III CZ 16/15

Sąd Najwyższy2015-04-17
SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
księgi wieczystepostępowanie wieczystoksięgoweuczestnictwo w sprawieapelacjazażalenieSąd Najwyższyinteres prawnylegitymacja procesowa

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie banku na postanowienie sądu okręgowego odrzucające jego apelację w sprawie o wpis hipoteki, potwierdzając, że krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego jest ściśle określony i nie obejmuje podmiotów nieposiadających interesu prawnego.

Sprawa dotyczyła zażalenia Banku S.A. na postanowienie Sądu Okręgowego w K., który odmówił dalszego uczestnictwa bankowi w postępowaniu o wpis hipoteki i odrzucił jego apelację. Sąd Okręgowy uznał, że bank nie należy do kręgu uczestników postępowania wieczystoksięgowego zgodnie z art. 6261 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, potwierdził jednolite stanowisko judykatury, że art. 6261 § 2 k.p.c. wyczerpująco określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego, wyłączając zastosowanie art. 510 k.p.c. W konsekwencji, bank nie miał legitymacji do wniesienia apelacji.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Banku S.A. w W. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 3 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy odmówił dalszego uczestnictwa w sprawie o wpis hipoteki bankowi oraz M. G., a także odrzucił ich apelacje od postanowienia sądu pierwszej instancji. Uzasadnieniem była ocena, że wymienieni nie należą do kręgu uczestników postępowania o wpis w księdze wieczystej, zgodnie z art. 6261 § 2 k.p.c. Bank S.A. w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów k.p.c., w tym art. 6261 § 2 k.p.c. w zw. z art. 510 k.p.c., argumentując, że ma interes prawny w udziale w postępowaniu i nie powinien być pozbawiany statusu uczestnika, zwłaszcza że brał udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwaloną judykaturę, potwierdził, że art. 6261 § 2 k.p.c. precyzyjnie określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego i wyłącza stosowanie art. 510 § 1 zd. 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, uczestnikami są wnioskodawca oraz osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone, bądź na rzecz których wpis ma nastąpić. Skarżący bank nie spełniał tych kryteriów. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że bank nie miał legitymacji do wniesienia apelacji od wpisu. Sąd Najwyższy podkreślił również, że sąd drugiej instancji ma prawo odmówić dalszego udziału w sprawie osobie, która nie powinna być jej uczestnikiem, nawet jeśli została dopuszczona przez sąd pierwszej instancji. Wobec powyższego, zażalenie banku zostało uznane za bezzasadne i oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Krąg uczestników postępowania o wpis w księdze wieczystej jest ściśle określony przez art. 6261 § 2 k.p.c. i wyłącza zastosowanie art. 510 § 1 zd. 1 k.p.c. Uczestnikami są wnioskodawca oraz osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone, bądź na rzecz których wpis ma nastąpić.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na jednolitą judykaturę, zgodnie z którą art. 6261 § 2 k.p.c. wyczerpująco reguluje kwestię uczestnictwa w postępowaniu wieczystoksięgowym. Osoby, które nie spełniają kryteriów wskazanych w tym przepisie, nie mogą być uznane za uczestników, nawet jeśli brały udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

uczestnik Bank S.A. w W.

Strony

NazwaTypRola
E. sp. z o.o. w W.spółkawnioskodawca
R. C. L. spółki prawa cypryjskiego z siedzibą w N.spółkauczestnik
M. G.osoba_fizycznauczestnik
Bank S.A. z siedzibą w W.spółkauczestnik

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 6261 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wyczerpująco określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego, wyłączając zastosowanie art. 510 § 1 zd. 1 k.p.c. Uczestnikami są wnioskodawca oraz osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone bądź na rzecz których wpis ma nastąpić.

k.p.c. art. 62610 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, kto może wnieść apelację od wpisu w księdze wieczystej (tylko uczestnik postępowania).

Pomocnicze

k.p.c. art. 510 § § 1 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłączony w postępowaniu wieczystoksięgowym na mocy art. 6261 § 2 k.p.c.

k.p.c. art. 373 § zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia apelacji.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zażalenia na postanowienia.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o procesie do innych postępowań.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o zażaleniu przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zażalenia w postępowaniu apelacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 6261 § 2 k.p.c. wyczerpująco określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego. Bank nie spełniał kryteriów uczestnika postępowania wieczystoksięgowego. Brak legitymacji procesowej do wniesienia apelacji przez bank.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 510 k.p.c. w postępowaniu wieczystoksięgowym. Bank posiadał interes prawny w udziale w postępowaniu. Nie było podstaw do pozbawienia banku statusu uczestnika na etapie apelacyjnym.

Godne uwagi sformułowania

art. 6261 § 2 k.p.c. wyczerpująco określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego i wyłącza zastosowanie w tym postępowaniu art. 510 § 1 zd. 1 k.p.c. nie należą do kręgu uczestników postępowania o wpis w księdze wieczystej nie był on także legitymowanym do wniesienia apelacji od tego wpisu

Skład orzekający

Marta Romańska

przewodniczący

Dariusz Dończyk

sprawozdawca

Kazimierz Zawada

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu uczestników postępowania wieczystoksięgowego i braku możliwości stosowania art. 510 k.p.c. w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań wieczystoksięgowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie precyzyjnie określa zasady uczestnictwa w postępowaniach wieczystoksięgowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa rzeczowego i hipotecznego. Wyjaśnia wątpliwości interpretacyjne dotyczące przepisów k.p.c.

Kto naprawdę może brać udział w sprawach o wpis hipoteki? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 16/15 POSTANOWIENIE Dnia 17 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada w sprawie z wniosku E. sp. z o.o. w W. przy uczestnictwie R. C. L. spółki prawa cypryjskiego z siedzibą w N., M. G., Banku S.A. z siedzibą w W. o wpis hipoteki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 kwietnia 2015 r., zażalenia uczestnika Banku S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 3 grudnia 2014 r., oddala zażalenie. 2 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w K., postanowieniem z dnia 3 grudnia 2014 r., odmówił dalszego uczestnictwa w sprawie w charakterze uczestników Bank S.A. w W. oraz M. G. i odrzucił wniesione przez nich apelacje od postanowienia Sądu pierwszej instancji. Sąd ten uznał, że wyżej wymienieni nie należą do kręgu uczestników postępowania o wpis w księdze wieczystej, według art. 6261 § 2 k.p.c. W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego Bank S.A. w W. zarzucił naruszenie art. 6261 § 2 k.p.c. w zw. z art. 510 k.p.c. oraz art. 373 zd. 1 w zw. z art. 397 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i wniósł o jego uchylenie. W ocenie skarżącego, w sprawie znajduje zastosowanie art. 510 k.p.c., a skarżący ma interes prawny w udziale w przedmiotowym postępowaniu. Poza tym nie było podstaw do pozbawienia żalącego się statusu uczestnika postępowania dopiero na etapie postępowania apelacyjnego w sytuacji, w której wziął on udział w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji i złożył apelację od wydanego przez ten Sąd orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się jednolicie, że art. 6261 § 2 k.p.c. wyczerpująco określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego i wyłącza zastosowanie w tym postępowaniu art. 510 § 1 zd. 1 k.p.c. Oznacza to zatem, że także apelację od wpisu (art. 62610 § 3 k.p.c.) może wnieść tylko osoba, która może być uczestnikiem postępowania wieczysto-księgowego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2004 r., I CZ 48/04, OSNC 2005, nr 6, poz. 108, z dnia 24 czerwca 2004 r., III CZ 46/04, nie publ., z dnia 14 stycznia 2011 r., II CSK 241/10, nie publ., z dnia 20 stycznia 2011 r., I CSK 185/10, nie publ., oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2011 r., III CZP 45/10, OSNC 2010, nr 12, poz. 164). W myśl art. 6261 § 2 k.p.c. uczestnikami postępowania oprócz wnioskodawcy są tylko te osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone bądź na rzecz których wpis ma nastąpić. Skarżący nie jest osobą, którego prawa zostały wykreślone lub obciążone zaskarżonym przezeń wpisem ani też osobą, na rzecz której wpis miał nastąpić. Nie należy zatem do kręgu uczestników postępowania w sprawie, w której 3 dokonano zaskarżonego wpisu (art. 6261 § 2 k.p.c.). W konsekwencji nie był on także legitymowanym do wniesienia apelacji od tego wpisu (art. 62610 § 3 k.p.c.). Wbrew przy tym zarzutowi zawartemu w zażaleniu, sąd drugiej instancji - który także powinien czuwać nad należytym kręgiem osób uczestniczących w postępowaniu nieprocesowym - może odmówić dalszego udziału w sprawie osobie, która nie powinna w nim brać udziału w charakterze uczestnika postępowania, chociażby została ona dopuszczona do udziału w sprawie przez sąd pierwszej instancji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2013 r., IV CZ 96/13, nie publ.). Z tych względów, uznając zażalenie za bezzasadne, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI