I CSK 811/15

Sąd Najwyższy2016-09-15
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyprzesłanki przedsądunieważność postępowanialegitymacja procesowakoszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku wykazania przesłanek przedsądu, w szczególności błędnego rozumienia przez stronę pozwaną instytucji nieważności postępowania.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 15 września 2016 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 2 lipca 2015 r. Pozwana zarzucała nieważność postępowania z powodu braku jej legitymacji biernej, jednak Sąd Najwyższy uznał, że strona pozwana błędnie rozumie instytucję nieważności postępowania (art. 379 pkt 2 k.p.c.), myląc ją z brakiem legitymacji procesowej. Ponadto, pozwana nie wykazała, aby skarga była oczywiście uzasadniona. W konsekwencji, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania, a strona pozwana została obciążona kosztami postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 15 września 2016 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 2 lipca 2015 r., który utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji zasądzający od pozwanej na rzecz powoda R. M. kwotę 140 250 zł z odsetkami i kosztami procesu. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej, uznając zasadność roszczenia wynikającego z nienależnego świadczenia i odrzucając zarzuty braku legitymacji procesowych oraz przedawnienia. W skardze kasacyjnej pozwana powołała się na przesłanki przedsądu z art. 398^9^ § 1 pkt 3 i 4 k.p.c., wskazując na nieważność postępowania z powodu naruszenia art. 379 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 386 § 2-3 k.p.c. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 393 § 1 k.c., art. 118 k.c., art. 410 k.c.). Sąd Najwyższy stwierdził, że pozwana nie wykazała, iż doszło do nieważności postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 2 k.p.c., myląc brak legitymacji procesowej z brakiem zdolności sądowej lub procesowej. Ponadto, pozwana nie wykazała, że skarga jest oczywiście uzasadniona, nie przedstawiając w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi argumentów w tym zakresie. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie ma obowiązku zastępowania skarżącego w poszukiwaniu argumentów przemawiających za przyjęciem skargi. W związku z powyższym, na podstawie art. 398^9^ § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie przepisów k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, błędne rozumienie przez stronę pozwaną instytucji nieważności postępowania i mylenie jej z brakiem legitymacji procesowej, a także brak wykazania przesłanki oczywistej zasadności skargi, stanowi podstawę do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że strona pozwana nie wykazała przesłanek przedsądu, w szczególności nie zrozumiała prawidłowo instytucji nieważności postępowania (art. 379 pkt 2 k.p.c.), myląc ją z brakiem legitymacji procesowej. Ponadto, nie wykazano oczywistej zasadności skargi. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie ma obowiązku wyręczania skarżącego w formułowaniu argumentów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Powód R. M.

Strony

NazwaTypRola
R. M.osoba_fizycznapowód
"B." Sp. z o.o.spółkapozwana

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazanie przesłanki przedsądu w postaci nieważności postępowania.

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazanie przesłanki przedsądu w postaci oczywistej zasadności skargi.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania z powodu braku zdolności sądowej lub procesowej.

k.p.c. art. 386 § § 2-3

Kodeks postępowania cywilnego

Konsekwencje naruszenia przepisów postępowania.

k.c. art. 393 § § 1

Kodeks cywilny

Przesłanki skargi kasacyjnej (w kontekście prawa materialnego).

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Przedawnienie roszczeń.

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Nienależne świadczenie.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strona pozwana nie wykazała przesłanek przedsądu do przyjęcia skargi kasacyjnej. Strona pozwana błędnie rozumie instytucję nieważności postępowania (art. 379 pkt 2 k.p.c.). Strona pozwana nie wykazała oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

pozwana nie odróżnia instytucji legitymacji procesowej (...) od przewidzianej w art. 379 pkt 2 k.p.c. instytucji procesowej braku zdolności sądowej lub procesowej Sąd Najwyższy nie ma obowiązku zastępowania skarżącego i poszukiwania w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych argumentów przemawiających za przyjęciem skargi do rozpoznania.

Skład orzekający

Irena Gromska-Szuster

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie przesłanek przedsądu do przyjęcia skargi kasacyjnej, prawidłowe rozumienie instytucji nieważności postępowania w kontekście art. 379 pkt 2 k.p.c., znaczenie uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z odmową przyjęcia skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty błąd procesowy polegający na myleniu braku legitymacji procesowej z nieważnością postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego.

Błąd w skardze kasacyjnej: Sąd Najwyższy wyjaśnia różnicę między nieważnością postępowania a brakiem legitymacji.

Dane finansowe

WPS: 140 250 PLN

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 2700 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 811/15
POSTANOWIENIE
Dnia 15 września 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Irena Gromska-Szuster
w sprawie z powództwa R. M.
‎
przeciwko "B." Sp. z o.o.
‎
w P.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 września 2016 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt I ACa (…),
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 2700 zł
‎
(dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów
‎
postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 2 lipca 2015 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację pozwanej Spółki  z.o.o. od wyroku Sądu pierwszej instancji zasądzającego od strony pozwanej na rzecz R. M.  prowadzącego działalność gospodarczą pod wskazaną w wyroku firmą kwotę 140 250 zł z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu.
Sąd drugiej instancji nie podzielił zarzutów pozwanej braku legitymacji czynnej powoda i braku legitymacji biernej pozwanej, uznał, że roszczenie wynika
‎
z nienależnego świadczenia z umowy zawartej na rzecz pozwanej jako osoby trzeciej. Nie podzielił także zarzutu przedawnienia roszczenia.
W skardze kasacyjnej pozwana jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazała przesłanki przedsądu przewidziane w art. 398
9
§ 1 pkt 3
‎
i 4 k.p.c. stwierdzając, że zachodzi nieważność postępowania i skarga jest oczywiście uzasadniona, gdyż orzeczenie w sposób oczywisty narusza przepisy postępowania tj. art. 379 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 386 § 2-3 k.p.c. jak również przepisy prawa materialnego, tj. art. 393 § 1 k.c., art. 118 k.c. oraz art. 410 k.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarżąca w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie wskazała, dlaczego uważa, że doszło do nieważności postępowania z przyczyn określonych w art. 379 pkt 2 k.p.c. Z uzasadnienia podstaw kasacyjnych wynika, że upatruje ona nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 2 k.p.c. w przyjęciu przez Sądy obu instancji legitymacji biernej strony pozwanej. Prowadzi to do wniosku, że pozwana nie odróżnia instytucji legitymacji procesowej (czynnej i biernej), a więc wynikającej z przepisów prawa materialnego kwalifikacji danego podmiotu do występowania w konkretnym procesie w charakterze strony, której brak prowadzi do merytorycznego rozstrzygnięcia w postaci oddalenia powództwa, od przewidzianej w art. 379
‎
pkt 2 k.p.c. instytucji procesowej braku zdolności sądowej lub procesowej, skutkującego nieważnością postępowania i koniecznością odrzucenia pozwu
‎
w razie nie usunięcia tego braku. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie nie zachodzi brak zdolności sądowej ani procesowej żadnej ze stron, a postawiony przez pozwaną zarzut braku jej legitymacjo biernej nie ma żadnego związku  z art. 379 pkt 2 k.p.c., wskazanym przez skarżącą jako podstawa tego zarzutu.
Pozwana nie wykazała także, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c., gdyż w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania również nie przedstawiła żadnych argumentów
‎
w tym przedmiocie. Istnienie tej przesłanki przedsądu powinno być wykazane
‎
w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Nie jest wystarczające uzasadnienie podstaw kasacyjnych, nawet jeżeli użyta argumentacja mogłaby być zbliżona. Nie można bowiem utożsamiać dwóch różnych
‎
wymagań konstrukcyjnych skargi kasacyjnej przewidzianych w art. 398
4
§ 1 pkt 2
‎
oraz § 2 k.p.c., a Sąd Najwyższy nie ma obowiązku zastępowania
‎
skarżącego i poszukiwania w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych argumentów przemawiających za przyjęciem skargi do rozpoznania.
Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c.
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI