I CSK 1899/25

Sąd NajwyższyWarszawa2025-10-30
SNinnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnapełnomocnictwoszpital psychiatrycznyochrona zdrowia psychicznegopostępowanie nieprocesoweSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy zwrócił skargę kasacyjną do sądu niższej instancji w celu podjęcia czynności związanych z pełnomocnictwem procesowym i doręczeniem odpisu skargi wnioskodawcy.

Sąd Najwyższy zwrócił skargę kasacyjną w sprawie o umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym bez zgody. Powodem zwrotu było ustalenie zakresu umocowania pełnomocnika ustanowionego z urzędu, który nie obejmował wniesienia skargi kasacyjnej. Dodatkowo, sąd nakazał sądowi niższej instancji doręczenie odpisu skargi kasacyjnej wnioskodawcy, Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej, który działał na podstawie przepisów ustawy o ochronie zdrowia psychicznego.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wniesioną przez D. K. w sprawie dotyczącej umieszczenia jej w szpitalu psychiatrycznym bez jej zgody. Sąd Najwyższy postanowił zwrócić skargę kasacyjną wraz z aktami sprawy Sądowi Okręgowemu w Olsztynie. Głównym powodem zwrotu było ustalenie, że pełnomocnik ustanowiony z urzędu dla uczestniczki postępowania, D. K., nie miał umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej. Zakres jego pełnomocnictwa, określony w momencie jego ustanowienia, nie obejmował tego rodzaju czynności procesowej. Sąd powołał się na art. 91 k.p.c. oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego w podobnych sprawach. Ponadto, sąd nakazał sądowi niższej instancji, w przypadku stwierdzenia podstaw, doręczenie odpisu skargi kasacyjnej wnioskodawcy, czyli Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w O. Wnioskodawca złożył wniosek o umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, a zgodnie z art. 46 ust. 1 tej ustawy, jest on z mocy prawa uczestnikiem postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Pełnomocnik ustanowiony z urzędu nie miał umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli zakres jego umocowania, określony w dacie ustanowienia, nie obejmował wniesienia skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 91 k.p.c. oraz przywołane orzecznictwo, wskazując, że zakres umocowania pełnomocnika procesowego jest ściśle określony i nie obejmuje czynności wykraczających poza ten zakres, chyba że zostało to wyraźnie zaznaczone lub wynika z przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zwrot skargi kasacyjnej

Strony

NazwaTypRola
Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w O.instytucjawnioskodawca
D. K.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (3)

Główne

u.o.z.p. art. 29 § ust. 3

Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego

Określa krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym.

u.o.z.p. art. 46 § ust. 1

Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego

Wnioskodawca jest uczestnikiem postępowania z mocy prawa.

Pomocnicze

k.p.c. art. 91

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres umocowania pełnomocnika procesowego ustanowionego z urzędu nie obejmował wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli nie zostało to wyraźnie zaznaczone.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnomocnik procesowy nie miał umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

zakres umocowania określał art. 91 k.p.c. w brzmieniu w dacie ustanowienia pełnomocnika i nie obejmował wniesienie skargi kasacyjnej wnioskodawca jest jego uczestnikiem takiego postępowania z mocy prawa

Skład orzekający

Mariusz Łodko

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu umocowania pełnomocnika procesowego z urzędu w kontekście skargi kasacyjnej oraz statusu wnioskodawcy w postępowaniu o umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania o umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym i kwestii formalnych związanych z pełnomocnictwem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem do obrony i prawidłowością reprezentacji procesowej, co jest istotne dla praktyków prawa. Choć sama tematyka umieszczenia w szpitalu psychiatrycznym jest wrażliwa, rozstrzygnięcie skupia się na formalnościach.

Czy pełnomocnik z urzędu może wnieść skargę kasacyjną? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 1899/25
POSTANOWIENIE
30 października 2025 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Mariusz Łodko
na posiedzeniu niejawnym 30 października 2025 r. w Warszawie
‎
w sprawie z wniosku Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O.
‎
z udziałem D. K.
‎
o umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym bez zgody,
‎
na skutek skargi kasacyjnej D. K.
‎
od postanowienia Sądu Okręgowego w Olsztynie
‎
z 26 lutego 2025 r., VI Ca 12/25,
zwraca skargę kasacyjną z aktami sprawy Sądowi Okręgowemu w Olsztynie celem:
1. podjęcia czynności w związku z wniesieniem skargi kasacyjnej przez pełnomocnika z urzędu ustanowionego uczestniczce postanowieniem z 28 lutego 2023 r. i obowiązanego zastępować uczestniczkę do prawomocnego zakończenia postępowania - zakres umocowania określał art. 91 k.p.c.
‎
w brzmieniu w dacie ustanowienia pełnomocnika i nie obejmował wniesienie skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 25 września 2025 r., I CSK 2820/24 i przywołane tam orzecznictwo);
2. ewentualnie jeżeli będą ku temu podstawy, doręczenie odpisu skargi kasacyjnej wnioskodawcy wymienionemu
‎
w komparycji zaskarżonego postanowienia, albowiem Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w O. złożył wniosek
‎
o przyjęcie do szpitala psychiatrycznego, działając na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego, który określa krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku w tej sprawie, natomiast zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy wnioskodawca jest jego uczestnikiem takiego postępowania z mocy prawa.
‎
[wr]
[a.ł]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI