II CSK 107/18

Sąd Najwyższy2018-06-22
SNCywilnespadkiŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnadział spadkuwartość przedmiotu zaskarżeniadopuszczalność skargiSąd Najwyższykoszty postępowania

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w sprawie o dział spadku z powodu niedopuszczalności wynikającej z niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną w sprawie o dział spadku. Kluczowym zagadnieniem była dopuszczalność skargi kasacyjnej, która w sprawach działowych zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd ustalił, że wartość udziału skarżącego uczestnika, po odliczeniu darowizny, nie przekroczyła progu ustawowego wymaganego dla dopuszczalności skargi kasacyjnej, co skutkowało jej odrzuceniem.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną uczestnika postępowania w sprawie o dział spadku. Podstawą odrzucenia skargi było stwierdzenie, że jej wartość przedmiotu zaskarżenia nie spełnia wymogów ustawowych określonych w art. 519¹ § 4 k.p.c. Sąd podkreślił, że niezbadanie wartości przedmiotu zaskarżenia na wcześniejszym etapie nie wyklucza późniejszej weryfikacji, a sądy obu instancji są uprawnione do jej sprawdzenia. W analizowanej sprawie, mimo że wartość całego spadku była wysoka, wartość udziału skarżącego uczestnika, po uwzględnieniu dokonanej darowizny, okazała się niższa niż wymagany próg 150.000 zł, co czyniło skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, skarga kasacyjna została odrzucona, a wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu oddalony.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, niezbadanie na wcześniejszym etapie postępowania wartości przedmiotu zaskarżenia nie eliminuje możliwości weryfikacji prawidłowości wartości podanej w skardze kasacyjnej przez sąd drugiej instancji oraz Sąd Najwyższy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że badanie wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej ma na celu sprawdzenie jej dopuszczalności, a nie jest tożsame ze sprawdzeniem wartości przedmiotu sporu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej i oddalenie wniosku o przyznanie kosztów

Strony

NazwaTypRola
A. Z.osoba_fizycznawnioskodawca
X. Y.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 519 § 1 § 4 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Stanowi, że od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawach o zniesienie współwłasności i dział spadku skarga kasacyjna nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych.

k.p.c. art. 398 § 6 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje odrzucenie skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § 2 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymaganą wartość zaskarżenia dla dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej nie przekroczyła progu ustawowego wymaganego dla spraw działowych.

Odrzucone argumenty

Wartość przedmiotu zaskarżenia pozostaje całkowicie bez znaczenia w niniejszej sprawie (argument skarżącego).

Godne uwagi sformułowania

Niezbadanie na wcześniejszym etapie postępowania wartości przedmiotu zaskarżenia nie eliminuje możliwości weryfikacji prawidłowości wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w skardze kasacyjnej. Sąd drugiej instancji oraz Sąd Najwyższy są uprawnione do sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w skardze kasacyjnej. W sprawach tzw. działowych interes majątkowy uczestnika z reguły wyraża się wartością przysługującego mu udziału, a zatem wartość przedmiotu zaskarżenia nie może wartości tej przekraczać.

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o dział spadku i zniesienie współwłasności, w szczególności w kontekście wartości przedmiotu zaskarżenia i wpływu darowizn."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego progu kwotowego i rodzaju spraw (działowe).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego dopuszczalności skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo złożony.

Kiedy skarga kasacyjna w sprawie spadkowej jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 130 506,75 PLN

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 107/18
POSTANOWIENIE
Dnia 22 czerwca 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek
w sprawie z wniosku A. Z.
‎
przy uczestnictwie X. Y.
‎
o dział spadku,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 czerwca 2018 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania
od postanowienia Sądu Okręgowego w P.
‎
z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV Ca
[…]
,
odrzuca skargę kasacyjną i oddala wniosek pełnomocnika wnioskodawcy o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Niezbadanie na wcześniejszym etapie postępowania wartości przedmiotu zaskarżenia nie eliminuje możliwości weryfikacji prawidłowości wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w skardze kasacyjnej. Sąd drugiej instancji oraz Sąd Najwyższy są uprawnione do sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w skardze kasacyjnej. Badanie wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w skardze kasacyjnej ma na celu sprawdzenie, czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna ze względu na wymaganą w art. 398
2
§ 1 k.p.c. wartość zaskarżenia i nie może być utożsamiane ze sprawdzeniem wartości przedmiotu sporu (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997 r., III CKN 71/97 i 16 lutego 2012 r., III CZ 6/12).
Zgodnie z art. 519
1
§ 4 k.p.c., od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawach o zniesienie współwłasności i dział spadku skarga kasacyjna nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych. W sprawach tzw. działowych interes majątkowy uczestnika z reguły wyraża się wartością przysługującego mu udziału, a zatem wartość przedmiotu zaskarżenia nie może wartości tej przekraczać. Wyjątkiem są sytuacje, gdy skarżący podważa zasadę podziału, kwestionując jego dopuszczalność, bądź  twierdząc, że określony majątek nie jest objęty wspólnością lub że  określone  przedmioty zostały wadliwie uznane za niestanowiące wspólności (zob.  np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2018 r., IV CSK 478/17, nie publ.).
Skarżący uczestnik w odniesieniu do podniesionego przez wnioskodawcę w odpowiedzi na skargę kasacyjną zarzutu niewłaściwego oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia, błędnie wskazał, że wartość ta pozostaje całkowicie bez znaczenia. W niniejszej sprawie udziały wnioskodawcy i uczestnika w spadku po ich rodzicach i siostrze są równe i wyniosły po ½ całości. Wartość całego spadku wraz z darowiznami wyniosła 335.693,50 zł, a zatem wartość udziału każdego ze spadkobierców wyniosła 167.846,75 zł. Po odliczeniu darowizny dokonanej na rzecz skarżącego uczestnika w wysokości 37.340 zł, wartość udziału wyniosła 130.506,75 zł - którą to wartość jako wartość przedmiotu zaskarżenia wskazał skarżący. Powyższą kwotę skarżący nieprawidłowo odniósł do art. 398
2
§ 1 k.p.c., wskazując, że przekracza ona 50.000 zł, a pomijając treść art. 519
1
§ 4 pkt 4 k.p.c.
Mając powyższe na względzie, należało uznać, że skarga kasacyjna uczestnika z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia, która nie przekroczyła progu ustawowego, jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu
(art. 398
6
§ 3 k.p.c.).
jw

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę