I CSK 902/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o podział majątku wspólnego, uznając, że przedstawione zagadnienia prawne nie spełniają wymogów do przyjęcia skargi.
Skarżący J.S. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie dotyczącego podziału nieruchomości wspólnej. Wniosek o przyjęcie skargi uzasadniał występowaniem zagadnień prawnych dotyczących oceny sposobu podziału nieruchomości przez sąd oraz możliwości uwzględnienia zarzutu nadużycia prawa podmiotowego. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, wskazując, że przedstawione zagadnienia nie spełniają wymogów formalnych, a skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi ani sprzeczności orzeczenia z prawem.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną J. S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 2 marca 2023 r., które dokonało podziału nieruchomości wspólnej na działki. Skarżący domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na dwa zagadnienia prawne: po pierwsze, czy sąd jest związany oceną biegłego przy podziale nieruchomości, czy powinien samodzielnie ocenić wszystkie okoliczności, oraz po drugie, czy w sprawach o zniesienie współwłasności lub dział spadku możliwe jest uwzględnienie zarzutu nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.), gdy jedna ze stron forsuje sposób podziału korzystny tylko dla niej, naruszając interes innego uczestnika. Skarżący argumentował również o oczywistej zasadności skargi, twierdząc, że podział nieruchomości nastąpił w sposób sprzeczny z interesem społeczno-gospodarczym. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, powołując się na utrwalone orzecznictwo dotyczące wymogów stawianych zagadnieniom prawnym w skardze kasacyjnej. Podkreślono, że zagadnienie prawne musi opisywać problem nowy, nierozwiązany dotychczas, a jego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Sąd wskazał, że przedstawione przez skarżącego problemy miały charakter kazuistyczny i służyły jedynie uzyskaniu odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej szczegółowych elementów podstawy faktycznej. Ponadto, Sąd Najwyższy przypomniał, że powołanie się na przyczynę kasacyjną z art. 398^9^ § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania oczywistej sprzeczności orzeczenia z przepisami prawa, a nie jedynie wadliwości ustaleń faktycznych. Sąd stwierdził, że skarżący nie przedstawił obiektywnych argumentów uzasadniających jego stanowisko, a jedynie subiektywne przekonanie o braku zasadności podziału, podczas gdy sądy niższych instancji wszechstronnie badały sprawę, w tym z opinii biegłych. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, a o kosztach pomocy prawnej orzekł na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie przyjął skargi do rozpoznania, ale w uzasadnieniu wskazał, że sądy meriti wszechstronnie badały położenie nieruchomości w świetle art. 623 i art. 624 k.p.c., a końcowo ustalony stan faktyczny oraz praktyczne wnioski są konsekwencją tych działań. Sąd Najwyższy nie jest organem trzeciej instancji do ponownej oceny okoliczności faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zagadnienie prawne musi być problemem nowym i nierozwiązanym, a przedstawiony przez skarżącego problem miał charakter kazuistyczny i służył jedynie ocenie konkretnych ustaleń faktycznych, co wykracza poza kognicję Sądu Najwyższego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
J. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| R. G. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. G. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| J. G. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
k.c. art. 623
Kodeks cywilny
k.c. art. 624
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 398^3 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedstawione zagadnienia prawne wymagają wyjaśnienia w celu rozwoju prawa. Orzeczenie sądu drugiej instancji jest oczywiście wadliwe i sprzeczne z prawem. Podział nieruchomości nastąpił w sposób sprzeczny ze społeczno-gospodarczym interesem.
Odrzucone argumenty
Sąd Najwyższy nie jest związany stanowiskiem biegłego i powinien samodzielnie ocenić sposób podziału nieruchomości. Możliwe jest uwzględnienie zarzutu nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.) w sprawach o podział nieruchomości. Skarżący forsuje sposób podziału korzystny jedynie dla siebie, naruszając interes innego uczestnika.
Godne uwagi sformułowania
zagadnienie prawne musi opisywać problem nowy, nierozwiązany dotychczas w orzecznictwie nie może mieć charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej pewnych szczegółowych elementów podstawy faktycznej niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni nie może powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia obowiązkiem Sądu Najwyższego jest oparcie swych rozstrzygnięć na ustaleniach poczynionych przez sądy powszechne rozpoznające sprawę
Skład orzekający
Mariusz Załucki
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej, w szczególności dotyczących zagadnień prawnych i oczywistej zasadności skargi."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki skargi kasacyjnej i nie stanowi bezpośredniej wykładni przepisów o podziale nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej i kryteriów przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
“Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe wymogi formalne.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I CSK 902/24 POSTANOWIENIE 24 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki na posiedzeniu niejawnym 24 czerwca 2024 r. w Warszawie w sprawie z wniosku A. G. z udziałem J. S., R. G., M. G., J. G. o podział majątku wspólnego, zniesienie współwłasności i dział spadku, na skutek skargi kasacyjnej J. S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z 2 marca 2023 r., II Ca 2665/19, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. przyznaje i poleca wypłacić adwokatowi P. W. przez Sąd Okręgowy w Krakowie kwotę 5 400 (pięć tysięcy czterysta) złotych w tym VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej J. S. z urzędu. UZASADNIENIE J. S. – uczestnik postępowania z wniosku A. G. o podział majątku wspólnego, zniesienie współwłasności i dział spadku wywiódł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z 2 marca 2023 r., którym Sąd dokonał podziału nieruchomości wspólnej na działki. Pozwany uzasadnił wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania występowaniem w sprawie następujących zagadnień prawnych: a) Czy sąd, dokonując oceny zasadności sposobu podziału nieruchomości, związany jest stanowiskiem biegłego, czy może powinien każdorazowo samodzielnie ocenić wszystkie okoliczności, zarówno przemawiające za danym sposobem zniesienia współwłasności, jak również okoliczności sprzeciwiające się danemu sposobowi podziału? b) Czy w sprawach o zniesienie współwłasności lub dział spadku możliwe jest uwzględnienie zarzutu nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.), w przypadku, w którym jedna ze stron postępowania forsuje sposób podziału nieruchomości korzystny jedynie dla niej, który to sposób narusza istotnie interes innego uczestnika? Wskazał również na oczywistą zasadność skargi, ponieważ – jego zdaniem - działka została podzielona w sposób sprzeczny ze społeczno-gospodarczym interesem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał już, że zagadnienie prawne musi opisywać problem nowy, nierozwiązany dotychczas w orzecznictwie, a którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie powinno odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, nie może mieć charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej pewnych szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przedstawiony problem powinien być bowiem zagadnieniem wyłącznie prawnym, nie zaś faktycznym (zob. np. postanowienia SN z 29 maja 2024 r., I CSK 1972/23; z 28 maja 2024 r., I CSK 3902/23; z 22 maja 2024 r., I CSK 3877/23; z 21 marca 2024 r., I CSK 1797/23; z 13 marca 2024 r., I CSK 3806/23; z 25 stycznia 2024 r., I CSK 110/23; z 11 stycznia 2024 r., I CSK 3937/23). Powołanie się na przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga natomiast wykazania, że zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Skarżący zaś powinien uzasadnić tę przesłankę, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia (zob. np. postanowienia SN z 7 grudnia 2023 r., I CSK 5630/22; z 8 listopada 2023 r., I CSK 3494/23; z 20 października 2023 r., I CSK 1631/23 oraz z 25 września 2023 r., I CSK 903/23). Skarżący sformułował przestawione zagadnienia w oparciu o własne, subiektywne przekonanie o braku zasadności podziału nieruchomości dokonanego zaskarżonym postanowieniem. Z ustaleń faktycznych sprawy wynika, że w sposób konsekwentny, w toku całego postępowania utrzymywał on stanowisko, że podziału działki należało dokonać wzdłuż, a nie w poprzek. Nie przytoczył jednak żadnych argumentów, poza opinią własną, które uzasadniałyby jego zdanie w sposób obiektywny. W sprawie przeprowadzono dowody z opinii biegłych, sądy meriti wszechstronnie badały położenie nieruchomości w świetle art. 623 i art. 624 k.p.c., zaś końcowo ustalony stan faktyczny oraz praktyczne wniosku wysnute na jego podstawie są konsekwencją tych działań. Na mocy art. 398 3 § 3 oraz art. 398 13 § 2 k.p.c. w kognicji Sądu Najwyższego nie mieści się powtórna ocena okoliczności faktycznych sprawy. Skarżący ma rzecz jasna prawo do własnego stanowiska, jednak obowiązkiem Sądu Najwyższego jest oparcie swych rozstrzygnięć na ustaleniach poczynionych przez sądy powszechne rozpoznające sprawę. Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach pomocy prawnej udzielonej uczestnikowi postępowania z urzędu rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 5 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie. [SOP] (r.g.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI