I CSKP 119/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną powoda H.Z. (reprezentanta grupy) od postanowienia Sądu Apelacyjnego, które oddaliło zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu pozwu w postępowaniu grupowym. Sąd Okręgowy odrzucił pozew, ponieważ roszczenie jednego z członków grupy, A.B. (45.000 zł), różniło się od kwot dochodzonych przez pozostałych członków (13 osób dochodziło 60.000 zł), co naruszało wymóg ujednolicenia wysokości roszczeń w postępowaniu grupowym zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym (u.d.r.p.g.). Sąd Okręgowy uznał, że nie można wyodrębnić podgrupy spełniającej wymóg co najmniej dwóch osób z ujednoliconymi roszczeniami. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, wskazując, że cofnięcie pozwu w zakresie roszczenia T.S. nie zmieniło sytuacji, a roszczenie A.B. nie mogło być uwzględnione w ramach podgrupy. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 385 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 397 § 2 k.p.c., a także art. 199 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 203 § 1 k.p.c.) za nieuzasadnione. Podkreślono, że ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym jest regulacją szczególną wobec art. 199 k.p.c. Zarzuty naruszenia art. 10 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.r.p.g. uznano za niesprecyzowane. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną i zasądził od reprezentanta grupy na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaDopuszczalność postępowania grupowego, wymóg ujednolicenia wysokości roszczeń, stosowanie przepisów szczególnych (u.d.r.p.g.) wobec przepisów ogólnych (k.p.c.), podstawy skargi kasacyjnej.
Dotyczy specyfiki postępowania grupowego i jego dopuszczalności na etapie wstępnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy niespełnienie przez jednego członka grupy wymogu ujednolicenia wysokości roszczenia dyskwalifikuje całe postępowanie grupowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niespełnienie przez choćby jednego członka grupy wymogu ujednolicenia wysokości roszczenia, uniemożliwiające utworzenie podgrupy co najmniej dwuosobowej, skutkuje niedopuszczalnością postępowania grupowego.
Uzasadnienie
Ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym wymaga ujednolicenia wysokości roszczeń, które może nastąpić w podgrupach liczących co najmniej dwie osoby. Jeśli jedna osoba dochodzi kwoty innej niż pozostałe, a nie można utworzyć takiej podgrupy, całe postępowanie grupowe jest niedopuszczalne.
Czy cofnięcie pozwu przez jednego członka grupy niweczy skutki wniesienia pozwu w jego imieniu?
Odpowiedź sądu
Tak, cofnięcie pozwu i prawomocne umorzenie postępowania w odniesieniu do roszczenia danego członka grupy niweczy skutki wytoczonego w tym zakresie powództwa.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 203 § 2 k.p.c., cofnięcie pozwu w pewnym zakresie skutkuje niweczeniem skutków prawnych jego wniesienia w tym zakresie. Dotyczy to również sytuacji w postępowaniu grupowym, gdzie zmiana składu grupy w trakcie postępowania może wpływać na jego dopuszczalność.
Czy zarzut naruszenia art. 385 k.p.c. może być podstawą skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji oddalił zażalenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 385 k.p.c. zawiera normę kompetencyjną dotyczącą sposobu rozstrzygnięcia apelacji przez sąd drugiej instancji. Jego naruszenie nie może być samodzielną podstawą skargi kasacyjnej, a ewentualne wadliwe zastosowanie innych przepisów nie przekłada się na naruszenie art. 385 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 385 k.p.c. określa jedynie sposób, w jaki sąd drugiej instancji ma rozstrzygnąć sprawę, jeśli apelacja jest bezzasadna. Naruszenie innych przepisów postępowania lub prawa materialnego nie jest równoznaczne z naruszeniem art. 385 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. Z. | inne | powód - reprezentant grupy |
| A.B. | inne | członek grupy |
| T.S. | inne | członek grupy (cofnięto powództwo) |
| Skarb Państwa - Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | inna strona (koszty) |
Przepisy (18)
Główne
u.d.r.p.g. art. 2 § ust. 1 i 2
Ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym
Ujednolicenie wysokości roszczeń może nastąpić w podgrupach, liczących co najmniej 2 osoby. Niespełnienie tego warunku skutkuje niedopuszczalnością postępowania grupowego.
u.d.r.p.g. art. 10 § ust. 1
Ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym
Stanowi regulację szczególną wobec art. 199 k.p.c. w przypadku stwierdzenia niedopuszczalności postępowania grupowego.
k.p.c. art. 203 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Cofnięcie pozwu niweczy skutki wytoczenia powództwa.
Pomocnicze
u.d.r.p.g. art. 17 § ust. 1
Ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym
Postanowienie co do składu grupy wydawane jest w kolejnej fazie postępowania, po stwierdzeniu dopuszczalności postępowania grupowego.
k.p.c. art. 199 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące odrzucenia pozwu, które nie mają zastosowania w przypadku istnienia regulacji szczególnej (u.d.r.p.g.).
k.p.c. art. 203 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy cofnięcia pozwu, ale w kontekście sprawy zastosowanie miał § 2.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Norma kompetencyjna sądu drugiej instancji dotycząca rozstrzygnięcia apelacji. Nie może być samodzielną podstawą skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.P.G.R.P. art. 32 § ust. 3
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej
Dz.U. 2015 poz. 1800 art. 10 § § 10 ust. 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Dz.U. 2015 poz. 1800 art. 2 § § 2 pkt 7
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Dz.U. 2015 poz. 1800 art. 20 § § 20
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przez członka grupy wymogu ujednolicenia wysokości roszczenia dyskwalifikuje całe postępowanie grupowe. • Ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym jest regulacją szczególną wobec przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących odrzucenia pozwu. • Zarzut naruszenia art. 385 k.p.c. nie jest samodzielną podstawą skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. przez oddalenie zażalenia. • Naruszenie art. 199 § 1 i 2 k.p.c. przez pominięcie, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające odrzucenie pozwu. • Naruszenie art. 203 § 1 k.p.c. przez jego niewłaściwą interpretację i uznanie, że cofnięcie pozwu zniweczyło zasadność wniesienia pozwu. • Naruszenie art. 10 ust. 1 u.d.r.p.g. i art. 17 ust. 1 u.d.r.p.g. przez ich niewłaściwą interpretację.
Godne uwagi sformułowania
niespełnienie przez jedną ze zgłaszających się osób warunków przynależności do grupy skutkować musi uznaniem, iż nie istnieje grupa mogąca złożyć skutecznie pozew w trybie u.d.r.p.g. • nie została spełniona przesłanka ujednolicenia wysokości roszczeń warunkująca dopuszczalność postępowania grupowego w sprawach o roszczenia pieniężne • art. 199 k.p.c. nie znajdował w niniejszej sprawie w ogóle zastosowania, gdyż - wobec stwierdzenia, że w określonym pozwem granicach postępowanie grupowe jest niedopuszczalne - rozstrzygnięcia orzekających w sprawie Sądów powszechnych znajdowały podstawę w art. 10 ust. 1 u.d.r.p.g., który w stosunku do art. 199 k.p.c. stanowi regulację szczególną. • skarżący ani nie wyjaśnił w ramach samego sformułowania zarzutów, na czym miałoby polegać naruszenie tych przepisów, ani nie odniósł się do tej kwestii w uzasadnieniu.
Skład orzekający
Beata Janiszewska
przewodniczący
Marcin Krajewski
sprawozdawca
Ewa Stefańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność postępowania grupowego, wymóg ujednolicenia wysokości roszczeń, stosowanie przepisów szczególnych (u.d.r.p.g.) wobec przepisów ogólnych (k.p.c.), podstawy skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania grupowego i jego dopuszczalności na etapie wstępnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowych aspektów dopuszczalności postępowań grupowych, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego. Pokazuje, jak rygorystyczne mogą być wymogi formalne w tego typu sprawach.
“Postępowanie grupowe: Jeden błąd formalny może przekreślić szanse na sprawiedliwość dla setek osób.”
Dane finansowe
WPS: 45 000 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.