I CSK 811/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku wykazania przesłanek przedsądu, w szczególności błędnego rozumienia przez stronę pozwaną instytucji nieważności postępowania.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 15 września 2016 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 2 lipca 2015 r. Pozwana zarzucała nieważność postępowania z powodu braku jej legitymacji biernej, jednak Sąd Najwyższy uznał, że strona pozwana błędnie rozumie instytucję nieważności postępowania (art. 379 pkt 2 k.p.c.), myląc ją z brakiem legitymacji procesowej. Ponadto, pozwana nie wykazała, aby skarga była oczywiście uzasadniona. W konsekwencji, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania, a strona pozwana została obciążona kosztami postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 15 września 2016 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 2 lipca 2015 r., który utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji zasądzający od pozwanej na rzecz powoda R. M. kwotę 140 250 zł z odsetkami i kosztami procesu. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej, uznając zasadność roszczenia wynikającego z nienależnego świadczenia i odrzucając zarzuty braku legitymacji procesowych oraz przedawnienia. W skardze kasacyjnej pozwana powołała się na przesłanki przedsądu z art. 398^9^ § 1 pkt 3 i 4 k.p.c., wskazując na nieważność postępowania z powodu naruszenia art. 379 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 386 § 2-3 k.p.c. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 393 § 1 k.c., art. 118 k.c., art. 410 k.c.). Sąd Najwyższy stwierdził, że pozwana nie wykazała, iż doszło do nieważności postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 2 k.p.c., myląc brak legitymacji procesowej z brakiem zdolności sądowej lub procesowej. Ponadto, pozwana nie wykazała, że skarga jest oczywiście uzasadniona, nie przedstawiając w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi argumentów w tym zakresie. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie ma obowiązku zastępowania skarżącego w poszukiwaniu argumentów przemawiających za przyjęciem skargi. W związku z powyższym, na podstawie art. 398^9^ § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie przepisów k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, błędne rozumienie przez stronę pozwaną instytucji nieważności postępowania i mylenie jej z brakiem legitymacji procesowej, a także brak wykazania przesłanki oczywistej zasadności skargi, stanowi podstawę do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że strona pozwana nie wykazała przesłanek przedsądu, w szczególności nie zrozumiała prawidłowo instytucji nieważności postępowania (art. 379 pkt 2 k.p.c.), myląc ją z brakiem legitymacji procesowej. Ponadto, nie wykazano oczywistej zasadności skargi. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie ma obowiązku wyręczania skarżącego w formułowaniu argumentów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Powód R. M.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. M. | osoba_fizyczna | powód |
| "B." Sp. z o.o. | spółka | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wskazanie przesłanki przedsądu w postaci nieważności postępowania.
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Wskazanie przesłanki przedsądu w postaci oczywistej zasadności skargi.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 379 § pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania z powodu braku zdolności sądowej lub procesowej.
k.p.c. art. 386 § § 2-3
Kodeks postępowania cywilnego
Konsekwencje naruszenia przepisów postępowania.
k.c. art. 393 § § 1
Kodeks cywilny
Przesłanki skargi kasacyjnej (w kontekście prawa materialnego).
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Przedawnienie roszczeń.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Nienależne świadczenie.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Strona pozwana nie wykazała przesłanek przedsądu do przyjęcia skargi kasacyjnej. Strona pozwana błędnie rozumie instytucję nieważności postępowania (art. 379 pkt 2 k.p.c.). Strona pozwana nie wykazała oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
pozwana nie odróżnia instytucji legitymacji procesowej (...) od przewidzianej w art. 379 pkt 2 k.p.c. instytucji procesowej braku zdolności sądowej lub procesowej Sąd Najwyższy nie ma obowiązku zastępowania skarżącego i poszukiwania w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych argumentów przemawiających za przyjęciem skargi do rozpoznania.
Skład orzekający
Irena Gromska-Szuster
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie przesłanek przedsądu do przyjęcia skargi kasacyjnej, prawidłowe rozumienie instytucji nieważności postępowania w kontekście art. 379 pkt 2 k.p.c., znaczenie uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z odmową przyjęcia skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje częsty błąd procesowy polegający na myleniu braku legitymacji procesowej z nieważnością postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego.
“Błąd w skardze kasacyjnej: Sąd Najwyższy wyjaśnia różnicę między nieważnością postępowania a brakiem legitymacji.”
Dane finansowe
WPS: 140 250 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 2700 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CSK 811/15 POSTANOWIENIE Dnia 15 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa R. M. przeciwko "B." Sp. z o.o. w P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 września 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt I ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 2 lipca 2015 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację pozwanej Spółki z.o.o. od wyroku Sądu pierwszej instancji zasądzającego od strony pozwanej na rzecz R. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod wskazaną w wyroku firmą kwotę 140 250 zł z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu. Sąd drugiej instancji nie podzielił zarzutów pozwanej braku legitymacji czynnej powoda i braku legitymacji biernej pozwanej, uznał, że roszczenie wynika z nienależnego świadczenia z umowy zawartej na rzecz pozwanej jako osoby trzeciej. Nie podzielił także zarzutu przedawnienia roszczenia. W skardze kasacyjnej pozwana jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazała przesłanki przedsądu przewidziane w art. 398 9 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c. stwierdzając, że zachodzi nieważność postępowania i skarga jest oczywiście uzasadniona, gdyż orzeczenie w sposób oczywisty narusza przepisy postępowania tj. art. 379 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 386 § 2-3 k.p.c. jak również przepisy prawa materialnego, tj. art. 393 § 1 k.c., art. 118 k.c. oraz art. 410 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżąca w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie wskazała, dlaczego uważa, że doszło do nieważności postępowania z przyczyn określonych w art. 379 pkt 2 k.p.c. Z uzasadnienia podstaw kasacyjnych wynika, że upatruje ona nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 2 k.p.c. w przyjęciu przez Sądy obu instancji legitymacji biernej strony pozwanej. Prowadzi to do wniosku, że pozwana nie odróżnia instytucji legitymacji procesowej (czynnej i biernej), a więc wynikającej z przepisów prawa materialnego kwalifikacji danego podmiotu do występowania w konkretnym procesie w charakterze strony, której brak prowadzi do merytorycznego rozstrzygnięcia w postaci oddalenia powództwa, od przewidzianej w art. 379 pkt 2 k.p.c. instytucji procesowej braku zdolności sądowej lub procesowej, skutkującego nieważnością postępowania i koniecznością odrzucenia pozwu w razie nie usunięcia tego braku. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie nie zachodzi brak zdolności sądowej ani procesowej żadnej ze stron, a postawiony przez pozwaną zarzut braku jej legitymacjo biernej nie ma żadnego związku z art. 379 pkt 2 k.p.c., wskazanym przez skarżącą jako podstawa tego zarzutu. Pozwana nie wykazała także, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c., gdyż w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania również nie przedstawiła żadnych argumentów w tym przedmiocie. Istnienie tej przesłanki przedsądu powinno być wykazane w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Nie jest wystarczające uzasadnienie podstaw kasacyjnych, nawet jeżeli użyta argumentacja mogłaby być zbliżona. Nie można bowiem utożsamiać dwóch różnych wymagań konstrukcyjnych skargi kasacyjnej przewidzianych w art. 398 4 § 1 pkt 2 oraz § 2 k.p.c., a Sąd Najwyższy nie ma obowiązku zastępowania skarżącego i poszukiwania w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych argumentów przemawiających za przyjęciem skargi do rozpoznania. Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 398 21 k.p.c. aj
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI