I Cupr 93/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy oddalił powództwo o zapłatę kary umownej za naruszenie umowy telekomunikacyjnej, uznając ją za nieważną, ale zasądził odsetki od zaległych opłat za usługi.
Powód (...) S.A. domagał się od pozwanego Z. Z. zapłaty kary umownej w wysokości 3500 zł oraz odsetek od zaległych faktur za usługi telekomunikacyjne. Pozwany zapłacił należności za faktury i odsetki, ale kwestionował karę umowną. Sąd uznał, że kara umowna była zastrzeżona na wypadek niewykonania zobowiązania pieniężnego, co jest sprzeczne z prawem (art. 483 § 1 k.c.), a tym samym nieważne. Zasądzono jedynie odsetki od uregulowanych należności.
W sprawie z powództwa (...) Spółka Akcyjna przeciwko Z. Z. o zapłatę, sąd rozpatrywał roszczenie oparte na karze umownej w wysokości 3500 zł oraz odsetkach ustawowych od zaległych należności za usługi telekomunikacyjne. Powód domagał się łącznie 3869,06 zł. Pozwany uregulował należności wynikające z faktur (106,42 zł) oraz odsetki od nich (1,58 zł), kwestionując zasadność kary umownej. Sąd Rejonowy ustalił, że strony łączyła umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawarta na warunkach promocyjnych, która przewidywała karę umowną za jednostronne rozwiązanie umowy przez abonenta lub z jego winy przed upływem terminu, związaną z obowiązkiem utrzymania aktywnej karty SIM. Kluczowym argumentem sądu było to, że rozwiązanie umowy nastąpiło w związku z nieopłaceniem przez pozwanego zaległych faktur, czyli niewykonaniem zobowiązania pieniężnego. Zgodnie z art. 483 § 1 k.c., kara umowna może być zastrzeżona jedynie na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego. Ponieważ niewykonanie zobowiązania miało charakter pieniężny, sąd uznał postanowienie o karze umownej za sprzeczne z bezwzględnie obowiązującym przepisem i tym samym nieważne (art. 58 § 1 k.c.). Sąd podkreślił, że dezaktywacja karty SIM była jedynie następstwem braku zapłaty, a nie odrębnym naruszeniem obowiązku niepieniężnego. Powód nie dochodził roszczeń odszkodowawczych w rozumieniu art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego, lecz kary umownej. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo w zakresie kary umownej, ale zasądził odsetki ustawowe od kwoty 106,42 zł za okres od 11 lutego 2015 r. do 16 grudnia 2015 r. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu, zgodnie z art. 100 zd. 2 k.p.c., obciążyło powoda w przeważającej części, zasądzając od niego na rzecz pozwanego 617 zł tytułem zwrotu kosztów, w tym 600 zł za zastępstwo procesowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, kara umowna zastrzeżona na wypadek niewykonania zobowiązania pieniężnego jest nieważna jako sprzeczna z art. 483 § 1 k.c.
Uzasadnienie
Kara umowna może być zastrzeżona jedynie na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego. Niewykonanie zobowiązania pieniężnego nie może być podstawą do żądania zapłaty kary umownej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
częściowe uwzględnienie powództwa
Strona wygrywająca
Z. Z. (w zakresie kary umownej), (...) Spółka Akcyjna (w zakresie odsetek)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | powód |
| Z. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 483 § § 1
Kodeks cywilny
Kara umowna może być zastrzeżona tylko na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, choćby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że ustawy przewidują inny skutek, w szczególności, że w miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wstępują odpowiednie przepisy ustawy.
u.p.t. art. 57 § ust. 6
Ustawa Prawo telekomunikacyjne
Określa górną granicę roszczeń dostawcy usług w przypadku jednostronnego rozwiązania umowy przez abonenta lub z jego winy przed upływem terminu, na jaki umowa została zawarta, związanej z ulgą przyznaną abonentowi. Nie kreuje roszczeń ani nie wyłącza analizy ich zasadności.
k.p.c. art. 100 § zdanie drugie
Kodeks postępowania cywilnego
W razie częściowego tylko uwzględnienia żądań sąd może włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kara umowna zastrzeżona na wypadek niewykonania zobowiązania pieniężnego jest nieważna na podstawie art. 483 § 1 k.c. Naruszenie obowiązku utrzymania aktywnej karty SIM nie było samodzielnym zobowiązaniem niepieniężnym w tej sprawie, lecz konsekwencją braku zapłaty.
Odrzucone argumenty
Naruszenie obowiązku utrzymania aktywnej karty SIM stanowiło podstawę do naliczenia kary umownej. Roszczenie o karę umowną było uzasadnione na podstawie umowy i przepisów prawa telekomunikacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Kara umowna może być zastrzeżona jedynie na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego W przedmiotowej sprawie rozwiązanie umowy nastąpiło w związku z nieopłaceniem przez pozwanego zaległych faktur, czyli wiązało się z niewykonaniem świadczenia pieniężnego. samo postanowienie przewidujące takie uprawnienie jest sprzeczne z dyspozycją bezwzględnie obowiązującego art. 483 § 1 k.c. i nieważne
Skład orzekający
P. F.
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 483 § 1 k.c. w kontekście kar umownych za niewykonanie zobowiązań pieniężnych w umowach telekomunikacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie kara umowna była powiązana z niewykonaniem zobowiązania pieniężnego, a nie stricte obowiązku niepieniężnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa cywilnego dotyczącą kar umownych i ich zastosowania w kontekście umów o świadczenie usług, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców.
“Kara umowna za brak zapłaty? Sąd wyjaśnia, kiedy takie żądanie jest nieważne.”
Dane finansowe
WPS: 3869,06 PLN
odsetki ustawowe: 106,42 PLN
Sektor
telekomunikacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I Cupr 93/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 czerwca 2016 roku Sąd Rejonowy w Bełchatowie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SR P. F. Protokolant: st. sekr. sąd. Monika Cichanowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2016 roku w B. sprawy z powództwa (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. przeciwko Z. Z. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego Z. Z. na rzecz powoda (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. odsetki ustawowe od kwoty 106,42 zł (sto sześć złotych czterdzieści dwa groszy) od dnia 11 lutego 2015 r. do dnia 16 grudnia 2015 r.; 2. oddala powództwo w pozostałym zakresie; 3. zasądza od powoda (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na rzecz pozwanego Z. Z. kwotę 617,00 zł (sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 600,00 zł (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt I Cupr 93/16 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 11-02-2015 r. (...) SA wniósł o zasądzenie od Z. Z. kwoty 3869,06 zł wraz z odsetkami ustawowymi od 11-02-2015 r. do dnia zapłaty, a ponadto o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu. Na dochodzoną należność składały się należności za usługi telekomunikacyjne określone w fakturach na kwoty: 66,55 zł, 30,06 zł, 8,23 zł, kara umowna w kwocie 3 500 zł oraz skapitalizowana kwota odsetek za opóźnienie. Pozwany 16-12-2015 r. uregulował zadłużenie wynikające z faktur: 66,55 zł, 30,06 zł, 8,23 zł oraz z noty odsetkowej w kwocie 1,58 zł i wniósł o oddalenie powództwa z zakresie kary umownej i odsetek od niej. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Z. Z. zawarł z (...) SA umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Umowa została zawarta na warunkach promocyjnych na czas oznaczony. Okres, na który zawarto umowę, był minimalnym okresem wymaganym przez operatora do skorzystania z warunków promocyjnych. Zgodnie z umową operator miał świadczyć abonentowi usługi telekomunikacyjne, a abonent z tego tytułu uiszczać operatorowi opłaty zgodnie z cennikiem. Umowa nakładała też na abonenta obowiązek utrzymywania aktywnej karty SIM przez czas obowiązywania umowy. Umowa przewidywała, że jej jednostronne rozwiązanie przed upływem okresu, na który została zawarta, dokonane przez abonenta lub przez operatora z winy abonenta oznaczać będzie naruszenie przez abonenta zobowiązania niepieniężnego do utrzymania aktywnej karty SIM przez ten czas oraz że w takim przypadku abonent zapłaci karę umowną, której maksymalna wartość wynosi 3 500 zł. (okoliczności niesporne; dowód: aneks do umowy k. 46-47) Z. Z. nie zapłacił w terminie należności wynikających z faktur i noty odsetkowej na łączną kwotę 106,42 zł, co spowodowało wypowiedzenie umowy przez operatora i zablokowanie karty SIM (okoliczności niesporne; dowód: pismo operatora k. 64-65) Pozwany 16-12-2015 r. uregulował zadłużenie wynikające z faktur: 66,55 zł, 30,06 zł, 8,23 zł oraz z noty odsetkowej w kwocie 1,58 zł. (okoliczność niesporna) Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Powództwo w zakresie kary umownej nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadne jest powództwo o odsetki od należności głównej (opłat za usługi telekomunikacyjne). Strony łączyła umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Okres, na który zawarto umowę, był minimalnym okresem wymaganym przez operatora do skorzystania z warunków promocyjnych. Zasadniczymi obowiązkami stron było: po stronie powoda świadczenie usług telekomunikacyjnych, a po stronie pozwanego uiszczanie operatorowi opłat za te usługi zgodnie z cennikiem. Umowa nakładała też na abonenta obowiązek utrzymywania aktywnej karty SIM przez czas obowiązywania umowy. Umowa przewidywała, że jej jednostronne rozwiązanie przed upływem okresu, na który została zawarta, dokonane przez abonenta lub przez operatora z winy abonenta oznaczać będzie naruszenie przez abonenta zobowiązania niepieniężnego do utrzymania aktywnej karty SIM przez ten czas oraz że w takim przypadku abonent zapłaci karę umowną, której maksymalna wartość wynosi 3 500 zł. Pozwany nie zapłacił należności wynikających z faktur i noty odsetkowej na łączną kwotę 106,42 zł, co spowodowało wypowiedzenie umowy przez operatora i zablokowanie karty SIM. Powód twierdzi, że pozwany miał obowiązek niepieniężny utrzymywania aktywnej karty SIM, a z powodu jego niewykonania żąda zapłaty kary umownej. Dla uzasadnienia swojego roszczenia powód powoływał się na treść art. 57 ust. 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U.2014.243 j.t.). Powołany przepis stanowi, że w przypadku zawarcia umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, związanego z ulgą przyznaną abonentowi, wysokość roszczenia z tytułu jednostronnego rozwiązania umowy przez abonenta lub przez dostawcę usług z winy abonenta przed upływem terminu, na jaki umowa została zawarta, nie może przekroczyć wartości ulgi przyznanej abonentowi pomniejszonej o proporcjonalną jej wartość za okres od dnia zawarcia umowy do dnia jej rozwiązania. Zgodnie z art. 483 § 1 kc , można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). W przedmiotowej sprawie rozwiązanie umowy nastąpiło w związku z nieopłaceniem przez pozwanego zaległych faktur, czyli wiązało się z niewykonaniem świadczenia pieniężnego. Kara umowna może być natomiast zastrzeżona jedynie na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania świadczenia niepieniężnego, co wynika z treści art. 483 § 1 k.c. Ocena skuteczności zastrzeżenia kary umownej na wypadek odstąpienia od umowy nie może być oderwana od oceny, na czym polegało niewykonanie lub nienależyte wykonania zobowiązania. Jeżeli niewykonanie zobowiązania dotyczy zobowiązania o charakterze pieniężnym (tak jak w niniejszym przypadku), to należy uznać, iż zastrzeżenie kary umownej na wypadek odstąpienia od umowy z tej przyczyny w istocie stanowi sankcję za niewykonanie lub nienależyte wykonanie świadczenia pieniężnego. W takiej sytuacji żądanie zapłaty kary umownej nie jest uzasadnione, a samo postanowienie przewidujące takie uprawnienie jest sprzeczne z dyspozycją bezwzględnie obowiązującego art. 483 § 1 k.c. i nieważne ( art. 58 § 1 k.c. ). W niniejszym wypadku zatem rzeczywistą podstawą żądanej przez stronę powodową kary umownej leżało niespełnianie przez pozwanego świadczeń o charakterze pieniężnym. Natomiast dezaktywacji karty SIM dokonał sam operator po rozwiązaniu umowy, co było jedynie następstwem niewykonywania umowy przez pozwanego – braku zapłaty. Nie można uznać, że pozwany nie wykonał obowiązku niepieniężnego mającego polegać na utrzymywaniu aktywnej karty SIM, skoro o jej aktywności lub dezaktywacji może decydować (sterować) tylko operator. Powyższe ustalenia nie pozostają w sprzeczności z treścią przytoczonego wyżej art. 57 ust. 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 roku Prawa telekomunikacyjnego . Unormowanie to nie kreuje żadnych roszczeń, a określa jedynie górną granicę roszczeń dostawcy usług we wskazanej w nim sytuacji. Nie wyłącza też analizy zasadności dochodzonego roszczenia, które winno przysługiwać niezależnie od treści art. 57 ust. 6 prawa telekomunikacyjnego na podstawie umowy i stosownych przepisów. Przedstawione stanowisko nie oznacza, że w sytuacjach jak w analizowanej sprawie, gdy doszło do nienależytego wykonania umowy przez abonenta (w zakresie świadczeń pieniężnych), operator, dostawca usług nie są uprawnieni do dochodzenia związanych z tym roszczeń odszkodowawczych. Także w przypadku, gdy zawarcie umowy o świadczenie usług wiązało się z przyznaniem abonentowi ulgi, dostawcy usług może przysługiwać wobec przedterminowego rozwiązania umowy właśnie roszczenie odszkodowawcze, ale w wysokości nie przekraczającej równowartości przyznanej abonentowi ulgi. W przedmiotowej sprawie strona powodowa nie dochodziła jednakże tego rodzaju roszczeń odszkodowawczych, albowiem jej żądanie w zakresie zapłaty kwoty 3500 zł dotyczyło zapłaty kary umownej. Zasadne jest natomiast na podstawie 481 § 1 kc żądanie zasądzenia odsetek od należności ostatecznie uregulowanych przez powoda 16-12-2015 r., stąd orzeczono jak w pkt 1 sentencji Rozstrzygnięcie o kosztach procesu nastąpiło na podstawie art. 100 zdanie drugie Kodeksu postępowania cywilnego , wedle którego w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań sąd może włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania. Proces został natomiast w przeważającym stopniu przegrany przez powoda. Kosztami procesu po stronie powoda były: 600 zł – koszty zastępstwa procesowego, 17 zł – opłata od pełnomocnictwa. Wynagrodzenie pełnomocnika ustalono w oparciu o § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) w związku z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804). Sz. K.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI