V CSK 30/19

Sąd Najwyższy2019-05-14
SNCywilneodpowiedzialność cywilnaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyzadośćuczynieniekrzywdanaruszenie praw pacjentaprawo procesoweocena dowodówzasady postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie wykazała ona oczywistej zasadności ani rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego.

Powódka złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Rejonowego oddalającego powództwo o zadośćuczynienie. Skarga oparta była na zarzutach naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując, że powódka nie wykazała oczywistej zasadności skargi, a zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. są niedopuszczalne w skardze kasacyjnej po zmianie przepisów, a zarzuty dotyczące nierozpoznania apelacji przez Sąd Okręgowy nie znalazły potwierdzenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną powódki B. S. od wyroku Sądu Okręgowego w O., który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Rejonowego w K. oddalającego powództwo o zasądzenie 50.000 zł zadośćuczynienia za krzywdę związaną z uszkodzeniem ciała i rozstrojem zdrowia. Powódka oparła skargę kasacyjną na podstawie art. 398^3 § 1 pkt 2 k.p.c., wskazując we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania przyczynę z art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. (oczywista zasadność skargi). Zarzucała naruszenie przez Sąd Okręgowy przepisów art. 233 § 1 w zw. z art. 391 oraz art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c., polegające na przyjęciu ustaleń Sądu Rejonowego bez merytorycznych rozważań, mimo że apelacja zmierzała do podważenia tych ustaleń. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Wskazał, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem prawnym służącym ochronie interesu publicznego i rozwoju judykatury, a jej przyjęcie wymaga wykazania co najmniej jednej z przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c. Podkreślił, że nie jest trzecią instancją korygującą błędy. Stwierdził, że powódka nie wykazała oczywistej zasadności skargi, a naruszenie prawa powinno mieć charakter szczególny i kwalifikowany. Zwrócił uwagę, że wyłączenie w art. 398^3 § 3 k.p.c. z podstaw skargi kasacyjnej zarzutów dotyczących oceny dowodów pozbawia możliwości powoływania się na naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., a przywołane przez powódkę orzeczenia zapadły w innym stanie prawnym. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo postąpił, akceptując ustalenia Sądu Rejonowego i odniósł się do zarzutów apelacji, nie wykazując rażącego naruszenia art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c. Nie stwierdzono nieważności postępowania. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., a o kosztach orzekł na zasadzie słuszności (art. 102 w zw. z art. 398^21 i art. 391 § 1 k.p.c.).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej po zmianie przepisów, a zarzuty dotyczące nierozpoznania apelacji przez sąd drugiej instancji nie zostały wykazane jako rażące naruszenie prawa, które uzasadniałoby przyjęcie skargi do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, a jej przyjęcie wymaga wykazania przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c. Podkreślono, że zarzuty dotyczące oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) są wyłączone z podstaw skargi kasacyjnej po zmianie przepisów, a przywołane orzeczenia zapadły w innym stanie prawnym. Ponadto, sąd drugiej instancji nie ma obowiązku ponownego przytaczania ustaleń sądu pierwszej instancji, jeśli je w pełni podziela, a w tym przypadku Sąd Okręgowy odniósł się do zarzutów apelacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
B. S.osoba_fizycznapowódka
Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w K.instytucjapozwany

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 398^3 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (oczywista zasadność).

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów; zarzut naruszenia niedopuszczalny w skardze kasacyjnej po zmianie przepisów.

k.p.c. art. 391

Kodeks postępowania cywilnego

Postępowanie przed sądem drugiej instancji; zarzut naruszenia powiązany z oceną dowodów.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznania apelacji; sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie dowodów zebranych w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 398^13 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę nieważność postępowania z urzędu.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada słuszności w orzekaniu o kosztach.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Koszty postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Koszty postępowania w razie uwzględnienia lub oddalenia apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w skardze kasacyjnej po zmianie przepisów. Brak wykazania oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Prawidłowe postępowanie Sądu Okręgowego w zakresie rozpoznania apelacji i podzielenia ustaleń Sądu Rejonowego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przez Sąd Okręgowy przepisów art. 233 § 1 w zw. z art. 391 oraz art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c. Przyjęcie przez Sąd Okręgowy za własne ustaleń Sądu Rejonowego bez merytorycznych rozważań. Nierozpoznanie zarzutów apelacyjnych przez Sąd Okręgowy.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna ukształtowana została jako nadzwyczajny środek prawny, służący od prawomocnych orzeczeń, którego celem jest ochrona interesu publicznego, polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Nie jest rolą Sądu Najwyższego, nie będącego trzecią instancją sądową, korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej sprawie, nawet gdyby w rzeczywistości miały one miejsce. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przyczynie oczywistej jej zasadności wymaga od skarżącego wykazania, że zaskarżone orzeczenie zapadło z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad prawa, widocznym od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy i dłuższych dociekań. Wyłączenie w art. 398^3 § 3 k.p.c. z podstaw skargi kasacyjnej zarzutów dotyczących oceny dowodów pozbawia skarżącego możliwości powoływania się na zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 233 § 1 k.p.c. Jeżeli sąd drugiej instancji w pełni podziela ocenę dowodów, której dokonał sąd pierwszej instancji, to nie ma obowiązku ponownego przytaczania w uzasadnieniu wydanego orzeczenia przyczyn, dla których określonym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Skład orzekający

Bogumiła Ustjanicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności zarzutów w skardze kasacyjnej, w szczególności wyłączenia zarzutów dotyczących oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) oraz zasad rozpoznawania apelacji przez sąd drugiej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów k.p.c. regulujących postępowanie kasacyjne i nie stanowi przełomowej wykładni prawa cywilnego materialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne wyjaśnienie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej i niedopuszczalności pewnych zarzutów, co jest kluczowe w praktyce.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe zasady i pułapki procesowe.

Dane finansowe

WPS: 50 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CSK 30/19
POSTANOWIENIE
Dnia 14 maja 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Bogumiła Ustjanicz
w sprawie z powództwa B. S.
‎
przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zespołowi Opieki Zdrowotnej w K.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 maja 2019 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w O.
‎
z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt II Ca […],
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) nie obciąża powódki kosztami postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w O. oddalił apelację powódki  B. S. od wyroku Sądu Rejonowego w K. z  dnia 18 grudnia 2017 r. oddającego powództwo o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w K. kwoty 50.000,00 zł z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku z uszkodzeniem ciała i wywołaniem rozstroju zdrowia oraz naruszeniem praw pacjenta.
Powódka oparła skargę kasacyjną na podstawie przewidzianej w art. 398
3
§ 1 pkt 2 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazała przyczynę objętą art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. Stwierdziła, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z uwagi na naruszenie przez Sąd Okręgowy przepisów art. 233 § 1 w zw. z art. 391 oraz art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c. polegające na przyjęciu przez Sąd Okręgowy za własne ustaleń Sądu Rejonowego bez merytorycznych rozważań w tej kwestii, w sytuacji gdy zarzuty apelacji zmierzały do podważenia tych ustaleń i obejmowały sprzeczność tych ustaleń ze zgromadzonym materiałem dowodowym, co – w ocenie skarżącej – miało skutkować tym, że zarzuty apelacyjne nie zostały rozpoznane.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ukształtowana została jako nadzwyczajny środek prawny, służący od prawomocnych orzeczeń, którego celem jest ochrona interesu publicznego, polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Założenie to może być zrealizowane jedynie poprzez powołanie i uzasadnienie istnienia co najmniej jednej z przesłanek wskazanych w art. 398
9
§ 1 k.p.c. Nie jest rolą Sądu Najwyższego, nie będącego trzecią instancją sądową, korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej sprawie, nawet gdyby w rzeczywistości miały one miejsce.
Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przyczynie oczywistej jej zasadności wymaga od skarżącego wykazania, że zaskarżone orzeczenie zapadło z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad prawa, widocznym od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy i dłuższych dociekań. Naruszenie prawa powinno mieć charakter szczególny i kwalifikowany (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, niepubl.; z dnia 23 listopada 2010 r., III UK 10/11, niepubl.). Nie spełnia przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania jedynie  powołanie naruszenia konkretnego przepisu prawa, ale sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego rozstrzygnięcia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004, nr 13, poz. 230; z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 38/06, niepubl.; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, niepubl.).
Analiza uzasadnienia wniosku powódki nie pozwala na stwierdzenie, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Wynik badania wniosku i jego argumentacji, na tle podstawy skargi kasacyjnej oraz motywów zaskarżonego wyroku, nie prowadzi do oceny, że zaskarżone orzeczenie stanowi konsekwencję jaskrawych błędów w zakresie wykładni lub zastosowania prawa, które współkształtowały jego treść. Skarżąca oparła przesłankę przedsądu, o której mowa w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. na zarzutach naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 k.p.c. oraz art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c. Należy zatem w pierwszym rzędzie zwrócić uwagę, że wyłączenie w art. 398
3
§ 3 k.p.c. z podstaw skargi kasacyjnej zarzutów dotyczących oceny dowodów pozbawia skarżącego możliwości powoływania się na zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 233 § 1 k.p.c. (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 23 listopada 2005 r., III CSK 13/05, OSNC 2006 Nr 4, poz. 76, z dnia 26 kwietnia 2006 r., V CSK 11/06, niepubl.; z dnia 4 stycznia 2007 r., V CSK 364/06, niepubl.). Skarżąca, powołując wyroki Sądu Najwyższego (z dnia 6 lutego 2002 r., VI CKN 741/00, niepubl. oraz z dnia 26 września 1997 r., II UKN 262/97, OSNAPiUS 1998 Nr 14, poz. 433) na poparcie poglądu o dopuszczalności formułowania zarzutu kasacyjnego naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., nie dostrzegła przy tym, że zapadły one w innym stanie prawnym, na podstawie przepisów postępowania obowiązujących przed dniem 6 lutego 2005 r., które nie zawierały odpowiednika art. 398
3
§ 3 k.p.c.
Skarżąca nie wykazała także rażącego naruszenia powołanych przepisów ze względu na przyjęcie przez Sąd Okręgowy za własne ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd Rejonowy, które miało skutkować nierozpoznaniem zarzutów apelacyjnych. W judykaturze przyjmuje się, że jeżeli sąd drugiej instancji w pełni podziela ocenę dowodów, której dokonał sąd pierwszej instancji, to nie ma obowiązku ponownego przytaczania w uzasadnieniu wydanego orzeczenia przyczyn, dla których określonym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W takim wypadku wystarczy zdecydowane stwierdzenie, że podziela argumentację zamieszczoną w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji, w którym poszczególne dowody zostały wyczerpująco omówione i traktuje ustalenia pierwszoinstancyjne jako własne (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2012 r., I CSK 72/12, niepubl.). Mając na uwadze treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym Sąd Okręgowy nie tylko zaakceptował i przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, ale także szczegółowo odniósł się do zarzutów apelacji powódki, w tym do zarzutów dotyczących wadliwej oceny  zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności wymienionych w apelacji dowodów z zeznań świadków i ustnej uzupełniającej opinii biegłego, nie można przyjąć, że skarżąca wykazała oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wynikającą z rażącego naruszenia przepisów art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c.
W postępowaniu przed Sądem drugiej instancji nie doszło do nieważności postępowania, której przyczyny Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu, stosownie do art. 398
13
§ 1 k.p.c.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął w oparciu o zasadę słuszności, uwzględniając okoliczności sprawy, w  tym charakter dochodzonego roszczenia oraz motywy powódki wystąpienia z powództwem przeciwko pozwanemu (art. 102 w  zw. z  art. 398
21
i art. 391 § 1 k.p.c.).
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI