I CSK 223/22

Sąd Najwyższy2022-04-29
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
podział majątkuskarga kasacyjnaSąd Najwyższyzagadnienie prawnekoszty postępowaniaprawo rzeczowewspółwłasność

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania z powodu niewykazania przez strony istotnych zagadnień prawnych ani oczywistej zasadności skarg.

Sprawa dotyczyła podziału majątku wspólnego, w której strony wniosły skargi kasacyjne od postanowienia Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki przyjęcia skarg kasacyjnych (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista zasadność), uznał, że skarżący nie wykazali istnienia istotnych zagadnień prawnych ani oczywistej zasadności skarg. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg do rozpoznania.

Wnioskodawczyni i uczestnik postępowania w sprawie o podział majątku wspólnego wnieśli skargi kasacyjne od postanowienia Sądu Okręgowego w B. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie tych skarg do rozpoznania, opierając się na art. 398^9 § 1 k.p.c., który wymaga istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Skarżący powołali się na pierwsze i czwarte z tych kryteriów. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że istotne zagadnienie prawne musi mieć charakter rzeczywisty, uniwersalny i być konieczne do rozstrzygnięcia danej sprawy, a jego rozwiązanie powinno służyć innym podobnym sprawom. Wnioskodawczyni i uczestnik nie przedstawili jednak wystarczającej argumentacji jurydycznej, która wykazywałaby istnienie takich zagadnień ani rozbieżności w orzecznictwie. Sąd podkreślił, że nie jest jego rolą domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi. Podobnie, skarżący nie wykazali przesłanki oczywistej zasadności skargi, która wymagałaby przedstawienia kwalifikowanej postaci naruszenia prawa. Wobec niewykazania wymaganych przesłanek, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania i orzekł o kosztach postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazali istnienia istotnych zagadnień prawnych ani oczywistej zasadności skarg.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy szczegółowo omówił kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej, wskazując, że skarżący nie przedstawili wystarczającej argumentacji jurydycznej, która wykazywałaby istnienie rzeczywistych i uniwersalnych zagadnień prawnych, rozbieżności w orzecznictwie, ani kwalifikowanej postaci naruszenia prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
I. P.osoba_fizycznawnioskodawczyni
K. P.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje skutki niewykazania przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazuje na związek zagadnienia prawnego z podstawami skargi i stanem faktycznym.

k.c. art. 206

Kodeks cywilny

Dotyczy zarządu rzeczą wspólną.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Dotyczy ciężaru dowodu.

k.r.o. art. 31

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Dotyczy majątku wspólnego małżonków.

k.c. art. 225

Kodeks cywilny

Dotyczy roszczeń uzupełniających.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Niewykazanie istotnego zagadnienia prawnego. Niewykazanie potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Niewykazanie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przez istotne zagadnienie prawne (...) należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Nie jest rolą Sądu Najwyższego domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyjmowania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy, w szczególności wymogi dotyczące wykazania istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności skargi."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie kwestii proceduralnych związanych z przyjęciem skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z przyjęciem skargi kasacyjnej, co jest istotne dla prawników procesualistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy Sąd Najwyższy przyjmie Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki i błędy, których należy unikać.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I CSK 223/22
POSTANOWIENIE
Dnia 29 kwietnia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek
w sprawie z wniosku I. P.
‎
przy uczestnictwie K. P.
‎
o podział majątku wspólnego,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 29 kwietnia 2022 r.,
‎
na skutek skarg kasacyjnych - wnioskodawczyni i uczestnika postępowania
od postanowienia Sądu Okręgowego w B.
‎
z dnia 29 czerwca 2020 r., sygn. akt II Ca (..),
odmawia przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania i  orzeka, że wnioskodawczyni i uczestnik ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Zarówno skarżąca wnioskodawczyni jak i skarżący uczestnik
oparli wnioski o  przyjęcie skarg kasacyjnych do rozpoznania na pierwszej i czwartej spośród wymienionych przesłanek.
P
rzez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 398
13
§ 2 k.p.c.) i także w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13 oraz z dnia 3 lutego 2012 r. I UK 271/11 - nie publ.). Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 oraz z dnia 9 lutego 2011 r., III SK 41/10 - nie publ.).
Skarżący uczestnik przedstawioną problematykę ujął w pytaniu:
„czy dysproporcja w korzyściach przypadających współwłaścicielowi z tytułu wykonywania przez drugiego współwłaściciela prawa posiadania nieruchomości może stanowić podstawę do niezastosowania art. 206 k.c.? A jeżeli tak to w jaki stopień dysproporcji korzyści może stanowić podstawę do niezastosowania art.  206  k.c.?”.
Natomiast skarżąca wnioskodawczyni
przedstawiła problematyka odnoszącą się do art. 206 k.c.
Wątpliwości przedstawione w obu skargach kasacyjnych nie stanowią istotnych zagadnień prawnych.
Ponadto oba uzasadnienia wniosków o przyjęcie skarg kasacyjnych do rozpoznania nie zawierają argumentacji jurydycznych wskazujących na występowanie odmiennych ocen przedstawionych problemów oraz na to, że przepisy dotyczące tych kwestii nie doczekały się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych. Skarżący poza przedstawionymi wątpliwościami nie zaprezentowali odpowiednich wywodów prawnych i nie dokonali analiz orzecznictwa, z których wynikałyby jakiekolwiek rozbieżności. Nie jest rolą Sądu Najwyższego domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., sygn. akt II UK 38/08, nie publ. i  z  dnia 14 grudnia 2004 r., sygn. akt II CZ 142/04, nie publ.).
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, odwołanie się do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi oraz argumentacji wykazującej, że istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Celem sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest wykazanie oczywistego naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, nie publ.).
Skarżący nie wykazali również przesłanki oczywistej zasadności. Oczywistą zasadność skargi skarżący uczestnik upatrywał w naruszeniu art. 6 k.c. w związku z art. 31 k.r.o. oraz art. 6 k.c. w związku z art. 225 k.c., natomiast skarżąca wnioskodawczyni - w naruszeniu art. 206 k.c.
Okoliczności wskazane przez obu skarżących nie usprawiedliwiają  zaprezentowanej przez nich ocen zaskarżonego orzeczenia. Brak jest jakichkolwiek podstaw, aby twierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa.
Wobec powyższego nie można uznać, że przesłanki przyjęcia obu skarg kasacyjnych do rozpoznania zostały w sposób właściwy wykazane.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI