Orzeczenie · 2025-10-28

I CSK 812/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-10-28
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
szkoda górniczaodpowiedzialnośćnastępstwo prawneprawo upadłościowezakład górniczySąd Najwyższyskarga kasacyjna

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 października 2025 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawie o zapłatę szkody górniczej. Sprawa dotyczyła odpowiedzialności nabywcy zakładu górniczego, który nabył go od syndyka masy upadłości, za szkody spowodowane ruchem zakładu przed datą nabycia. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny oddaliły powództwo, uznając, że nabywca nie odpowiada za szkody wyrządzone przed nabyciem, zgodnie z art. 317 ust. 2 zd. 2 pr.upadł. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nabywca przedsiębiorstwa upadłego nie jest następcą prawnym zbywcy w zakresie zobowiązań, a przepisy prawa upadłościowego wyłączają stosowanie art. 55[4] k.c. w takich przypadkach. Podkreślono, że obowiązek naprawienia szkody górniczej nie jest długiem rzeczowym obciążającym każdoczesnego prowadzącego zakład. Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione przez skarżącego zagadnienie prawne opiera się na błędnym założeniu o następstwie prawnym i odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, zasądzając jednocześnie koszty postępowania kasacyjnego od skarżącego na rzecz pozwanego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa upadłego za szkody wyrządzone przed nabyciem, w szczególności w kontekście szkód górniczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia przedsiębiorstwa upadłego i odpowiedzialności za szkody górnicze.

Zagadnienia prawne (2)

Czy nabywca przedsiębiorstwa upadłego, który nabył zakład górniczy od syndyka, odpowiada za szkody wyrządzone ruchem tego zakładu przed datą nabycia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nabywca przedsiębiorstwa upadłego nie odpowiada za szkody wyrządzone ruchem zakładu przed jego nabyciem, zgodnie z art. 317 ust. 2 zd. 2 pr.upadł.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nabywca przedsiębiorstwa upadłego nie jest następcą prawnym zbywcy w zakresie zobowiązań, a przepisy prawa upadłościowego wyłączają stosowanie art. 55[4] k.c. Obowiązek naprawienia szkody górniczej nie jest długiem rzeczowym.

Czy nabycie zakładu górniczego za pośrednictwem komornika lub w toku postępowania upadłościowego wyłącza odpowiedzialność nabywcy za szkodę spowodowaną ruchem zakładu górniczego przed nabyciem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nabycie przedsiębiorstwa upadłego wyłącza odpowiedzialność nabywcy za szkody wyrządzone przed nabyciem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 317 § 2 zdanie 2 pr.upadł. stanowi, iż nabywca przedsiębiorstwa upadłego nie odpowiada za zobowiązania upadłego, co wyłącza odpowiedzialność za szkody powstałe przed nabyciem.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
S. S.A.

Strony

NazwaTypRola
W. sp. z o. o.spółkapowód
S. S.A.spółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

pr.upadł. art. 317 § 2

Prawo upadłościowe

Nabywca przedsiębiorstwa upadłego nie odpowiada za zobowiązania upadłego.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.c. art. 55 § 4

Kodeks cywilny

Nabywca przedsiębiorstwa odpowiada solidarnie ze zbywcą za zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, powstałe przed zbyciem, do wartości przedsiębiorstwa. Stosowanie tego przepisu jest wyłączone w przypadku nabycia przedsiębiorstwa upadłego.

k.c. art. 361 § 1

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność za szkodę ponosi podmiot prowadzący ruch zakładu górniczego w chwili, gdy ruch ten zapoczątkował ciąg zdarzeń prowadzących do szkody.

k.c. art. 435

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną ruchem przedsiębiorstwa.

p.g.g. art. 144 § 3

Prawo geologiczne i górnicze

p.g.g. art. 146 § 1

Prawo geologiczne i górnicze

p.g.g. art. 146 § 3

Prawo geologiczne i górnicze

Jeżeli nie można ustalić, czy przyczyną szkody jest ruch zakładu górniczego przed czy po jego nabyciu, za szkodę odpowiada przedsiębiorca mający prawo prowadzenia ruchu zakładu górniczego w dniu ujawnienia się szkody.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nabywca przedsiębiorstwa upadłego nie jest następcą prawnym zbywcy w zakresie zobowiązań. • Przepisy prawa upadłościowego wyłączają stosowanie art. 55[4] k.c. w przypadku nabycia przedsiębiorstwa upadłego. • Obowiązek naprawienia szkody górniczej nie jest długiem rzeczowym.

Odrzucone argumenty

Nabywca przedsiębiorstwa upadłego jest następcą prawnym zbywcy w zakresie odpowiedzialności za szkody wyrządzone przed nabyciem.

Godne uwagi sformułowania

Przedstawione zagadnienie prawne zostało oparte na błędnym założeniu, że nabywca przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części jest następcą prawnym zbywcy. • Nabywca przedsiębiorstwa jest następcą prawnym zbywcy tylko co do praw objętych umową przenoszącą przedsiębiorstwo, lecz co do zasady nie przejmuje zobowiązań zbywcy. • Skutki zbycia przedsiębiorstwa upadłego lub jego części reguluje art. 317 pr.upadł., który jako przepis szczególny wyłącza stosowanie art. 55[4] k.c. • Obowiązek naprawienia szkody górniczej, tak jak każdej szkody wyrządzonej przez ruch przedsiębiorstwa, nie jest długiem rzeczowym, obciążającym każdoczesnego prowadzącego zakład górniczy lub inne przedsiębiorstwo.

Skład orzekający

Dariusz Pawłyszcze

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności nabywcy przedsiębiorstwa upadłego za szkody wyrządzone przed nabyciem, w szczególności w kontekście szkód górniczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia przedsiębiorstwa upadłego i odpowiedzialności za szkody górnicze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez działalność gospodarczą, zwłaszcza w kontekście upadłości i przejmowania przedsiębiorstw. Wyjaśnia skomplikowane relacje prawne między poprzednim a obecnym właścicielem.

Czy kupując firmę, dziedziczysz jej długi i odpowiedzialność za przeszłe szkody? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst