I CSK 762/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła skargi kasacyjnej banku od wyroku Sądu Apelacyjnego, który uwzględnił powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Powodowie, Joanna O. i Krzysztof O., domagali się pozbawienia wykonalności bankowego tytułu egzekucyjnego (BTE) wystawionego przez Bank Polska Kasa Opieki S.A. (dawniej Bank BPH S.A.) na podstawie umów kredytowych z 1997 r. i 2001 r. Głównym argumentem powodów było przedawnienie roszczenia banku. Sąd Okręgowy pierwotnie oddalił powództwo, uznając, że termin przedawnienia nie upłynął, ponieważ oświadczenie powoda o poddaniu się egzekucji i zgoda na wystawienie BTE do określonego terminu zostały zachowane. Sąd Apelacyjny zmienił jednak to rozstrzygnięcie, uwzględniając apelację powodów. Sąd drugiej instancji zakwalifikował żądanie jako oparte na art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. i uznał, że umowa restrukturyzacyjna z 27 grudnia 2002 r. stanowiła uznanie roszczenia i przerwała bieg przedawnienia zgodnie z art. 123 § 1 pkt 2 k.c. Jednakże, zgodnie z interpretacją Sądu Apelacyjnego, po przerwie bieg przedawnienia rozpoczął się na nowo 28 grudnia 2002 r. i upłynął 8 marca 2006 r., co nastąpiło przed wystawieniem BTE. Sąd Apelacyjny podkreślił, że postanowienia umowy dotyczące terminu wymagalności, dokonane po powstaniu wymagalności roszczenia, są nieważne jako sprzeczne z art. 119 k.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną banku, podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego. Potwierdził, że zakaz umawiania się co do innego okresu przedawnienia, niż wynika to z ustawy, obejmuje również zakaz umawiania się co do wymagalności roszczenia z terminowego zobowiązania po tym, jak stało się ono wymagalne. Takie postanowienie umowy jest nieważne. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego za nieuzasadnione. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Sąd Najwyższy wskazał na związanie ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji (art. 39813 § 2 k.p.c.), co wyłącza kontrolę kasacyjną ustaleń faktycznych i oceny dowodów, w tym błędnego odczytania treści dowodu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń w kontekście umów restrukturyzacyjnych i bankowych tytułów egzekucyjnych, a także zakres kontroli kasacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy umowa restrukturyzacyjna jest zawierana po powstaniu wymagalności roszczenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa restrukturyzacyjna zawarta po powstaniu wymagalności roszczenia może zmienić termin wymagalności i tym samym wpłynąć na bieg terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa restrukturyzacyjna zawarta po powstaniu wymagalności roszczenia nie może zmienić terminu wymagalności i tym samym wpłynąć na bieg terminu przedawnienia, gdyż takie postanowienie jest nieważne jako sprzeczne z bezwzględnie obowiązującym przepisem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził, że zakaz umawiania się co do innego okresu przedawnienia, niż wynika to z ustawy (art. 119 k.c.), obejmuje również zakaz umawiania się co do wymagalności roszczenia z terminowego zobowiązania po tym, jak stało się ono wymagalne. Takie postanowienie umowy jest nieważne.
Czy uznanie roszczenia w ramach umowy restrukturyzacyjnej przerywa bieg przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uznanie roszczenia w ramach umowy restrukturyzacyjnej przerywa bieg przedawnienia zgodnie z art. 123 § 1 pkt 2 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że umowa restrukturyzacyjna z 27 grudnia 2002 r. stanowiła uznanie roszczenia przez powodów i zgodnie z art. 123 § 1 pkt 2 k.c. przerwała rozpoczęty już wcześniej bieg przedawnienia.
Czy Sąd Najwyższy może badać ustalenia faktyczne sądu drugiej instancji w ramach skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji i nie może ich badać w ramach skargi kasacyjnej, z wyjątkiem sytuacji naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na te ustalenia.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 39813 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji. Wyłącza to kontrolę kasacyjną ustaleń faktycznych i oceny dowodów, nawet w przypadku rażąco wadliwej oceny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Joanna O. | osoba_fizyczna | powódka |
| Krzysztof O. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank Polska Kasa Opieki S.A. w W. | spółka | pozwany |
| Bank BPH S.A. w K. | spółka | poprzednik prawny pozwanego |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 119
Kodeks cywilny
Zakaz umawiania się co do innego okresu przedawnienia, niż wynika to z ustawy, obejmuje także zakaz umawiania się co do wymagalności roszczenia z terminowego zobowiązania po tym, jak stało się ono wymagalne. Takie postanowienie umowy jest nieważne.
k.c. art. 120 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 123 § § 1 pkt 2
Kodeks cywilny
Uznanie roszczenia przerywa bieg przedawnienia.
k.c. art. 124 § § 1
Kodeks cywilny
Po przerwaniu biegu przedawnienia rozpoczyna się on na nowo.
Pomocnicze
k.c. art. 506
Kodeks cywilny
Umowa restrukturyzacyjna nie stanowiła odnowienia w rozumieniu tego przepisu.
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego.
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot dowodu.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty przyznane nie wymagają dowodu.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie przed sądem drugiej instancji.
k.p.c. art. 3983 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłączenie podstaw kasacyjnych dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów.
k.p.c. art. 39813 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
pr.bank. art. 97 § ust. 1 i 2
Ustawa Prawo bankowe
Bankowy tytuł egzekucyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa restrukturyzacyjna zawarta po powstaniu wymagalności roszczenia nie może zmienić terminu wymagalności i tym samym wpłynąć na bieg terminu przedawnienia. • Postanowienia umowy sprzeczne z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa (np. dotyczącymi przedawnienia) są nieważne. • Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji w zakresie kontroli kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Argumenty banku dotyczące błędnej wykładni przepisów o przedawnieniu i wymagalności. • Argumenty banku dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym błędnego ustalenia daty ostatniej spłaty i tym samym terminu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
określony w art. 119 k.c. zakaz umawiania się co do innego okresu przedawnienia, niż wynika to z ustawy obejmuje także zakaz umawiania się co do wymagalności roszczenia z terminowego zobowiązania o zapłatę, po tym jak stało się ono wymagalne. • Takie postanowienie umowy jako sprzeczne z bezwzględnie obowiązującym przepisem jest nieważne. • Związanie ustaleniami faktycznymi nie wyłącza przy tym kontroli zgodności z prawem postępowania, w którym zostały dokonane, w przeciwnym razie wyłączona byłaby bowiem w ogóle druga podstawa kasacyjna.
Skład orzekający
Tadeusz Wiśniewski
przewodniczący
Iwona Koper
sprawozdawca
Marek Machnij
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń w kontekście umów restrukturyzacyjnych i bankowych tytułów egzekucyjnych, a także zakres kontroli kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy umowa restrukturyzacyjna jest zawierana po powstaniu wymagalności roszczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia roszczeń bankowych i interpretacji przepisów cywilnych w kontekście umów restrukturyzacyjnych, co jest istotne dla wielu dłużników i wierzycieli.
“Czy umowa restrukturyzacyjna chroni przed przedawnieniem? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.