lub sąd opiekuńczy dla danej sprawy korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

przewodniczący, sprawozdawca

Grzegorz Misiurek

członek

Marek Sychowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów sądowych w kontekście kuratora procesowego oraz zasadności odrzucenia skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia kuratora i jego zwolnienia z opłat.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania cywilnego – kosztów sądowych i roli kuratora, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy kurator procesowy musi płacić za sprawy sądowe? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 101/06 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 7 listopada 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Grzegorz Misiurek 
SSN Marek Sychowicz 
 
 
w sprawie z wniosku S. T. 
przy uczestnictwie […] 
o stwierdzenie nabycia spadku, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 7 listopada 2006 r., 
zażalenia wnioskodawczyni  
na postanowienie Sądu Okręgowego w W. 
z dnia 25 lipca 2006 r.,  
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
 
 
Wnioskodawczyni małoletnia S. T. domagała się w rozpoznawanej sprawie 
stwierdzenia nabycia spadku po swojej babci A. K. na podstawie testamentu. 
Uczestniczka postępowania A. T., będąca matką wnioskodawczyni i córką 
spadkodawczyni, popierała w toku postępowania wniosek S. T. 
Wnioskodawczynię reprezentował początkowo jej przedstawiciel ustawowy – 
ojciec K. Tr., który zmarł w dniu 10 grudnia 2002 r. Wcześniej, postanowieniem z 
dnia 19 marca 2002 r. sąd opiekuńczy – Sąd Rejonowy ustanowił na podstawie art. 
99 k.r.o. kuratora dla wnioskodawczyni. 
Postanowieniem z dnia 9 maja 2003 r. Sąd Rejonowy zwolnił uczestniczkę 
postępowania A.T. od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niej oraz dla 
wnioskodawczyni pełnomocników z urzędu.  
Postanowieniem z dnia 25 lipca 2006 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił skargę 
kasacyjną wnioskodawczyni od postanowienia tego Sądu z dnia 21 marca 2006 r. 
W zażaleniu skarżąca, zarzucając naruszenie art. 1302 § 3 k.p.c., wniosła 
o uchylenie zaskarżonego postanowienia.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. 
o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), do 
uiszczenia kosztów sądowych obowiązana jest strona, która wnosi do sądu pismo 
podlegające opłacie lub powodujące wydatki, chyba że ustawa stanowi inaczej. 
Pojęcie strony, używane w ustawie o kosztach sądowych ma znaczenie 
autonomiczne, nadane mu w art. 7 ust. 1 ustawy. Przepis ten stanowi, że stroną 
w rozumieniu ustawy jest każdy uczestnik postępowania sądowego, w tym także 
świadek, biegły i tłumacz. Wynika stąd, że status strony na gruncie analizowanej 
ustawy może mieć również kurator procesowy 
wyznaczony przez sąd 
i podejmujący za stronę procesu (uczestnika postępowania nieprocesowego) 
czynności procesowe.  

 
3 
Skarga kasacyjna odrzucona zaskarżonym postanowieniem wniesiona 
została przez adwokata z urzędu wnioskodawczyni reprezentowanej przez kuratora 
ustanowionego przez sąd opiekuńczy ze względu na niemożność reprezentowania 
jej przez przedstawiciela ustawowego. W tym wypadku, ze względu na brak 
zdolności procesowej wnioskodawczyni, za stronę wnoszącą skargę kasacyjną 
w rozumieniu przytoczonego art. 2 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych należało 
uznać kuratora. Należy jednak zauważyć, że kurator wyznaczony przez sąd 
orzekający lub sąd opiekuńczy dla danej sprawy korzysta z ustawowego zwolnienia 
od kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 5 ustawy). Nie miał on zatem obowiązku 
uiszczenia żadnych opłat, w tym również opłaty podstawowej, od przedmiotowej 
skargi kasacyjnej. W konsekwencji, nie było również podstaw do zastosowania 
sankcji przewidzianej w art. 1302 § 3 k.p.c. przez Sąd drugiej instancji. 
Z podanych względów, na podstawie art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 
k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI