II CSK 445/20

Sąd Najwyższy2021-01-28
SNnieruchomościprawo rzeczoweWysokanajwyższy
hipotekanieruchomościspółdzielnia mieszkaniowaskarga kasacyjnaSąd Najwyższywpis hipoteki przymusowejlokal mieszkalny

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie spełnia ona wymogów formalnych i merytorycznych.

Sprawa dotyczyła wpisu hipoteki przymusowej łącznej kaucyjnej na lokalu mieszkalnym wyodrębnionym z nieruchomości spółdzielni mieszkaniowej. Sąd Najwyższy w poprzednim orzeczeniu wykluczył objęcie takiej hipoteki lokalu. W skardze kasacyjnej podniesiono wątpliwości co do ponownej oceny przesłanek wpisu hipoteki. Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek do przyjęcia jej do rozpoznania, ponieważ rozstrzygnięcia SN są ostateczne, a postępowanie miało inny przedmiot niż poprzednie, co wyklucza zasadę ne bis in idem.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w K. dotyczącego wpisu hipoteki przymusowej łącznej kaucyjnej na lokalu mieszkalnym. Sprawa wywodziła się z wcześniejszego orzeczenia Sądu Najwyższego (II CSK 298/19), które odstępując od wcześniejszego poglądu, wykluczyło objęcie takiej hipoteki lokalu wydzielonego z nieruchomości spółdzielni mieszkaniowej. Skarga kasacyjna kwestionowała ponowną ocenę przesłanek wpisu hipoteki, powołując się na wątpliwości związane z orzeczeniem II CSK 349/13. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na trzy zasadnicze powody: ostateczność rozstrzygnięć SN w postępowaniu kasacyjnym, niezależny przedmiot postępowania II CSK 298/19 od II CSK 349/13 (co wyklucza zasadę ne bis in idem), oraz ograniczone zastosowanie art. 398^20 k.p.c. do konkretnego postępowania. Sąd uznał, że skarga nie wykazała żadnej z przesłanek przyjęcia jej do rozpoznania określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym są ostateczne i nie mogą być weryfikowane w innym postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że postępowanie kasacyjne ma na celu ostateczne rozstrzygnięcie sprawy, a ponowna ocena przesłanek wpisu hipoteki w kolejnym postępowaniu kasacyjnym byłaby sprzeczna z jego charakterem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Uczestnicy postępowania

Strony

NazwaTypRola
M. z siedzibą w R. (Księstwo Liechtenstein), obecnie M. w likwidacji z siedzibą w R. (Księstwo Liechtenstein)spółkawnioskodawca
E. W.osoba_fizycznauczestnik
G. W.osoba_fizycznauczestnik
J. W.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^20

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy związania sądu powszechnego wykładnią dokonaną przez Sąd Najwyższy w konkretnym postępowaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym są ostateczne i nie mogą być weryfikowane w innym postępowaniu kasacyjnym. Postępowanie w sprawie II CSK 298/19 miało niezależny przedmiot od postępowania w sprawie II CSK 349/13, co wyklucza zastosowanie zasady ne bis in idem. Związanie sądu powszechnego wykładnią SN (art. 398^20 k.p.c.) dotyczy wyłącznie konkretnego postępowania.

Odrzucone argumenty

Wątpliwości związane z istotą rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego w sprawie II CSK 298/19. Kwestia ponownej oceny przesłanek wpisu hipoteki stwierdzonych przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 lutego 2014 r., II CSK 349/13.

Godne uwagi sformułowania

Rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym są ostateczne i nie mogą być weryfikowane następnie w innym postępowaniu kasacyjnym. Postępowanie w sprawie II CSK 298/19 miało niezależny przedmiot od postępowania w sprawie II CSK 349/13, a tym samym bez wątpienia nie ma w tym zakresie zastosowania reguła ne bis in eadem. Związanie sądu powszechnego wykładnią dokonaną przez Sąd Najwyższy, o którym mowa w art. 398^20 k.p.c., dotyczy wyłącznie konkretnego postępowania, w którym wniesiono skargę kasacyjną, nie zaś wszelkich przyszłych postępowań mających za przedmiot daną rzecz czy prawo.

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ostateczności orzeczeń Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym i ograniczeń w ponownej weryfikacji tych rozstrzygnięć."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu hipoteki przymusowej łącznej kaucyjnej na lokalu wyodrębnionym z nieruchomości spółdzielni mieszkaniowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i postępowaniem cywilnym, ponieważ precyzuje zasady dotyczące ostateczności orzeczeń Sądu Najwyższego i ograniczeń w ponownej weryfikacji spraw.

Czy Sąd Najwyższy może zmienić własne zdanie? Kluczowe zasady postępowania kasacyjnego.

Dane finansowe

WPS: 27 958 907,5 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II CSK 445/20
POSTANOWIENIE
Dnia 28 stycznia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Pietrzykowski
w sprawie z wniosku M. z siedzibą w R. (Księstwo Liechtenstein),
obecnie M. w likwidacji z siedzibą w R. (Księstwo Liechtenstein)
‎
przy uczestnictwie E. W., G. W. i J. W.
‎
o wpis hipoteki przymusowej łącznej kaucyjnej w kwocie 27.958.907,50 zł
w dziale IV księgi wieczystej nr […],
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 stycznia 2021 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt VII Ca […],
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. oddala wniosek uczestników o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Niniejsza sprawa dotyczy wpisu hipoteki przymusowej łącznej kaucyjnej na nieruchomości (lokalu  mieszkalnym) wyodrębnionej z nieruchomości spółdzielni mieszkaniowej obciążonej tą hipoteką. Zaskarżone orzeczenie Sądu drugiej instancji zostało wydane w następstwie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2019 r., II CSK 298/19, w którym - odstępując od swojego wcześniejszego poglądu - Sąd Najwyższy wykluczył objęcie hipoteką przymusową łączną kaucyjną lokalu stanowiącego odrębny przedmiot własności, wydzielonego z nieruchomości spółdzielni mieszkaniowej (pośrednio opowiadając się tym samym przeciwko obciążaniu właścicieli lokali - bez ich wyraźnej woli - odpowiedzialnością rzeczową za długi spółdzielni). W skardze kasacyjnej wskazano na wątpliwości związane z istotą rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego, a przede wszystkim z pytaniem, czy orzeczenie to nie dokonuje ponownej oceny przesłanek wpisu hipoteki stwierdzonych przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 lutego 2014 r., II CSK 349/13. Zagadnienia sformułowane w skardze kasacyjnej wydają się oczywiście niezasadne z trzech zasadniczych powodów. Rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym są ostateczne i nie mogą być weryfikowane następnie w innym postępowaniu kasacyjnym (a do przeprowadzenia takiej weryfikacji zmierza w istocie skarga kasacyjna). Postępowanie w sprawie II CSK 298/19 miało niezależny przedmiot od postępowania w sprawie II CSK 349/13, a tym samym bez wątpienia nie ma w tym zakresie zastosowania reguła
ne  bis in eadem
. Związanie sądu powszechnego wykładnią dokonaną przez Sąd  Najwyższy, o którym mowa w art. 398
20
k.p.c., dotyczy wyłącznie konkretnego postępowania, w którym wniesiono skargę kasacyjną, nie zaś wszelkich przyszłych postępowań mających za przedmiot daną rzecz czy prawo. Z tych powodów nie można stwierdzić, by wniesiona skarga kasacyjna była w jakimkolwiek stopniu uzasadniona, a tym samym, by występowały na jej tle przesłanki przyjęcia do rozpoznania. Odpowiedź na skargę kasacyjną została wniesiona po terminie,
tym samym
brak podstaw do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego
.
W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 398
9
§ 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
jw
[aw]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI