I CSK 779/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną Banku S.A. w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, dotyczącej sprawy o zapłatę. Bank wnosił o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienia prawne związane ze skutkami wyeliminowania z umowy kredytu konsumenckiego abuzywnych postanowień waloryzacyjnych, sposobem rozumienia przepisów proceduralnych (art. 384 i 378 § 1 k.p.c.) w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji stwierdza upadek umowy w całości, obowiązkiem informacyjnym sądu wobec konsumenta oraz kwestią oprocentowania w przypadku wyeliminowania mechanizmu waloryzacji. Bank powołał się również na potrzebę wykładni przepisów prawa materialnego (art. 385¹ § 1 i 2 k.c., art. 353¹ k.c.) w związku z dyrektywą 93/13/EWG i przepisami Konstytucji. Sąd Najwyższy, odwołując się do art. 398⁹ § 1 k.p.c., podkreślił nadzwyczajny charakter skargi kasacyjnej i konieczność wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Analiza wniosku wykazała, że podniesiona przez bank problematyka abuzywnych klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytowych nie stanowi nowości i była już wielokrotnie rozstrzygana w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co doprowadziło do utrwalenia jednolitych kierunków orzeczniczych. Sąd Najwyższy wskazał na liczne przykłady orzeczeń potwierdzających jednolitość stanowiska w tej materii. Odnosząc się do kwestii obowiązku informacyjnego sądu, Sąd Najwyższy zauważył, że bank nie wykazał, jak brak świadomości powodów co do konsekwencji upadku umowy mógłby wpłynąć na zasadność powództwa. W zakresie przepisów proceduralnych, Sąd Najwyższy przywołał orzecznictwo wskazujące, że oddalenie apelacji banku nie narusza tych przepisów, nawet jeśli sądy niższych instancji różnie oceniły konsekwencje abuzywności. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy uznał, że nie ujawniła się potrzeba dalszych wypowiedzi w objętej materii i na podstawie art. 398⁹ § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, obciążając bank kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego i TSUE w zakresie abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytowych, a także kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z odmową przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji stwierdza w motywach wyroku, że umowa kredytu upada w całości w związku z abuzywnością jej postanowień waloryzacyjnych, podczas gdy sąd pierwszej instancji uwzględnił powództwo konsumenta przy założeniu dalszego obowiązywania umowy z pominięciem indeksacji, narusza to przepisy art. 384 i art. 378 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oddalenie apelacji banku nie narusza tych przepisów, nawet jeśli sądy niższych instancji różnie oceniły konsekwencje abuzywności.
Uzasadnienie
Problem ten był już rozważany w judykaturze Sądu Najwyższego, który uznał, że taka sytuacja nie stanowi naruszenia przepisów proceduralnych.
Jakie są skutki prawne wyeliminowania z umowy kredytu konsumenckiego abuzywnych postanowień waloryzacyjnych określających wysokość kredytu i rat przez odesłanie do kursu tabelarycznego banku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Problem ten został już wszechstronnie rozstrzygnięty w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co doprowadziło do utrwalenia jednolitych kierunków orzeczniczych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał liczne orzeczenia SN i TSUE, które jednoznacznie określają konsekwencje abuzywności klauzul waloryzacyjnych, wskazując na brak nowości w podnoszonej przez bank kwestii.
Jaki jest obowiązek informacyjny sądu wobec konsumenta w związku ze stwierdzeniem abuzywności postanowień umowy kredytu?
Odpowiedź sądu
Bank nie wykazał, w jaki sposób brak świadomości powodów co do konsekwencji upadku umowy mógłby rzutować na zasadność powództwa i wynik postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do wyroku TSUE C-520/21, wskazując na konieczność wykazania przez stronę skarżącą konkretnych następstw braku świadomości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.R. | osoba_fizyczna | powód |
| M.R. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.
k.p.c. art. 384
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zakresu kognicji sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 378 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy związania sądu drugiej instancji zakresem apelacji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
W skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
k.c. art. 353
Kodeks cywilny
Dotyczy swobody umów.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej.
Konstytucja art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy ograniczenia praw i wolności.
Konstytucja art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy równości wobec prawa.
k.p.c. art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń.
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy związania sądów powszechnych prawomocnymi orzeczeniami.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygania o kosztach w orzeczeniu kończącym sprawę.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podniesione przez bank zagadnienia prawne dotyczące abuzywności klauzul waloryzacyjnych nie stanowią nowości i zostały już rozstrzygnięte w utrwalonym orzecznictwie SN i TSUE. • Brak wykazania przez bank, w jaki sposób brak świadomości powodów co do konsekwencji upadku umowy mógłby wpłynąć na wynik postępowania. • Problem proceduralny dotyczący rozbieżności w ocenie konsekwencji abuzywności przez sądy niższych instancji został już rozstrzygnięty w orzecznictwie SN.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna, będąca nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze • Problematyka ta nie stanowi novum i była nie tylko wielokrotnie, lecz także wszechstronnie podejmowana w odniesieniu do zbliżonych treścią umów kredytowych w nowszej judykaturze Sądu Najwyższego i w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co doprowadziło do utrwalenia się jednolitych kierunków orzeczniczych
Skład orzekający
Paweł Grzegorczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego i TSUE w zakresie abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytowych, a także kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z odmową przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w ważnej społecznie kwestii abuzywności klauzul w umowach kredytowych, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników. Pokazuje też, jak Sąd Najwyższy filtruje sprawy trafiające do rozpoznania.
“Sąd Najwyższy nie daje się nabrać: bankowi odmówiono rozpoznania skargi kasacyjnej w sprawie abuzywnych klauzul.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.