Orzeczenie · 2025-05-29

I CSK 912/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-05-29
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
skarga kasacyjnanieważność postępowaniaskład sąduniezawisłość sędziowskaSąd NajwyższySąd ApelacyjnySąd Okręgowykoszty postępowania

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną spółki P. w K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2023 r., który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 5 stycznia 2023 r. w sprawie o zapłatę. Sąd Apelacyjny zmienił pierwotny wyrok, zasądzając na rzecz powoda P.W. kwotę 621 372,71 zł (zamiast pierwotnie zasądzonej kwoty 823 339,83 zł) i oddalając powództwo w pozostałej części, a także zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5 668,08 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Skarżąca spółka P. wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na nieważność postępowania przed Sądem Okręgowym z dwóch przyczyn: udział osoby nieuprawnionej w składzie sądu oraz rozpoznanie sprawy przez Sąd Apelacyjny w składzie jednego sędziego, podczas gdy prawidłowy skład powinien wynosić trzech sędziów. Sąd Najwyższy, po analizie formalnej zakresu zaskarżenia, uznał, że nie ma podstaw do odrzucenia skargi. Następnie, odnosząc się do zarzutów nieważności, Sąd Najwyższy stwierdził, że przywołane okoliczności nie świadczą o nieważności postępowania. Powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, podkreślono brak kompetencji Sądu Najwyższego do oceny zgodności z prawem powołania sędziego oraz konstytucyjną zasadę niepodważalności powołania sędziego. Sąd Najwyższy wskazał również, że zarzut wadliwego składu sądu wymagał wykazania naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności, czego skarżąca nie uczyniła. Odnosząc się do składu Sądu Apelacyjnego, Sąd Najwyższy stwierdził, że uchwała dotycząca składu sądu jest sprzeczna z przepisami prawa obowiązującymi w dacie wydania orzeczenia, a Sąd Najwyższy nie ma kompetencji do stwierdzania niezgodności ustaw z Konstytucją. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398^9 § 1 k.p.c.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii braku kompetencji do badania legalności powołania sędziów oraz przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury kasacyjnej i zarzutów związanych z legalnością składu orzekającego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na zarzuty nieważności postępowania, w tym wadliwy skład sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty nieważności postępowania nie spełniają przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że podniesione zarzuty dotyczące wadliwego składu Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego nie są uzasadnione w świetle obowiązujących przepisów, orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, a także braku wykazania naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.

Czy Sąd Najwyższy ma kompetencje do oceny zgodności z prawem powołania sędziego lub składu sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy nie ma takich kompetencji. Ocena zgodności z prawem powołania sędziego jest wyłączona przepisami ustawy o Sądzie Najwyższym, a stwierdzanie niezgodności ustaw z Konstytucją należy do Trybunału Konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na art. 178 ust. 1 i art. 179 Konstytucji RP oraz przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym, wskazując, że działanie takie byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą niepodważalności powołania sędziego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
P. spółka jawna w K.

Strony

NazwaTypRola
P.W.osoba_fizycznapowód
P. spółka jawna w K.spółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zamknięty katalog przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, mający na celu zapewnienie, że skarga pełni funkcje publicznoprawne.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej z uwagi na nieważność postępowania.

k.p.c. art. 367 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy składu sądu.

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 29 § ust. 3

Wyłącza możliwość ustalania lub oceny przez Sąd Najwyższy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z niego uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.

Ustawa o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs § ust. 1 pkt 4

Obowiązujący w dacie wydania orzeczenia, do którego odnosi się uchwała III PZP 6/22.

Konstytucja RP art. 178 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada niepodważalności powołania sędziego.

Konstytucja RP art. 179

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada niepodważalności powołania sędziego.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu, standard niezawisłości i bezstronności.

Konstytucja RP art. 188 § pkt 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Kompetencje Trybunału Konstytucyjnego do orzekania o zgodności ustaw z Konstytucją.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak kompetencji Sądu Najwyższego do oceny zgodności z prawem powołania sędziego. • Brak wykazania przez skarżącego naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. • Uchwała III PZP 6/22 jest sprzeczna z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania. • Sąd Najwyższy nie ma kompetencji do stwierdzania niezgodności ustaw z Konstytucją.

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania przed Sądem Okręgowym z powodu udziału osoby nieuprawnionej. • Nieważność postępowania przed Sądem Apelacyjnym z powodu rozpoznania sprawy w składzie jednego sędziego.

Godne uwagi sformułowania

ustawodawca zawarł zamknięty katalog przesłanek • skarga kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie • wielokrotnie co do zasady wyłączano możliwość podważenia uprawnienia do orzekania osoby, która została powołana na urząd sędziego przez Prezydenta • Sąd Najwyższy nie ma kompetencji do pominięcia stosowania przytoczonego tu przepisów ustawy • działanie takie byłoby przy tym sprzeczne z konstytucyjną zasadą niepodważalności powołania sędziego

Skład orzekający

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii braku kompetencji do badania legalności powołania sędziów oraz przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury kasacyjnej i zarzutów związanych z legalnością składu orzekającego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezawisłością sędziowską i funkcjonowaniem Sądu Najwyższego, co jest zawsze interesujące dla prawników i osób zainteresowanych praworządnością.

Sąd Najwyższy stawia tamę próbom podważania legalności sędziów – kluczowe postanowienie w sprawie skargi kasacyjnej.

Dane finansowe

WPS: 823 339,83 PLN

zapłata: 621 372,71 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst