Orzeczenie · 2026-04-09

I CSK 94/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-04-09
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższykoszty postępowaniaprawo bankoweklauzule abuzywnedyrektywa 93/13TSUEteoria dwóch kondykcji

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał wniosek Banku S.A. o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie w sprawie o zapłatę. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 398(9) § 1 k.p.c. Skarżący opierał wniosek na potrzebie wykładni przepisów dotyczących skutków uznania postanowień umownych za abuzywne (art. 385(1) § 1 i 2 k.c.) oraz możliwości zastąpienia ich przepisami dyspozytywnymi, a także wykładni art. 410 w zw. z art. 405 i art. 385(1) § 1 i 2 k.c. oraz art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie jest trzecią instancją sądową i rozpoznaje jedynie skargę kasacyjną. Wskazał, że w judykaturze utrwalone jest stanowisko o dopuszczalności ograniczenia dostępności kasacji. Odnosząc się do argumentacji skarżącego, Sąd Najwyższy przywołał uchwałę całej Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), która stanowi zasadę prawną i wiąże inne składy Sądu Najwyższego, a która reguluje kwestię roszczeń o zwrot nienależnego świadczenia w przypadku nieważności umowy kredytu. Sąd uznał, że wyrok TSUE C-396/24 z 19 czerwca 2025 r. nie podważa tej zasady, gdyż odnosi się do żądań banku, a nie konsumenta, i nie stoi w sprzeczności z teorią dwóch kondykcji stosowaną na korzyść konsumenta. Sąd Najwyższy nie stwierdził również nieważności postępowania. W konsekwencji, na podstawie art. 398(9) § 2 k.p.c., odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Orzeczono również o kosztach postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, interpretacja art. 398(9) § 1 k.p.c., relacja polskiego prawa cywilnego do orzecznictwa TSUE w sprawach konsumenckich, stosowanie teorii dwóch kondykcji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej i interpretacji przepisów w kontekście konkretnej sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub czy skarga jest oczywiście uzasadniona?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Sąd odwołał się do uchwały SN III CZP 25/22 i wyroku TSUE C-396/24, uznając, że nie ma sprzeczności między polskim orzecznictwem a prawem unijnym w kontekście teorii dwóch kondykcji.

Jaki jest wpływ wyroku TSUE C-396/24 na stosowanie teorii dwóch kondykcji w polskim prawie w kontekście umów kredytu uznanych za abuzywne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wyrok TSUE C-396/24 nie podważa zasady prawnej uchwalonej przez SN III CZP 25/22, gdyż odnosi się do żądań banku, a nie konsumenta, i nie stoi w sprzeczności z teorią dwóch kondykcji stosowaną na korzyść konsumenta.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wykładnia przepisów dyrektywy przez TSUE ma na celu osiągnięcie zgodności z dyrektywą, ale jest ograniczona ogólnymi zasadami wykładni prawa i nie może być dokonywana contra legem. Stwierdzono, że zastosowanie teorii dwóch kondykcji na korzyść konsumenta nie stoi w sprzeczności z art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w interpretacji TSUE.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Bank spółka akcyjna w W.

Strony

NazwaTypRola
A.F.osoba_fizycznapowód
Bank spółka akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398(9) § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398(9) § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Na podstawie art. 398(9) § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.c. art. 385(1) § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące klauzul abuzywnych.

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące nienależnego świadczenia.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia.

u.S.N. art. 87 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Uchwała składu całej izby uzyskuje moc zasady prawnej.

k.p.c. art. 98 § § 1, 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak spełnienia przesłanek z art. 398(9) § 1 k.p.c. do przyjęcia skargi kasacyjnej. • Wyrok TSUE C-396/24 nie podważa zasady prawnej SN III CZP 25/22 w kontekście teorii dwóch kondykcji. • Zastosowanie teorii dwóch kondykcji na korzyść konsumenta jest zgodne z wolą konsumenta i korzystne dla niego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego oparta na potrzebie wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie nie została wykazana.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. • Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji. • Obowiązek ten jest jednak ograniczony przez ogólne zasady wykładni prawa i nie może służyć za podstawę dla dokonywania wykładni prawa krajowego contra legem.

Skład orzekający

Ewa Stefańska

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, interpretacja art. 398(9) § 1 k.p.c., relacja polskiego prawa cywilnego do orzecznictwa TSUE w sprawach konsumenckich, stosowanie teorii dwóch kondykcji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej i interpretacji przepisów w kontekście konkretnej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie wyjaśnia rygorystyczne kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy oraz analizuje ważną kwestię zgodności polskiego prawa z prawem UE w kontekście ochrony konsumentów w sprawach bankowych, co jest istotne dla prawników i sektora finansowego.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe kryteria i pułapki prawne.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 2700 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst