I CZ 1/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu zażalenia, uznając, że nie można było odrzucić zażalenia z powodu nieuiszczenia opłaty, jeśli strona nie została wezwana do jej zapłaty.
Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie wnioskodawców na postanowienie o odrzuceniu apelacji z powodu nieopłacenia zażalenia, mimo wniosku o zwolnienie od opłat. Sąd Okręgowy uznał, że obowiązek zapłaty powstał z chwilą doręczenia postanowienia oddalającego wniosek o zwolnienie. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, stwierdzając, że w przypadku oddalenia wniosku o zwolnienie od opłat, przewodniczący powinien wezwać do uiszczenia opłaty, nawet jeśli pismo wnosi adwokat. Brak takiego wezwania czyni odrzucenie zażalenia bezzasadnym.
Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawców na postanowienie Sądu Okręgowego w R., które odrzuciło ich zażalenie na wcześniejsze postanowienie o odrzuceniu apelacji od postanowienia co do istoty sprawy. Główną przyczyną odrzucenia zażalenia przez Sąd Okręgowy było nieopłacenie go, mimo że wnioskodawcy złożyli wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej, który został oddalony. Sąd Okręgowy uznał, że obowiązek uiszczenia opłaty powstał z chwilą doręczenia postanowienia oddalającego wniosek o zwolnienie, a zaliczenie wcześniejszych wpłat nie było możliwe. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, nawet po zmianie przepisów dotyczących kosztów sądowych, w przypadku oddalenia wniosku o zwolnienie od opłat, przewodniczący sądu powinien wezwać do uiszczenia należnej opłaty, zwłaszcza gdy pismo wnosi profesjonalny pełnomocnik. Ponieważ pełnomocnik wnioskodawców nie został wezwany do uiszczenia opłaty od zażalenia, jego odrzucenie z powodu nieuiszczenia tej opłaty było bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Obowiązek uiszczenia opłaty od zażalenia nie powstaje automatycznie z chwilą doręczenia postanowienia oddalającego wniosek o zwolnienie. Sąd powinien wezwać do jej uiszczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na utrwaloną praktykę sądową i wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym w razie oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, przewodniczący powinien wezwać do uiszczenia opłaty należnej od pisma, nawet jeśli wnosi je adwokat. Brak takiego wezwania czyni odrzucenie pisma z powodu nieuiszczenia opłaty bezzasadnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie
Strona wygrywająca
wnioskodawcy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| W. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| K. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (13)
Główne
u.k.s.c. art. 149 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39816
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 1302 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.c. art. 19 § ust. 3 pkt 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.c. art. 40
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.c. art. 79 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.c. art. 80
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.c. art. 84 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych art. 9 § § 9 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych art. 2 § ust. 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wezwania do uiszczenia opłaty od zażalenia po oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Naruszenie art. 1302 § 3 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Możliwość zaliczenia na poczet opłaty od zażalenia kwot nienależnie uiszczonych w sprawie z innych tytułów.
Godne uwagi sformułowania
nie można bowiem zaaprobować stanowiska zajętego przez Sąd Okręgowy w razie oddalenia zawartego w piśmie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, przewodniczący wzywa do uiszczenia opłaty należnej od tego pisma także wtedy, gdy wniósł je adwokat Skoro pełnomocnik wnioskodawców nie został wezwany do uiszczenia opłaty sądowej od zażalenia to nie miał obowiązku jej uiszczenia.
Skład orzekający
Stanisław Dąbrowski
przewodniczący
Gerard Bieniek
członek
Marek Sychowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty opłacania zażaleń i wezwań do zapłaty po oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, zwłaszcza gdy stroną jest adwokat."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po wejściu w życie ustawy o kosztach sądowych z 2005 r., ale opiera się na utrwalonej praktyce interpretacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego proceduralnego aspektu kosztów sądowych i obowiązków stron oraz sądu, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur przez sądy.
“Czy sąd może odrzucić Twoje zażalenie, jeśli nie wezwał Cię do zapłaty opłaty?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CZ 1/07 POSTANOWIENIE Dnia 21 lutego 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący) SSN Gerard Bieniek SSN Marek Sychowicz (sprawozdawca) w sprawie z wniosku J. G., W. G. i K. G. przy uczestnictwie A. J. i J. J. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 lutego 2007 r., zażalenia wnioskodawców na postanowienie Sądu Okręgowego w R. z dnia 3 października 2006 r., uchyla zaskarżone postanowienie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 3 października 2006 r. Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie wnioskodawców […] na postanowienie tego Sądu z dnia 28 sierpnia 2006 r., którym odrzucona została apelacja wniesiona przez wnioskodawców od postanowienia co do istoty sprawy wydanego przez Sąd Rejonowy w dniu 24 maja 2006 r. w sprawie o zasiedzenie. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia jest nieopłacenie bez wezwania zażalenia, które wniesione zostało przez pełnomocnika wnioskodawców będącego adwokatem (art. 1302 § 3 k.p.c.). Sąd Okręgowy uznał, że w sytuacji, gdy zawarty w zażaleniu wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej został oddalony, obowiązek uiszczenia opłaty od zażalenia zaktualizował się z chwilą doręczenia pełnomocnikowi wnioskodawców postanowienia oddalającego wniosek. Zdaniem Sądu Okręgowego nie zasługiwało na uwzględnienie żądanie pełnomocnika wnioskodawców o zaliczenie na poczet opłaty od zażalenia uprzednio nienależnie pobranej części opłaty od apelacji i niewykorzystanej zaliczki na wydatki, albowiem ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych nie znają pojęcia „zaliczania” na poczet należnej opłaty sądowej kwot wcześniej uiszczonych w sprawie z innych tytułów. W zażaleniu na postanowienie wymienione na wstępie wnioskodawcy zarzucili naruszenie art. 1302 § 3 w zw. z art. 397 § 2 w zw. z art. 370 k.p.c. w zw. art. 19 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 40 i art. 79 ust. 1 w zw. z art. 149 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z § 9 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Aczkolwiek postępowanie w sprawie, w której zapadło zaskarżone postanowienia, wszczęte zostało przed dniem 2 marca 2006 r., tj. dniem wejścia 3 w życie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.; dalej – „u.k.s.c.”), ale postanowienie co do istoty sprawy wydane zostało przez sąd pierwszej instancji po tym dniu. Stosownie do art. 149 ust. 1 u.k.s.c. do kosztów sądowych powstałych w sprawie po wydaniu wymienionego postanowienia, jako kończącego postępowanie w instancji, mają zastosowanie przepisy tej ustawy (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2006 r., III CZP 73/06, niepubl. oraz uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 25 października 2006 r., III CZP 74/06, niepubl. i z dnia 24 stycznia 2007 r., III CZP 124/06, niepubl.). Wbrew zapatrywaniu skarżących, trafnie Sąd Okręgowy uznał, że ani ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, ani wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 27, poz. 199), nie przewidują jako sposobu uiszczania opłat sądowych zaliczenia na poczet tych opłat wcześniej nienależnie uiszczonych w tej samej sprawie innych opłat lub należności stron z tytułu wydatków, stanowiących różnicę między kosztami pobranymi od strony a kosztami należnymi. Sposoby uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych w sposób wyczerpujący wymienia powołane wyżej rozporządzenie w § 2 ust. 1. Sposobami tymi są: 1) uiszczenie opłaty w formie bezgotówkowej na rachunek bieżący dochodów właściwego sądu, 2) uiszczenie opłaty w formie wpłaty gotówkowej, bezpośrednio w kasie sądu i 3) uiszczenie opłaty w formie znaków opłaty sądowej. Opłata sądowa pobrana od strony nienależnie podlega zwrotowi z urzędu (art. 80 u.k.s.c.). Także z urzędu podlegają zwrotowi należności z tytułu wydatków, stanowiących różnicę między kosztami pobranymi od strony a kosztami należnymi (art. 84 ust. 1 u.k.s.c.). Zażalenie jednakże zasługuje na uwzględnienie. Nie można bowiem zaaprobować stanowiska zajętego przez Sąd Okręgowy w zaskarżonym postanowieniu, według którego w sytuacji, gdy zawarty w zażaleniu wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej został oddalony, obowiązek uiszczenia opłaty od zażalenia zaktualizował się z chwilą doręczenia pełnomocnikowi wnioskodawców postanowienia oddalającego wniosek. Pomimo zmiany stanu prawnego zachował aktualność pogląd wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego 4 z dnia 26 lutego 1976 r., III CZP 11/76 (OSNCP 1976, nr 7-8, poz. 162) i utrwalony w praktyce sądów na tle stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Oznacza to, że w razie oddalenia zawartego w piśmie (np. zażaleniu) wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, przewodniczący wzywa do uiszczenia opłaty należnej od tego pisma także wtedy, gdy wniósł je adwokat (radca prawny, rzecznik patentowy). Pogląd taki, na tle obowiązującego obecnie stanu prawnego, znalazł wyraz m.in. w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2006 r., I CZ 81/06 (niepubl.) i w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2006 r., III CZP 98/06 (niepubl.). Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym zażalenie pogląd ten podziela. Skoro pełnomocnik wnioskodawców nie został wezwany do uiszczenia opłaty sądowej od zażalenia to nie miał obowiązku jej uiszczenia. Odrzucenie zażalenia zaskarżonym postanowieniem z powodu nieuiszczenia opłaty było więc bezzasadne. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39816 k.p.c. postanowił jak w sentencji. jz
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI