I CUPR 621/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd zasądził część dochodzonej kwoty z tytułu umowy pożyczki, odrzucając żądanie dotyczące kosztów windykacji jako próbę obejścia prawa.
Powód domagał się zasądzenia od pozwanego kwoty 1631,79 zł z tytułu umowy pożyczki, obejmującej należność główną, skapitalizowane odsetki, prowizję oraz koszty windykacji. Pozwany nie ustosunkował się do pozwu. Sąd, analizując umowę, uznał za nieważne klauzule dotyczące kosztów windykacji, które uznał za próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych. W konsekwencji zasądził należność główną i prowizję, oddalając powództwo w pozostałej części.
Sprawa dotyczyła żądania zapłaty kwoty 1631,79 zł z tytułu umowy pożyczki zawartej przez pozwanego z pierwotnym pożyczkodawcą, której wierzytelność nabyła strona powodowa. W skład dochodzonej kwoty wchodziła należność główna (1200 zł), skapitalizowane odsetki (120,60 zł), prowizja za udzielenie pożyczki (176,19 zł) oraz koszty windykacji (135 zł) obejmujące wysłanie trzech wezwań do zapłaty. Pozwany nie złożył odpowiedzi na pozew. Sąd, badając zasadność żądania, skupił się na kosztach windykacji. Stwierdził, że umowa pożyczki przewidywała maksymalne odsetki karne, a koszty windykacji w wysokości 35, 45 i 55 zł za kolejne wezwania były oderwane od realiów ekonomicznych i stanowiły próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych (art. 359 § 2¹ k.c.) oraz zakazu zastrzegania kar umownych o charakterze odszkodowawczym w zobowiązaniach pieniężnych (art. 483 § 1 k.c.). W związku z tym, sąd uznał te klauzule za nieważne na podstawie art. 58 § 1 k.c. jako zmierzające do obejścia prawa. W rezultacie, sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda należność główną w kwocie 1200 zł oraz prowizję w kwocie 176,19 zł, oddalając powództwo w zakresie kosztów windykacji. O kosztach procesu orzeczono na zasadzie wzajemnego zniesienia, zasądzając na rzecz powoda zwrot części kosztów. Wyrokowi w części zasądzającej należność główną i prowizję nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, koszty windykacji naliczane w sposób zryczałtowany i wysoki, które przekraczają wysokość odsetek maksymalnych, są nieważne jako zmierzające do obejścia prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że koszty windykacji w wysokości 35, 45 i 55 zł za wezwania do zapłaty były oderwane od realiów ekonomicznych i stanowiły próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych oraz zakazu zastrzegania kar umownych o charakterze odszkodowawczym w zobowiązaniach pieniężnych. Klauzule te zostały uznane za nieważne na podstawie art. 58 § 1 k.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyrok zaoczny
Strona wygrywająca
(...) Sp. z o.o. (...)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Sp. z o.o. (...) | spółka | powód |
| J. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 483 § § 1
Kodeks cywilny
Wyklucza zastrzeżenie kary umownej o charakterze odszkodowawczym w przypadku nienależytego wykonania zobowiązania pieniężnego.
k.c. art. 359 § § 2¹
Kodeks cywilny
Wprowadza maksymalną wysokość odsetek wynikających z czynności prawnych, limitując tym samym wynagrodzenie pożyczkodawcy.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Stanowi o nieważności czynności prawnej, która zmierza do obejścia prawa.
Pomocnicze
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Określa odsetki za opóźnienie jako funkcję odszkodowawczą w zobowiązaniach pieniężnych.
k.c. art. 509
Kodeks cywilny
Reguluje przelew wierzytelności.
k.p.c. art. 333 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności.
k.p.c. art. 100 § zd. drugie
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach procesu w przypadku częściowego uwzględnienia powództwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty windykacji naliczane w sposób zryczałtowany i wysoki, przekraczające wysokość odsetek maksymalnych, są nieważne jako zmierzające do obejścia prawa. Postanowienia umowy dotyczące kosztów windykacji, które mają na celu obejście przepisów o odsetkach maksymalnych, są nieważne na podstawie art. 58 § 1 k.c.
Godne uwagi sformułowania
brak było jakichkolwiek dowodów, że koszty wskazane przez powoda miały jakiekolwiek ekonomiczne powiązanie z kosztami rzeczywiście poniesionymi. Określenie kosztu tych wiadomości odpowiednio na 35, 45 i 55 zł jest w ocenie Sądu próbą osiągnięcia dodatkowego wynagrodzenia lub odszkodowania przekraczającego wysokość zastrzeżonych odsetek. klauzulę, która zastrzegała taką wysokość opłat za wysłanie wiadomości, Sąd uznał, za nieważne w rozumieniu art. 58 § 1 kc , jako zmierzające do obejścia prawa ( art. 483 § 1 kc i 359 § 2 1 kc ).
Skład orzekający
Paweł Kwiatkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odsetek maksymalnych i kosztów windykacji w umowach pożyczek, a także ocena ważności klauzul umownych zmierzających do obejścia prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wysokości naliczanych kosztów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące odsetek maksymalnych i kosztów windykacji, co jest istotne dla firm pożyczkowych i konsumentów. Pokazuje też, że nawet w przypadku braku reakcji pozwanego, sąd bada zasadność żądania.
“Czy koszty windykacji mogą być wyższe niż odsetki? Sąd odpowiada: nie zawsze!”
Dane finansowe
WPS: 1631,79 PLN
należność główna i prowizja: 1496,79 PLN
zwrot kosztów procesu: 647 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt I Cupr 621/14 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W. , dnia 10-07-2014 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący:SSR Paweł Kwiatkowski Protokolant:Katarzyna Mulak po rozpoznaniu w dniu 10-07-2014 r. w we W. sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. (...) z siedzibą w W. przeciwko J. G. o zapłatę I. zasądza od pozwanego J. G. na rzecz strony powodowej (...) Sp. z o.o. (...) z siedzibą w W. kwotę 1.496,79 zł (jeden tysiąc czterysta dziewięćdziesiąt sześć złotych 79/100) z ustawowymi odsetkami od dnia 21 marca 2014 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 647 zł tytułem zwrotu kosztów procesu; II. oddala powództwo w pozostałej części; III. wyrokowi w punkcie I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. I C upr 621/14 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w dniu 21 marca 2014 r. strona powodowa (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) domagała się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanego J. G. kwoty 1631,79 zł z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. W uzasadnieniu pozwu wskazano, że pozwany zawarł z (...) sp. z o.o. umowę pożyczki kwoty 1200 zł. Pożyczonej kwoty wraz z odsetkami i należnymi opłatami jednak nie zwrócił. Wierzytelność z tytułu w/w pożyczki nabyła ostatecznie strona powodowa Na kwotę dochodzoną pozwem składały się: - należność główna w kwocie 1200 zł, - skapitalizowane odsetki w kwocie 120,60 zł, - prowizja za udzielenie pożyczki w wysokości 176,19 zł, - koszty windykacyjne w kwocie 135 zł obejmujące wysłanie trzech wezwań do zapłaty po upływie terminu spłaty pożyczki. Pozwany J. G. nie ustosunkował się do pozwu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Pozwany J. G. zawarł z (...) sp. z o.o. umowę pożyczki kwoty 1200 zł z oprocentowaniem w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP w stosunku rocznym i terminem spłaty oznaczonym na 14 listopada 2012 r. Za udzielenie pożyczki zastrzeżono prowizje w wysokości 176,19 zł. (bezsporne) Po upływie terminu zwrotu pożyczki do pozwanego wysłano trzy wezwania do zapłaty o standardowej treści. W umowie zastrzeżono przy tym zwrot kosztów w wysokości 35 zł za wezwanie po 30 dniach od upływu terminu spłaty pożyczki, 45 zł za wezwanie po 60 dniach od upływu tegoż terminu, 55 zł po upływie 90 dni od upływu tegoż terminu. (bezsporne) Wierzytelności z w/w umowy nabyła (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) . (bezsporne) Mając powyższe na uwadze, Sąd zważył, co następuje. Powództwo zasługiwało częściowo na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie okoliczności przytoczone w pozwie były zasadniczo bezsporne. Wątpliwości Sądu wzbudziła jedynie wysokość kosztów, których strona powodowa domagała się w związku z nienależytym wykonaniem umowy pożyczki przez pożyczkobiorcę. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 483 § 1 kc w przypadku nienależytego wykonania zobowiązania pieniężnego wykluczone jest zastrzeżenie kary umownej, która miałaby charakter odszkodowawczy. Funkcję odszkodowawczą pełnią bowiem w przypadku tego rodzaju zobowiązania odsetki za opóźnienie zastrzeżone na podstawie art. 481 § 1 kc (por. Marcin Lemkowski „Odsetki cywilnoprawne”, wyd. Wolter Kluwer Polska sp. z o.o., Warszawa 2007, str. 95 i n.). Wysokość odsetek jest natomiast limitowana treścią przepisu art. 359 § 2 1 kc , który wprowadza maksymalną wysokość odsetek wynikających z czynności prawnych. Wprowadzenie odsetek maksymalnych limituje przy tym również wysokość wynagrodzenia należnego pożyczkodawcy w związku z udzieleniem pożyczki. Powyższa regulacja wyklucza zatem obciążanie pożyczkobiorcy jakimikolwiek zryczałtowanym odszkodowaniem przekraczającym kwotę odsetek maksymalnych liczonych od wymagalnego zadłużenia. W rozpoznawanej sprawie pożyczkodawca zastrzegł maksymalne odsetki karne na wypadek niezwrócenia pożyczki w terminie. W tej sytuacji konieczna była ocena, czy koszty zgłoszone w pozwie zostały faktycznie poniesione przez pożyczkodawcę, czy też ich ustalenie miało na celu obejście zakazu z art. 483 § 1 kc i 359 § 2 1 kc. Zdaniem Sądu brak było jakichkolwiek dowodów, że koszty wskazane przez powoda miały jakiekolwiek ekonomiczne powiązanie z kosztami rzeczywiście poniesionymi. Koszt wysyłania listów z wezwaniami do zapłaty o standardowej treści został ustalony w oderwaniu od realiów ekonomicznych. Określenie kosztu tych wiadomości odpowiednio na 35, 45 i 55 zł jest w ocenie Sądu próbą osiągnięcia dodatkowego wynagrodzenia lub odszkodowania przekraczającego wysokość zastrzeżonych odsetek. Wobec powyższego klauzulę, która zastrzegała taką wysokość opłat za wysłanie wiadomości, Sąd uznał, za nieważne w rozumieniu art. 58 § 1 kc , jako zmierzające do obejścia prawa ( art. 483 § 1 kc i 359 § 2 1 kc ). W tej sytuacji, przy niekwestionowanym co do ważności przelewie wierzytelności z w/w umowy pożyczki na rzecz powoda (por. art. 509 kc i n kc. ), nie ulegało wątpliwości, że skutecznie mógł on przenieść na powoda jedynie wierzytelności z ważnej czynności prawnej. Mając powyższe na uwadze, Sad zasądził na rzecz powoda kwotę 1200 zł tytułem należności głównej oraz kwotę 176,19 zł tytułem prowizji za udzielenie pożyczki jak w pkt I wyroku, oddalając dalej idące powództwo o zwrot kosztów windykacji, jak w pkt II wyroku. O odsetkach od kwoty zasądzonej orzeczono na podstawie art. 481 kc i 482 kc. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 zd. drugie kpc , zasądzając na rzecz powoda zwrot kosztów opłaty sądowej od pozwu, kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 600 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. O rygorze natychmiastowej wykonalności orzeczono na podstawie art. 333 § 1 pk 3 kpc
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI