I CSK 473/17

Sąd Najwyższy2017-11-29
SNCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższynacjonalizacjaszkodazarząd państwowyodszkodowaniekoszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając ją za niezasadną i nie spełniającą przesłanek oczywistej zasadności.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w sprawie o zapłatę odszkodowania za przejęcie młyna elektrycznego na własność Państwa. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając, że nie wykazała ona istnienia przesłanek oczywistej zasadności ani innych podstaw określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., a także nie stwierdził nieważności postępowania.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną strony pozwanej (Skarbu Państwa) od wyroku Sądu Apelacyjnego, który częściowo zmienił wyrok Sądu Okręgowego w W. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda W.G. kwotę 174 216 zł z odsetkami tytułem wyrównania szkody spowodowanej wydaniem decyzji o objęciu w zarząd, a następnie przejęciu na własność Państwa młyna elektrycznego. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, oddalając powództwo o kwotę 5 202 zł wraz z odsetkami, a w pozostałym zakresie oddalił apelację. Pozwany oparł skargę kasacyjną na naruszeniu przepisów k.p.a. (art. 160) oraz k.c. (art. 224, 225), zarzucając m.in. bezzasadne przyjęcie, że utrata przedsiębiorstwa nastąpiła na skutek czynności z zakresu zarządu, a także naruszenie art. 361 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, podkreślił, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym, którego rozpoznanie musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, związanymi z ochroną interesu powszechnego. Stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanki oczywistej zasadności skargi (art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c.), gdyż brak było przekonywającego wywodu prawnego o oczywistym i rażącym naruszeniu przepisów prawa. Nie stwierdzono również nieważności postępowania. W związku z tym Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powoda koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek przyjęcia jej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Skarżący nie wykazał istnienia przesłanki oczywistej zasadności skargi, gdyż brak było przekonywającego wywodu prawnego o oczywistym i rażącym naruszeniu przepisów prawa. Nie stwierdzono również nieważności postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
W.G.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Minister Rozwojuorgan_państwowypozwany
Minister Rozwoju i Finansóworgan_państwowypozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym jej oczywistą zasadność.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stanowi podstawę do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^13 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa obowiązek Sądu Najwyższego brania pod uwagę z urzędu przyczyn nieważności postępowania.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady zasądzania kosztów postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym, stosowany odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady orzekania o kosztach w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.a. art. 160

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zarządu państwowego, podnoszony przez skarżącego jako podstawa skargi.

k.c. art. 224

Kodeks cywilny

Dotyczy ochrony posiadania, podnoszony przez skarżącego jako podstawa skargi.

k.c. art. 225

Kodeks cywilny

Dotyczy skutków naruszenia posiadania, podnoszony przez skarżącego jako podstawa skargi.

k.c. art. 361 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy zakresu odszkodowania, podnoszony przez skarżącego jako podstawa skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącego oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Brak stwierdzenia nieważności postępowania przez Sąd Najwyższy.

Odrzucone argumenty

Oczywiste i rażące naruszenie art. 160 k.p.a. Niezastosowanie art. 224 i 225 k.c. Bezzasadne przyjęcie, że do utraty przedsiębiorstwa doszło na skutek czynności z zakresu zarządu. Rażące naruszenie art. 361 § 1 w związku z art. 160 § 1 i 2 k.p.c. Niewyjaśnienie, jakie składniki przedsiębiorstwa zostały utracone lub zniszczone. Brak bezpośredniego związku przyczynowego między wadliwą decyzją nacjonalizacyjną a szkodą.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową, lecz działa w interesie publicznym, wyjaśniając istotne zagadnienia prawne, dokonując wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących wątpliwości w orzecznictwie sądów, bądź usuwając z obrotu prawnego orzeczenia wydane w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwe. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej [...] wymaga od skarżącego wykazania, że zaskarżone orzeczenie zapadło z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad prawa, widocznym od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy i dłuższych dociekań.

Skład orzekający

Bogumiła Ustjanicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, zwłaszcza w kontekście przesłanki oczywistej zasadności oraz roli Sądu Najwyższego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, co czyni je mniej interesującym dla szerokiego grona odbiorców, ale może być cenne dla prawników procesowych.

Dane finansowe

WPS: 174 216 PLN

koszty postępowania kasacyjnego: 2700 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 473/17
POSTANOWIENIE
Dnia 29 listopada 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Bogumiła Ustjanicz
w sprawie z powództwa W.G.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Rozwoju
‎
obecnie Ministrowi Rozwoju i Finansów
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 listopada 2017 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt I ACa […]/16,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2700 zł
‎
(dwa tysiące siedemset) tytułem kosztów postępowania
‎
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w W. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę  174 216 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 19 października 2015 r. tytułem wyrównania szkody spowodowanej wydaniem decyzji o objęciu w zarząd państwowy, a następnie przejęciu na własność Państwa młyna elektrycznego.
Po rozpoznaniu sprawy na skutek apelacji pozwanego Sąd Apelacyjny w  […] zaskarżonym wyrokiem zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji przez oddalenie powództwa o kwotę 5 202 zł wraz z odsetkami, a w pozostałym zakresie oddalił apelację.
Pozwany oparł skargę kasacyjną na obu podstawach przewidzianych w  art.  398
3
§ 1 k.p.c., a we wniosku o przyjęcie tej skargi do rozpoznania wskazał  przyczynę objętą art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. Na oczywistą zasadność skargi wskazuje, w ocenie skarżącego, oczywiste i rażące naruszenie art. 160 k.p.a., a  niezastosowanie art. 224 i 225 k.c. Bezzasadnie zostało przyjęte, że do utraty przedsiębiorstwa doszło na skutek czynności z zakresu zarządu sprawowanego przez pozwanego. Doszło także do rażącego naruszenia art. 361 § 1 w związku z  art. 160 § 1 i 2 k.p.c. Niewyjaśniono jakie składniki przedsiębiorstwa zostały utracone lub zniszczone, skoro wydanie zarządzenia o objęciu przedsiębiorstwa były czynnościami konwencjonalnymi. Szkoda związana z pogorszeniem stanu  nieruchomości w wyniku niezgodnych z zasadami prawidłowej gospodarki czynnościami zarządzania i gospodarowania jako następczych w stosunku do bezprawnego objęcia w posiadanie, nie pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowym z wadliwą decyzją nacjonalizacyjną.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Rozpoznanie skargi kasacyjnej będącej
kwalifikowanym, nadzwyczajnym środkiem odwoławczym musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, związanymi z ochroną interesu powszechnego. Indywidualny interes skarżącego podlega uwzględnieniu, o ile jest zgodny z interesem powszechnym. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową, lecz działa w interesie publicznym, wyjaśniając istotne zagadnienia prawne, dokonując wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących wątpliwości w orzecznictwie sądów, bądź usuwając z obrotu prawnego orzeczenia wydane w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwe. Dlatego nie każda skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Stwierdzenie, czy te szczególne względy zachodzą w  konkretnej sprawie dokonywane jest przez badanie, czy skarżący we wniosku o  przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał na istnienie chociaż jednej z  przesłanek wymienionych w art. 398
9
§ 1 k.p.c.
Oczywista zasadność skargi kasacyjnej objęta art. 398
9
§ 1 pkt 4
k.p.c. wymaga od skarżącego wykazania, że zaskarżone orzeczenie zapadło z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad  prawa, widocznym od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy i dłuższych dociekań. Naruszenie prawa powinno mieć charakter szczególny i
kwalifikowany (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r.,
V CZ
187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z dnia 8 marca 2002 r.,
I PKN
341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z  dnia  11 stycznia 2008 r.,
I UK
285/07, niepubl.; z dnia 23 listopada 2010 r., III  UK
10/11, niepubl.). Nie spełnia przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do  rozpoznania powołanie naruszenia konkretnego przepisu prawa, ale sytuacja, w  której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego rozstrzygnięcia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I  PK 227/02, OSNP 2004, nr 13, poz. 230; z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 38/06, niepubl.; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, niepubl.). Analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Brak w nim przekonywującego wywodu prawnego o zaistnieniu takiego stanu rzeczy w stosunku do zaskarżonego orzeczenia. Wynik badania wniosku i jego argumentacji, na tle podstaw skargi kasacyjnej oraz motywów zaskarżonego wyroku, nie prowadzi do oceny, iż stanowi ono konsekwencję jaskrawych błędów  w zakresie wykładni prawa materialnego i  procesowego, które współkształtowały jego treść. W szczególności nie doszło do  oparcia orzeczenia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i  ugruntowaną jego wykładnią, przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na  zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym.
W postępowaniu przed Sądem drugiej instancji nie doszło do nieważności postępowania, której przyczyny Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu, stosownie do art. 398
13
§ 1 k.p.c.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z zasady przewidzianej w art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1 i  art. 398
21
k.p.c.
aj
ał

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI