I CSK 756/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód T. H., fundator Fundacji "R.", wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Programowej zmieniającej statut fundacji, w tym poszerzającej jej cele o wspieranie osób cierpiących na choroby przewlekłe. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, uznając, że powód nie posiada legitymacji czynnej ani interesu prawnego do dochodzenia takiego roszczenia. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu podkreślił, że fundacja jako osoba prawna działa niezależnie po jej zarejestrowaniu. Uprawnienia fundatora wygasają z chwilą rejestracji fundacji, chyba że statut stanowi inaczej. Ustawa o fundacjach przewiduje specyficzny system nadzoru sprawowany przez ministrów i starostów, który jest wyłączny i nie dopuszcza samodzielnego wszczynania postępowań sądowych przez fundatora. Sąd Najwyższy uznał, że naruszenie postanowień statutu nie jest naruszeniem prawa materialnego w rozumieniu art. 398^3 § 1 pkt 1 k.p.c. W konsekwencji, skarga kasacyjna powoda została oddalona, a zaskarżone orzeczenie, mimo ewentualnych błędów w uzasadnieniu, odpowiada prawu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu uprawnień fundatora po rejestracji fundacji, charakteru nadzoru nad fundacjami oraz podstawy prawnej do kwestionowania uchwał organów fundacji.
Dotyczy specyficznej sytuacji fundatora i jego relacji z fundacją po jej zarejestrowaniu. Interpretacja przepisów ustawy o fundacjach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy fundator po zarejestrowaniu fundacji i wygaśnięciu jego uprawnień statutowych posiada legitymację czynną i interes prawny do dochodzenia ustalenia nieważności uchwały organu fundacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, fundator po zarejestrowaniu fundacji i wygaśnięciu jego uprawnień statutowych nie posiada legitymacji czynnej ani interesu prawnego do dochodzenia ustalenia nieważności uchwały organu fundacji.
Uzasadnienie
Po zarejestrowaniu fundacji uzyskuje ona osobowość prawną i działa niezależnie. Uprawnienia fundatora wygasają, a nadzór nad fundacją sprawują organy państwowe. Ustawa o fundacjach nie przewiduje możliwości samodzielnego wszczynania postępowań sądowych przez fundatora.
Czy naruszenie postanowień statutu fundacji stanowi naruszenie prawa materialnego w rozumieniu art. 398^3 § 1 pkt 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie postanowień statutu, będącego oświadczeniem woli, nie stanowi naruszenia prawa materialnego.
Uzasadnienie
Prawo materialne obejmuje normy wynikające ze źródeł prawa wymienionych w Konstytucji i aktach prawa unijnego. Statut jest oświadczeniem woli, a jego naruszenie nie jest traktowane jako naruszenie przepisów prawa materialnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. H. | osoba_fizyczna | powód |
| Fundacja "R." | instytucja | pozwany |
Przepisy (32)
Główne
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Powództwo o ustalenie prawa lub stosunku prawnego; wymaga interesu prawnego.
k.p.c. art. 398^3 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
u.f. art. 3 § ust. 1
Ustawa o fundacjach
u.f. art. 3 § ust. 2
Ustawa o fundacjach
u.f. art. 7
Ustawa o fundacjach
u.f. art. 9 § ust. 1
Ustawa o fundacjach
u.f. art. 9 § ust. 2
Ustawa o fundacjach
u.f. art. 10
Ustawa o fundacjach
u.f. art. 11 § ust. 2
Ustawa o fundacjach
u.f. art. 12 § ust. 1
Ustawa o fundacjach
u.f. art. 13
Ustawa o fundacjach
u.f. art. 14
Ustawa o fundacjach
u.f. art. 15a § ust. 2
Ustawa o fundacjach
u.f. art. 16
Ustawa o fundacjach
u.f. art. 20
Ustawa o fundacjach
Pomocnicze
k.c. art. 35
Kodeks cywilny
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
k.c. art. 65 § § 1
Kodeks cywilny
Dyrektywy dotyczące wykładni oświadczeń woli.
u.f. art. 4
Ustawa o fundacjach
u.f. art. 23 § ust. 1
Ustawa o fundacjach
u.f. art. 23 § ust. 2
Ustawa o fundacjach
u.f. art. 24
Ustawa o fundacjach
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 217 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p. art. 9
Kodeks pracy
Konstytucja art. 59 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fundator po zarejestrowaniu fundacji nie posiada legitymacji czynnej do kwestionowania uchwał organów fundacji. • Nadzór nad fundacją sprawują organy państwowe, a nie fundator. • Naruszenie statutu nie jest naruszeniem prawa materialnego.
Odrzucone argumenty
Powód posiadał legitymację czynną i interes prawny do ustalenia nieważności uchwały. • Zmiana statutu była niedopuszczalna w zakresie naruszającym wolę fundatora. • Sąd Apelacyjny naruszył przepisy postępowania, nie rozpoznając istoty sprawy i nie wyjaśniając istotnych okoliczności.
Godne uwagi sformułowania
Fundacja jest osobą prawną, której powstanie, ustrój i ustanie określają właściwe przepisy. • Rola fundatora kończy się po zarejestrowaniu fundacji i uzyskaniu przez nią osobowości prawnej. • Ustawa nie przewiduje dalszych uprawnień fundatora, z których mógłby wywodzić podejmowanie czynności związanych z organizacją i działalnością fundacji. • Opisany system nadzorczy ma, wobec statusu i charakteru osobowości prawnej fundacji, charakter wyłączny.
Skład orzekający
Anna Owczarek
przewodniczący, sprawozdawca
Paweł Grzegorczyk
członek
Krzysztof Pietrzykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu uprawnień fundatora po rejestracji fundacji, charakteru nadzoru nad fundacjami oraz podstawy prawnej do kwestionowania uchwał organów fundacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji fundatora i jego relacji z fundacją po jej zarejestrowaniu. Interpretacja przepisów ustawy o fundacjach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące praw fundatora i funkcjonowania fundacji po jej rejestracji, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem fundacyjnym i stowarzyszeń.
“Fundator kontra Fundacja: Kto ma ostatnie słowo po rejestracji?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.