V CSK 266/20

Sąd Najwyższy2020-12-30
SNCywilneochrona dóbr osobistychŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnapostępowanie cywilnenaruszenie przepisówustalenia faktycznekoszty postępowaniapomoc prawna z urzędu

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną z powodu wadliwości formalnej i braku podstaw do jej uwzględnienia.

Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych i brak wezwania do udziału w sprawie kolejnych pozwanych. Sąd Najwyższy uznał jednak, że skarga została sformułowana wadliwie, powielając argumentację z apelacji i naruszając zasady postępowania kasacyjnego, w tym związanie ustaleniami faktycznymi. W związku z tym skarga została odrzucona.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powoda M. W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o ochronę dóbr osobistych i zapłatę. Powód zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, w tym art. 278 § 1 w związku z art. 290 § 1 k.p.c. przez nieuwzględnienie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego oraz art. 194 § 3 k.p.c. przez oddalenie wniosku o wezwanie do udziału w sprawie kolejnych pozwanych. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i nie może sprowadzać się do powielenia apelacji. Wskazał, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 278 § 1 i 290 § 1 k.p.c. nie mieściły się w podstawie kasacyjnej, gdyż powód nie składał wniosków dowodowych w postępowaniu odwoławczym. Podobnie, przepis art. 194 k.p.c. nie miał zastosowania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy podkreślił również, że zarzuty sprowadzają się do polemiki z ustaleniami faktycznymi, a zgodnie z art. 398^13 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Z tych względów, na podstawie art. 398^6 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną. Dodatkowo, Sąd Najwyższy oddalił wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, powołując się na utrwalony pogląd, że sporządzenie skargi podlegającej odrzuceniu nie uzasadnia przyznania takich kosztów. Oddalono również wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, uznając, że jego wniosek o odmowę przyjęcia skargi nie był celową obroną w rozumieniu przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które nie były podnoszone w postępowaniu odwoławczym, nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, a jej podstawą mogą być jedynie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania przez sąd drugiej instancji. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów, które nie były przedmiotem oceny w postępowaniu odwoławczym, nie mogą być skutecznie podnoszone w skardze kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznapowód
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej (…) w R.instytucjapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398 § 3 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia przepisów postępowania.

k.p.c. art. 398 § 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.

k.p.c. art. 398 § 3 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłączenie możliwości oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów.

k.p.c. art. 398 § 6 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 278 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie przepisu dotyczącego dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, które nie było przedmiotem zarzutu w postępowaniu odwoławczym.

k.p.c. art. 290 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie przepisu dotyczącego opinii biegłego, które nie było przedmiotem zarzutu w postępowaniu odwoławczym.

k.p.c. art. 194 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie przepisu dotyczącego wezwania do udziału w sprawie, które nie miało zastosowania w postępowaniu odwoławczym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna została sformułowana wadliwie, powielając zarzuty apelacji. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie były podnoszone w postępowaniu odwoławczym. Zarzuty dotyczą ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sporządzenie skargi kasacyjnej podlegającej odrzuceniu nie uzasadnia przyznania kosztów pomocy prawnej z urzędu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 278 § 1 i 290 § 1 k.p.c. przez nieuwzględnienie wniosku dowodowego. Zarzuty naruszenia art. 194 § 3 k.p.c. przez oddalenie wniosku o dopozwanie.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, różniącym się znacząco od zwykłego środka zaskarżenia w toku instancji. Skarga kasacyjna nie może zatem sprowadzać się do powielenia apelacji. Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. sporządzenie skargi kasacyjnej podlegającej odrzuceniu nie uzasadnia przyznania ze środków publicznych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Skład orzekający

Teresa Bielska-Sobkowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty skargi kasacyjnej, w szczególności wymogi formalne dotyczące podstaw kasacyjnych i zakaz kwestionowania ustaleń faktycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych błędów formalnych w skardze kasacyjnej, nie rozstrzyga meritum sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla prawników procesowych ze względu na jasne wskazanie wymogów formalnych skargi kasacyjnej i konsekwencji ich niedopełnienia.

Pułapki skargi kasacyjnej: Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoje pismo?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V CSK 266/20
POSTANOWIENIE
Dnia 30 grudnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
w sprawie z powództwa M. W.
‎
przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej (…) w R.
‎
o ochronę dóbr osobistych i zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 grudnia 2020 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt V ACa (…),
1) odrzuca skargę kasacyjną,
2) oddala wniosek adw. I. M. o przyznanie ze Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
3) oddala wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną powoda M. W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 1 kwietnia 2019 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Skarżący, wnosząc skargę kasacyjną zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 278 § 1 w związku z art. 290 § 1 k.p.c. przez powielenie błędu Sądu pierwszej instancji i w konsekwencji nieuwzględnienie wniosku powoda o dopuszczenie dowodu z Instytutu Psychiatrii i Neurologii w W. na okoliczność ustalenia, czy choroba powoda i sposób jego leczenia był zgodny ze sztuką lekarską i zasadami wiedzy medycznej oraz czy sporządzona w toku sprawy dokumentacja dotycząca konieczności stosowania środka zabezpieczającego była prawidłowa i właściwa dla rozpoznanego przypadku w sytuacji, w której stwierdzenie powyższych okoliczności wymagało wiedzy specjalnej. Ponadto zarzucił naruszenie art. 194 § 3 k.p.c., również przez powielenie błędu Sądu pierwszej instancji i oddalenie wniosku o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanych Zespołu Opieki Zdrowotnej w D., Skarbu Państwa - Regionalnego Ośrodka Psychiatrii Sądowej w B., Szpitala Specjalistycznego im. (…) SP ZOZ w K., Skarbu Państwa - Dyrektora Aresztu Śledczego w K., co spowodowało, że powód nie mógł udowodnić różnic w opisach zawartych w dokumentacji medycznej i stawianych diagnozach, a co za tym idzie ich negatywnego wpływu na możliwość prawidłowego funkcjonowania, podjęcia pracy, prawidłowego operowania inteligencją i w konsekwencji doprowadzenia do rozstroju zdrowia.
Odnosząc się do sposobu sformułowania podstaw kasacyjnych należy zwrócić uwagę, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, różniącym się znacząco od zwykłego środka zaskarżenia w toku instancji. Skarga kasacyjna nie może zatem sprowadzać się do powielenia apelacji. Skarżący tymczasem w podstawie naruszenia przepisów postępowania powielił wprost zarzuty przytoczone w apelacji, przytaczając art. 278 § 1, 290 § 1 i 194 § 3 k.p.c. i poprzestając na stwierdzeniu, że Sąd Apelacyjny powtórzył błąd Sądu pierwszej instancji, naruszając również te przepisy. Podstawa skargi kasacyjnej została sformułowane wadliwie, bowiem istotą postępowania kasacyjnego jest ocena naruszenia przepisów postępowania w instancji odwoławczej. Skarżący nie złożył zaś w postępowaniu odwoławczym wniosków dowodowych, stąd też zarzut naruszenia art. 278 § 1 i art. 290 § 1 k.p.c. nie mieści się w podstawie kasacyjnej określonej w art. 398
3
§ 1 pkt 2 k.p.c. Podobnie, w postępowaniu odwoławczym nie ma zastosowania przepis art. 194 k.p.c., a więc Sąd Apelacyjny tego przepisu nie mógł naruszyć. Należało zatem przytoczyć te przepisy, które - w ocenie skarżącego - naruszył Sąd drugiej instancji, uznając za prawidłowe pominięcie przez Sąd Okręgowy wniosków o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego i instytutu naukowego oraz o dopozwanie wskazanych podmiotów. Takich przepisów w skardze kasacyjnej nie ma.
Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że podnoszone zarzuty sprowadzają się do polemiki z poczynionymi w niniejszej sprawie ustaleniami faktycznymi. W pierwszym przypadku zarzut wprost dotyczy wniosku dowodowego, a w drugim, chociaż formalnie związany jest z wezwaniem do udziału w sprawie, sprowadza się do możliwości dowodzenia różnic w opisach zawartych w dokumentacji medycznej i diagnozach. Ustawodawca wyraźnie uregulował w art. 398
13
§ 2 k.p.c., że Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, a podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 398
3
§ 3 k.p.c.).
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
6
§ 3 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną.
Odnosząc się do żądania zasądzenia na rzecz pełnomocnika powoda kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w niniejszym postępowaniu kasacyjnym i mając na uwadze powyższe argumenty, należy powołać się na utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego pogląd, że sporządzenie skargi kasacyjnej podlegającej odrzuceniu nie uzasadnia przyznania ze środków publicznych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (zob. postanowienie SN z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II CSK 699/10, OSNC Zbiór Dodatkowy nr C/2011, poz. 72, Biuletyn SN 2011, nr 5, s. 15, por. także postanowienia SN z dnia 12 listopada 2014 r., sygn. akt II PZ 17/14, www.sn.pl, z dnia 3 sierpnia 2012 r., sygn. akt I CSK 106/12, www.sn.pl, z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt IV CSK 332/10, nie publ., z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt II CZ 69/07, OSNC 2008, nr 3, poz. 41, Biuletyn SN 2007, nr 12, s. 13).
Zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, podlega oddaleniu. Pozwany w odpowiedzi wniósł jedynie o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na brak podstaw do jej przyjęcia, a także ich niewskazanie i nieuzasadnienie, ewentualnie w przypadku przyjęcia do rozpoznania o oddalenie skargi kasacyjnej jako bezpodstawnej i z tymi żądaniami związany był wniosek o zasądzenie kosztów postępowania. Nie wniósł zaś o odrzucenie skargi, a tym samym koszty sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę nie mogą być uznane za koszty celowej obrony (por. m. in. postanowienia SN z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II CSK 77/14, OSNC 2015, nr 7 - 8, poz. 91, Biuletyn SN 2014, nr 9, s. 9 - 10, z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt III SK 23/13, z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II CSK 397/12, www.sn.pl).
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI