I CSK 1217/23

Sąd NajwyższyWarszawa2024-01-29
SNCywilneprawo zobowiązańŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższykonsumentprzedsiębiorcakredytnieruchomośćorzecznictwowykładnia prawa

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej Banku S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego, uznając, że nie spełnia ona kryteriów przyjęcia do rozpoznania, a kwestia statusu konsumenta w przypadku kredytu na wynajem nieruchomości była już rozstrzygnięta.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną Banku S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego. Skarga kasacyjna dotyczyła ustalenia i zapłaty. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując, że nie spełnia ona przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności nie przedstawiła istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości. Kwestia statusu konsumenta w przypadku kredytu na wynajem nieruchomości została uznana za rozstrzygniętą w orzecznictwie.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpoznając skargę kasacyjną Banku S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 28 września 2022 r. (sygn. V ACa 439/22), który oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 4 marca 2022 r. w sprawie z powództwa P. P. o ustalenie i zapłatę, postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, służącym rozwojowi prawa i zapewnieniu jednolitości orzecznictwa, a nie kolejną instancją rozpoznawczą. Instytucja przedsądu, uregulowana w art. 398^9 k.p.c., ma na celu selekcję skarg pod kątem realizacji tych celów. Sąd Najwyższy bada jedynie przesłanki wskazane w art. 398^9 § 1 pkt 1-4 k.p.c. Skarżący wskazał jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi istotne zagadnienie prawne dotyczące statusu konsumenta w przypadku kredytu na wynajem nieruchomości poza działalnością gospodarczą. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zagadnienie to nie spełnia kryteriów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż zostało już rozstrzygnięte w orzecznictwie. Podkreślono, że podstawowym kryterium jest związek czynności z profilem działalności gospodarczej, a w niniejszej sprawie zaciągnięcie kredytu nie pozostawało w związku z działalnością gospodarczą powoda, a lokal miał służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych rodziny. W związku z tym, wniosek o przyjęcie skargi został skonstruowany w sposób wskazujący na próbę podważenia ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Na skutek odmowy przyjęcia skargi, Sąd Najwyższy zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, okoliczność ta nie powoduje utraty statusu konsumenta, jeśli zaciągnięcie kredytu nie pozostawało w żadnym stopniu w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, a lokal miał służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych rodziny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie to nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego kwalifikującego skargę kasacyjną do rozpoznania, ponieważ zostało już rozstrzygnięte w orzecznictwie. Podstawowym kryterium rozróżnienia czynności konsumenta od przedsiębiorcy jest związek czynności z profilem prowadzonej działalności gospodarczej. W analizowanej sprawie, zaciągnięcie kredytu na zakup nieruchomości przeznaczonej na wynajem poza działalnością gospodarczą, która miała służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych rodziny, nie było związane z działalnością gospodarczą powoda.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

P.P.

Strony

NazwaTypRola
P.P.osoba_fizycznapowód
Bank spółka akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W razie niespełnienia przesłanek z § 1, Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398 § 3 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawy kasacyjne nie mogą być oparte na zarzutach dotyczących naruszenia przepisów postępowania, które mogły być podniesione w skardze apelacyjnej.

k.p.c. art. 398 § 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw; w rozpoznaniu skargi kasacyjnej Sąd Najwyższy związany jest stanem faktycznym przyjętym w zaskarżonym orzeczeniu.

k.c. art. 22^1

Kodeks cywilny

Definicja konsumenta.

k.p.c. art. 98 § § 1 i § 1^1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady zwrotu kosztów postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznania sprawy przez Sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Zwrot kosztów w postępowaniu kasacyjnym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek przyjęcia do rozpoznania określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Kwestia statusu konsumenta w przypadku kredytu na wynajem nieruchomości poza działalnością gospodarczą jest już rozstrzygnięta w orzecznictwie. Zaciągnięcie kredytu przez powoda nie pozostawało w żadnym stopniu w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Lokal, którego dotyczył wniosek kredytowy, stanowił zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych rodziny powoda. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej został skonstruowany w sposób wskazujący na próbę podważenia ustaleń faktycznych.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Podstawowym kryterium jest związek dokonywanej czynności z profilem samej prowadzonej działalności gospodarczej.

Skład orzekający

Ewa Stefańska

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, gdy kwestia była już rozstrzygnięta w orzecznictwie. Interpretacja kryteriów oceny statusu konsumenta w kontekście kredytów hipotecznych na cele mieszkaniowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie bankowym i cywilnym, ponieważ dotyczy ważnej kwestii rozgraniczenia statusu konsumenta i przedsiębiorcy w kontekście kredytów hipotecznych, a także procedury przyjmowania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy.

Kredyt na wynajem nieruchomości – czy zawsze jesteś konsumentem? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 1217/23
POSTANOWIENIE
29 stycznia 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Ewa Stefańska
na posiedzeniu niejawnym 29 stycznia 2024 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa P.P.
‎
przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W.
‎
o ustalenie i zapłatę,
‎
na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W.
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
‎
z 28 września 2022 r., V ACa 439/22,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od pozwanego na rzecz powoda 2 700 zł (dwa tysiące siedemset) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty.
(A.G.)
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 28 września 2022 r.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację pozwanego
Bank Spółki Akcyjnej w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu
z
4 marca 2022 r. w sprawie z powództwa P. P. o ustalenie i zapłatę.
Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w całości oraz domagał się uchylenia tego wyroku i przekazania sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego
.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.
Zgodnie z treścią art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie.
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398
9
k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398
9
§ 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano istotne zagadnienie ujęte w formie pytania
: „Czy w przypadku, kiedy celem kredytu jest kupno nieruchomości przeznaczonej na wynajem poza prowadzoną przez kredytobiorcę działalnością gospodarczą, to okoliczność ta powoduje utratę statusu konsumenta po jego stronie?”.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że i
stotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05, i z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18)
.
Skarga kasacyjna nie spełnia powyższych kryteriów.
Z
agadnienie prawne powinno odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, nie może zatem służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej pewnych szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarżący nie dowiódł z jakich przyczyn dotychczasowe obszerne orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące art. 22
1
k.c. należy uznać za niewystarczające. Tymczasem problem rozgraniczania czynności prawnych dokonywanych przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą w charakterze konsumenta od dokonywanych w charakterze przedsiębiorcy jest rozstrzygnięty na gruncie polskiego prawa krajowego i europejskiego. Podstawowym kryterium jest związek dokonywanej czynności z profilem samej prowadzonej działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie, zaciągnięcie kredytu przez powoda nie pozostawało w żadnym stopniu z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Z ustaleń faktycznych przyjętych w sprawie wynika bowiem, że lokal, którego dotyczył wniosek kredytowy, jest lokalem mieszkalnym, który stanowi zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych rodziny powoda. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został zatem skonstruowany w sposób wskazujący na próbę podważenia ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, co z uwagi na treść art. 398
3
§ 3 i art. 398
13
§ 2 k.p.c. nie może odnieść skutku w postępowaniu kasacyjnym.
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 1
1
k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c.,
z uwzględnieniem
§ 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).
[SOP]
(r.g.)
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI