Orzeczenie · 2026-05-19

I CSK 773/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-05-19
SNCywilneprawo rodzinne i opiekuńczeWysokanajwyższy
skarga kasacyjnapostępowanie nieprocesoweudział w sprawiekoszty postępowaniadopuszczalność środka zaskarżeniaSąd Najwyższypodział majątku

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną uczestnika postępowania J.R. od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 26 lutego 2024 r., które odrzuciło jego zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 28 kwietnia 2023 r. Sąd Rejonowy odmówił J.R. dalszego udziału w sprawie o podział majątku wspólnego. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną. Uzasadnienie opiera się na przepisach Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym (art. 519¹ § 1 i § 2 k.p.c.). Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna przysługuje jedynie od postanowień co do istoty sprawy lub postanowień kończących postępowanie. Postanowienie odmawiające dopuszczenia do udziału w sprawie nie spełnia żadnego z tych kryteriów, ponieważ dotyczy jedynie sytuacji prawnej osoby pretendującej do statusu uczestnika i nie kończy postępowania w sprawie ani nie wyczerpuje jej istoty. W związku z tym, skarga kasacyjna została odrzucona na podstawie art. 398⁶ § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy rozstrzygnął również o kosztach postępowania kasacyjnego, zasądzając od J.R. na rzecz M.R. kwotę 8 100 zł.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym, w szczególności w sprawach dotyczących udziału w postępowaniu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie w postępowaniu nieprocesowym.

Zagadnienia prawne (1)

Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji odmawiające dopuszczenia do udziału w sprawie w postępowaniu nieprocesowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie przysługuje od takiego postanowienia.

Uzasadnienie

Skarga kasacyjna w postępowaniu nieprocesowym jest dopuszczalna tylko od postanowienia co do istoty sprawy lub postanowienia kończącego postępowanie. Postanowienie odrzucające zażalenie na odmowę dopuszczenia do udziału w sprawie nie spełnia tych kryteriów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
M.R.

Strony

NazwaTypRola
P.R.innewnioskodawca
M.R.inneuczestniczka postępowania
K.R.inneskarżący
J.R.inneuczestnik postępowania

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 519¹ § § 1 i § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu nieprocesowym skarga kasacyjna przysługuje jedynie w ściśle określonych kategoriach spraw, w tym w sprawach o podział majątku wspólnego, pod warunkiem osiągnięcia progu wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości stu pięćdziesięciu tysięcy złotych. Skarga może być wywiedziona jedynie od postanowienia co do istoty sprawy albo od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie. Katalog ten należy interpretować w sposób ścisły.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398⁶ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa odrzucenia skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o procesie do postępowania nieprocesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, ponieważ postanowienie dotyczące odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie nie jest postanowieniem kończącym postępowanie ani rozstrzygającym co do istoty sprawy.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na jej oczywistą zasadność oraz nieważność postępowania wynikającą z pozbawienia skarżącego możliwości udziału w postępowaniu i obrony jego praw.

Godne uwagi sformułowania

Katalog ten należy interpretować w sposób ścisły • Postanowienie niedopuszczające do udziału w sprawie odnosi się jedynie do sytuacji prawnej osoby pretendującej do uzyskania statusu uczestnika postępowania, nie kończy postępowania w sprawie, rozumianej jako określona całość poddana pod osąd, ani nie wyczerpuje istoty tej sprawy.

Skład orzekający

Mariusz Załucki

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym, w szczególności w sprawach dotyczących udziału w postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie w postępowaniu nieprocesowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie precyzuje ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Dane finansowe

WPS: 150 000 PLN

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 8100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst