I CSKP 163/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania zapłaty kwoty 75 100 zł z tytułu gwarancji bankowej, udzielonej przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) na rzecz B. w B. (powód) w związku z kredytem udzielonym przez B. dla D. B. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że nie zostały spełnione warunki wypłaty gwarancji, ponieważ w oświadczeniu o poddaniu się egzekucji przez kredytobiorcę wskazano niewłaściwą umowę. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda, podzielając argumentację sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, uchylił zaskarżony wyrok. Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował umowy (z dnia 4 i 15 marca 2013 r.) dotyczące linii gwarancyjnej, pomijając istotne okoliczności faktyczne i prawne, takie jak relacje między BGK, SGB i B., oraz sposób wykonywania tych umów. Sąd Najwyższy podkreślił, że gwarancja bankowa jest umową dokumentową, a kontrola dokumentów przez gwaranta jest ograniczona i formalna. Jednakże, w ocenie Sądu Najwyższego, Sąd Apelacyjny nieprawidłowo zinterpretował znaczenie oświadczenia o poddaniu się egzekucji i nie uwzględnił, że BGK miał wgląd do rejestru kredytów objętych gwarancją, w którym wskazano inną umowę niż ta, na którą powoływał się BGK. Sąd Najwyższy uznał, że doszło do naruszenia art. 65 § 1 i 2 k.c. poprzez błędną wykładnię umowy i pominięcie kontekstu sytuacyjnego oraz sposobu wykonywania umowy. W związku z tym sprawę przekazano do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia umów bankowych, zasady interpretacji oświadczeń woli, rygor dokumentowy w gwarancjach bankowych, odpowiedzialność gwaranta.
Dotyczy specyficznych umów portfelowej linii gwarancyjnej de minimis i relacji między BGK, SGB i bankami zrzeszonymi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy błędne oznaczenie umowy w oświadczeniu o poddaniu się egzekucji przez kredytobiorcę, w sytuacji gdy strony zawarły kilka powiązanych umów, stanowi podstawę do odmowy wypłaty gwarancji bankowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Niekoniecznie, jeśli inne okoliczności (np. sposób wykonywania umowy, rejestr gwarancji) wskazują na wolę stron i dopuszczają inną interpretację.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny zbyt rygorystycznie podszedł do formalnej poprawności dokumentów, nie uwzględniając kontekstu umów, sposobu ich wykonywania oraz faktu, że BGK miał wiedzę o faktycznym stanie rzeczy poprzez rejestr gwarancji, a mimo to nie reagował na ewentualne błędy.
Jak należy interpretować umowy dotyczące linii gwarancyjnej, zwłaszcza w kontekście relacji między różnymi podmiotami (bank gwarantujący, bank kredytujący, bank zrzeszający) i powiązań między kilkoma umowami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy stosować kombinowaną metodę wykładni, uwzględniając zgodny zamiar stron, cel umowy oraz sposób jej wykonywania, a nie tylko literalne brzmienie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zarzucił Sądowi Apelacyjnemu oparcie się wyłącznie na dosłownym brzmieniu umów i pominięcie kontekstu sytuacyjnego, sposobu wykonywania umów oraz roli SGB jako pośrednika.
Czy bank gwarantujący (BGK) może odmówić wypłaty gwarancji z powodu drobnych uchybień formalnych w dokumentach przedstawionych przez beneficjenta, jeśli te uchybienia nie wpływają na możliwość ustalenia przesłanek wymagalności roszczenia ani na dochodzenie roszczeń regresowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku drobnych uchybień, które nie mają istotnego wpływu na powyższe kwestie, gwarant nie powinien unikać odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że należy ocenić, czy błędne wpisanie innej umowy w oświadczeniu o poddaniu się egzekucji miało znaczenie dla możliwości dochodzenia roszczeń regresowych przez BGK.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. w B. | inne | powód |
| B. w W. | inne | pozwany |
Przepisy (21)
Główne
k.c. art. 65 § 1
Kodeks cywilny
Kombinowana metoda wykładni oświadczeń woli, uwzględniająca kontekst sytuacyjny, zasady współżycia społecznego, ustalone zwyczaje oraz zgodny zamiar stron i cel umowy.
k.c. art. 65 § 2
Kodeks cywilny
W umowach należy badać zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko jej dosłowne brzmienie.
Pomocnicze
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
k.c. art. 103 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
pr. bank. art. 81
Ustawa Prawo bankowe
pr. bank. art. 97
Ustawa Prawo bankowe
pr. bank. art. 5
Ustawa Prawo bankowe
pr. bank. art. 6
Ustawa Prawo bankowe
k.p.c. art. 351 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 321 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 316
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 16
Kodeks postępowania cywilnego
u.f.b.s.i.b.z. art. 19 § 2
Ustawa o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających
u.f.b.s.i.b.z. art. 7 § 1
Ustawa o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował umowy i pominął istotne okoliczności faktyczne i prawne. • Zbyt rygorystyczna ocena formalnej poprawności dokumentów. • Niewłaściwa wykładnia umowy zgodnie z art. 65 k.c.
Godne uwagi sformułowania
W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. • Gwarancja bankowa jest umową dokumentową, a kontrola dokumentów przez gwaranta jest ograniczona i formalna. • Nie można zaakceptować sytuacji, w której gwarant unika odpowiedzialności wobec beneficjenta gwarancji w razie zupełnie drobnych, błahych uchybień w tym zakresie.
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
przewodniczący-sprawozdawca
Marian Kocon
członek
Roman Trzaskowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia umów bankowych, zasady interpretacji oświadczeń woli, rygor dokumentowy w gwarancjach bankowych, odpowiedzialność gwaranta."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych umów portfelowej linii gwarancyjnej de minimis i relacji między BGK, SGB i bankami zrzeszonymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych relacji umownych w sektorze bankowym i interpretacji klauzul gwarancyjnych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie bankowym i handlowym.
“Błąd w umowie bankowej kosztował miliony? Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak interpretować gwarancje.”
Dane finansowe
WPS: 75 100 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.