I CZ 10/08

Sąd Najwyższy2008-04-16
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnazażaleniewniosek o próbę ugodowązwrot wnioskuodrzucenie skargiSąd Najwyższyk.p.c.

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie Fundacji na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej od zarządzenia o zwrocie wniosku o próbę ugodową, potwierdzając brak możliwości zaskarżenia takich zarządzeń skargą kasacyjną.

Fundacja wniosła skargę kasacyjną od zarządzenia o zwrocie wniosku o próbę ugodową, które zostało odrzucone przez Sąd Okręgowy. Fundacja argumentowała, że wniosek ma charakter quasi pozwu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że skarga kasacyjna przysługuje jedynie od prawomocnych wyroków lub postanowień kończących postępowanie w sprawie, a zarządzenie o zwrocie wniosku nie spełnia tych kryteriów.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie Fundacji "U.(...)" na postanowienie Sądu Okręgowego w W., które odrzuciło skargę kasacyjną Fundacji od zarządzenia o zwrocie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie skargi kasacyjnej tym, że zgodnie z art. 398¹ § 1 k.p.c., skarga ta przysługuje jedynie od prawomocnych wyroków lub postanowień kończących postępowanie w sprawie, a zarządzenie o zwrocie wniosku o próbę ugodową nie należy do tej kategorii. Pełnomocnik Fundacji wniósł zażalenie, traktując wniosek o próbę ugodową jako quasi pozew i argumentując, że analogicznie do odrzucenia pozwu, możliwe jest zaskarżenie postanowienia oddalającego zażalenie na zarządzenie o zwrocie wniosku. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za oczywiście niezasadne. Podkreślił, że kwestia zaskarżalności postanowień oddalających zażalenie na zarządzenie o zwrocie pozwu była już wielokrotnie rozstrzygana przez Sąd Najwyższy, który jednolicie przyjmował, że kasacja w takich przypadkach nie przysługuje. Sąd wskazał na różnicę między czynnościami wstępnymi, decydującymi o wszczęciu postępowania, a orzeczeniami merytorycznymi. Zarządzenie o zwrocie pozwu (lub wniosku) nie wywołuje skutków procesowych i nie stanowi przeszkody do ponownego wniesienia pisma. Ponadto, po nowelizacji z 2000 roku, skarga kasacyjna przysługuje jedynie od dwóch rodzajów postanowień sądu drugiej instancji kończących postępowanie: w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania, co podkreśla jej wyjątkowy charakter i zastosowanie tylko do orzeczeń o największym znaczeniu procesowym. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowania koszty zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia oddalającego zażalenie na zarządzenie o zwrocie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej.

Uzasadnienie

Skarga kasacyjna przysługuje jedynie od prawomocnych wyroków lub postanowień kończących postępowanie w sprawie, w szczególności od postanowień w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania. Zarządzenie o zwrocie wniosku o próbę ugodową nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu przepisów o skardze kasacyjnej, a jego zwrot nie wywołuje skutków procesowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Minister Zdrowia

Strony

NazwaTypRola
Fundacja "U.(...)"instytucjawnioskodawca
Skarb Państwa - Minister Zdrowiaorgan_państwowyuczestnik postępowania

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 398¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna przysługuje jedynie od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie jest oczywiście niezasadne. Skarga kasacyjna przysługuje jedynie od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie. Zarządzenie zwrotu wniosku o zawezwanie do próby ugodowej nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie. Zwrot pozwu (lub wniosku) nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z jego wniesieniem do sądu, przy czym zwrot nie stanowi przeszkody w jego ponownym wniesieniu. Po nowelizacji z 2000 r. skarga kasacyjna przysługuje jedynie od dwóch rodzajów postanowień sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie - w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania.

Odrzucone argumenty

Wniosek o zawezwanie do próby ugodowej ma charakter quasi pozwu. Możliwe jest zaskarżenie skargą kasacyjną postanowienia oddalającego zażalenie na zarządzenie zwrotu wniosku o zawezwanie do próby ugodowej per analogiam do zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu pozwu.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna jako środek prawny o szczególnej randze ma zastosowanie tylko do orzeczeń o największym znaczeniu procesowym. pozew zwrócony nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z jego wniesieniem do sądu porównywanie decyzji dotyczącej braków formalnych wniosku z postanowieniem o odrzuceniu pozwu jest błędne i dotyczy elementarnych zagadnień postępowania cywilnego.

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

sprawozdawca

Hubert Wrzeszcz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku możliwości zaskarżenia skargą kasacyjną zarządzeń o zwrocie wniosków procesowych, które nie kończą postępowania w sprawie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu wniosku o próbę ugodową, ale zasada jest szersza dla zarządzeń niekończących postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy skarga kasacyjna nie przysługuje? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady zaskarżania zarządzeń.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 10/08 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 16 kwietnia 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) 
SSN Hubert Wrzeszcz 
 
w sprawie z wniosku Fundacji "U.(...)" z siedzibą w R. 
przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Ministra Zdrowia 
o zawezwanie do próby ugodowej, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 kwietnia 2008 r., 
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w W. 
z dnia 3 października 2007 r., sygn. akt V Cz (…), 
 
oddala zażalenie i zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowania 
120 
(sto 
dwadzieścia) 
złotych 
tytułem 
zwrotu 
kosztów 
postępowania 
zażaleniowego. 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 3 października 2007 r. odrzucił 
skargę kasacyjną Fundacji „U.(...)” z siedzibą w K. W uzasadnieniu podał, że skarga 
kasacyjna, zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c., przysługuje jedynie od wydanego przez sąd 
drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia 
pozwu 
albo 
umorzenia 
postępowania 
kończących 
postępowanie 
w 
sprawie. 
Przedmiotem zaskarżonego postanowienia było natomiast zarządzenie zwrotu wniosku 
o zawezwanie do próby ugodowej. 
Na postanowienie to wniósł zażalenie pełnomocnik wnioskodawcy, przypisując 
wnioskowi charakter quasi pozwu. Przyjmując, że dopuszczalna jest skarga kasacyjna 

 
 
2 
na odrzucenie pozwu przyjął per analogiem, że możliwym jest zaskarżenie skargą 
kasacyjną także postanowienia oddalającego zażalenie na zarządzenie zwrotu wniosku 
o zawezwanie do próby ugodowej. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie jest oczywiście niezasadne. Na wstępie należy zauważyć, że problem 
zaskarżalności postanowień sądu drugiej instancji oddalających zażalenie powoda na 
zarządzenie przewodniczącego o zwrocie pozwu był już przedmiotem wielu 
rozstrzygnięć Sądu Najwyższego, który jednolicie przyjmował, że w takich wypadkach 
kasacja nie przysługuje (np. postanowienia z dnia 19 grudnia 1996 r., II CKN 60/96. z 
dnia 11 lipca 1997 r.. II CKN 315/97. z dnia 11 września 1997 r., II CZ 113/97, z dnia 24 
września 1997 r., II CZ 92/97 niepubl., z dnia 8 stycznia 1998 r., l CZ 154/97, OSNC 
1998/7-8, poz. 122). 
Zwracano trafnie uwagę, że w postępowaniu cywilnym istnieje kategoria 
czynności sądowych wstępnych, decydujących o tym, czy postępowanie zostanie 
wszczęte, czy nie. Jedną z czynności podejmowanych w tej fazie procesu jest -
dokonywana przez przewodniczącego - kontrola spełnienia przez powoda wymagań 
formalnych pozwu. Na tym etapie chodzi więc tylko o zapewnienie prawidłowego 
wszczęcia procesu; pozew zwrócony nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże 
z jego wniesieniem do sądu, przy czym zwrot pozwu nie stanowi przeszkody w jego 
późniejszym, 
ponownym 
wniesieniu 
do 
sądu, 
już 
bez 
wytkniętych 
przez 
przewodniczącego braków formalnych (tak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 
stycznia 1998 r., l CZ 207/1997, niepubl.). 
Rozważania 
te 
należy 
odnieść 
odpowiednio 
także 
do 
postępowania 
pojednawczego. Zwrócić trzeba przede wszystkim uwagę, że w niniejszym 
postępowaniu decyzję podejmował przewodniczący (a nie sąd), a ponadto miała ona 
postać zarządzenia zwrotu wniosku, a nie jego odrzucenia. Porównywanie decyzji 
dotyczącej braków formalnych wniosku z postanowieniem o odrzuceniu pozwu jest 
błędne i dotyczy elementarnych zagadnień postępowania cywilnego. Treść art. 3981 § 1 
k.p.c. jest jednoznaczna. Niezależnie od tego wskazać należy, że po nowelizacji z dnia 
24 maja 2000 r. skarga kasacyjna przysługuje jedynie od dwóch rodzajów postanowień 
sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie - w przedmiocie odrzucenia 
pozwu albo umorzenia postępowania. Zmiana ta podkreśla, że skarga kasacyjna jako 
środek prawny o szczególnej randze ma zastosowanie tylko do orzeczeń o największym 

 
 
3 
znaczeniu procesowym. Obok orzeczeń merytorycznych, co do istoty sprawy, należą do 
nich te, które dotyczą przesłanek procesowych. 
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 
k.p.c. należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI